تحلیل آمار انتخابات عراق / بررسی تفاوت‌های نتایج انتخابات ۲۰۲۵ و انتخابات ۲۰۲۱

در انتخابات گذشته که به صورت زودهنگام در تاریخ ۱۰ اکتبر ۲۰۲۱ برگزار شد، میزان مشارکت در این انتخابات ۴۱ درصد اعلام گردید.

به نقل از تسنیم، این انتخابات در ابتدا قرار بود سال ۲۰۲۲ برگزار شود، اما به‌علت اعتراضات معروف به تشرینی (در ماه اکتبر) به ژوئن ۲۰۲1 منتقل شد.

در آن دوره، جریان صدر با ۷۳ کرسی در صدر قرار داشت و پس از آن ائتلاف تقدم با ۳۸ و ائتلاف دولت قانون با ۳۳ کرسی، حزب دموکرات کردستان با ۳۲ کرسی، ائتلاف کردستان با ۱۷، اتحادیه میهنی کردستان با ۱۵، ائتلاف عزم با ۱۵، ائتلاف الفتح با ۱۴ کرسی، جنبش امتداد و نسل نو هر کدام با ۹، اتحاد اسلامی با ۴، جنبش بابلیون با ۴، تصمیم با ۳ کرسی، جریان حکمت با ۲ و ائتلاف النصر نیز با ۲ کرسی در رده‌های بعدی قرار گرفتند.

در آن انتخابات، گروه‌های معترض که برای نخستین بار تحت عنوان تشرینی وارد صحنه انتخابات شدند، موفق به کسب ۱۲ کرسی شدند. همچنین برای نخستین بار، ۹۶ زن به پارلمان عراق راه یافتند و ۹۶ کرسی از مجموع ۳۲۹ کرسی را به خود اختصاص دادند.

انتخابات پارلمانی ۲۰۲۵

در انتخابات پارلمانی ۲۰۲۵ که در دو مرحله برگزار شد؛ مرحله اول در روز یکشنبه نهم نوامبر (هجدهم آبان) برای اقشار خاص همچون نیروهای مسلح و آوارگان و مرحله دوم در روز سه‌شنبه یازدهم نوامبر (بیستم آبان) رای‌گیری عمومی انجام گرفت. بر طبق آمار اولیه، ائتلاف تازه‌تأسیس «سازندگی و توسعه» به رهبری «محمد شیاع السودانی»، نخست وزیر فعلی، با کسب ۴۵ کرسی از ۳۲۹ کرسی پارلمان در رده نخست قرار گرفت و به عنوان شگفتی‌ساز این دوره شناخته شد.

ائتلاف «دولت قانون» به رهبری نوری المالکی با به‌دست آوردن ۳۰ کرسی، نشان داد که هنوز یکی از مهم‌ترین جریان‌های سیاسی و تأثیرگذار در عراق است.

حزب دموکرات کردستان عراق به رهبری مسرور بارزانی، فرزند مسعود بارزانی (نخست وزیر دولت محلی اقلیم)، و حزب «تقدم» تحت رهبری «محمد الحلبوسی» (رئیس پارلمان سابق)، هرکدام با ۲۷ کرسی در مقام سوم قرار گرفتند.

جنبش الصادقون به رهبری «شیخ قیس الخزعلی» با کسب ۲۶ کرسی ادامه داد و به عنوان یکی از گروه‌های سیاسی – جهادی مهم عراق، روند رشد خود را حفظ کرد و شگفتی جدیدی را رقم زد.

سازمان بدر به رهبری «هادی العامری» نیز دومین گروه سیاسی – جهادی در عراق بود که با ۱۹ کرسی موفق به کسب رأی شد.

اما ائتلاف نیروهای دولت ملی به رهبری «سید عمار حکیم» و حزب اتحادیه میهنی کردستان به رهبری بافل طالبانی، هر کدام ۱۸ کرسی به دست آوردند.

ائتلاف «عزم»، که یکی از گروه‌های مهم اقلیت عرب اهل سنت در عراق به رهبری «مثنی السامرائی»، با کسب ۱۶ کرسی موفق شد از «ائتلاف السیاده» دیگر گروه سیاسی سنی و رقبای خود به رهبری «خمیس الخنجر» پیشی بگیرد.

خمیس الخنجر، با وجود تبلیغات گسترده‌اش، در این دوره تنها به ۹ کرسی دست یافت و به شدت از سوی قشر اهل سنت رای‌گیرندگانش دچار ریزش آراء شد.

ائتلاف «اشراقه کانون» که از آن به نزدیک به عتبات عالیات یاد می‌شود، در دومین حضور انتخاباتی خود پس از انتخابات پارلمانی ۲۰۲۱، با کسب ۸ کرسی دوباره روند صعودی خود را ادامه داد در حالی که در دوره قبلی ۶ کرسی به دست آورده بود.

ائتلاف استانی «تصمیم» به رهبری اسعد العیدانی (استاندار بصره) با کسب ۷ کرسی پیروز شد و ائتلاف «الاساس» به رهبری «محسن المندلاوی» (معاون اول رئیس پارلمان عراق و از کردهای فیلی) نیز با کسب ۷ کرسی در این دوره انتخاباتی شگفتی‌ساز شد.

جنبش حقوق نزدیک به گروه مقاومت اسلامی گردان‌های حزب‌الله نیز توانست تعداد کرسی‌هایش در پارلمان را از ۲ کرسی در دوره گذشته به ۶ کرسی در ششمین انتخابات پارلمانی افزایش دهد و عنوان شگفتی‌ساز چهارم این دوره را به خود اختصاص دهد. به این ترتیب، با درنظر گرفتن گروه‌های کوچکتر که کرسی‌های کمتری به دست آورده‌اند، تعداد کرسی‌های ائتلاف بزرگ شیعیان در پارلمان از ۱۸۰ کرسی فراتر رفت، و برخی شنیده‌ها حاکی از آن است که این تعداد حتی از ۱۹۰ کرسی نیز گذر کرده است.

«ماجد الشویلی» عضو مرکز پژوهش‌ها و تحلیل‌های سیاسی «افق» عراق، نتایج این دوره از انتخابات پارلمانی عراق را در یک جمله بیان کرده است: «الحشدالشعبی دیگر در خطر نیست.»

وی همچنین افزود که الحشد الشعبی دیگر از خواسته‌های انحلال و تضعیف در امان است و عراق امروزه بیش از هر زمان دیگری در برابر توافقات ابراهیمی و روند عادی‌سازی با رژیم صهیونیستی، مصون است.

الشویلی یادآور شد که اکثریت موجود در این دوره از پارلمان، مخالف روند عادی‌سازی با رژیم صهیونیستی هستند.

رسانه‌های عراقی تأکید کردند که چهره‌های شناخته‌شده‌ای که همواره به عنوان حامیان حزب منحله بعث شناخته شده‌اند، مانند «ظافر العانی» (عضو حزب تقدم در بغداد) یا خواستار تداوم حضور نظامی آمریکا در عراق هستند، همانند «عدنان الزرفی» (رهبر ائتلاف «البدیل») یا حامیان رابطه با رژیم صهیونیستی و مخالفین الحشدالشعبی مانند «سجاد سالم» (ائتلاف البدیل) و «مشرق الفریجی» از سران اعتراضات موسوم به تشرین (اکتبر ۲۰۱۱) و ده‌ها چهره سیاسی دیگر که با این رویکرد همسو بودند، در این دوره از انتخابات شکست خوردند و نتوانستند اعتماد جامعه را جلب کنند و به پارلمان راه یابند.

۴۲/۴۲