عباس عبدی در اعتماد نوشت: سخنان هفته گذشته آقای سیداحمد خاتمی، امام جمعه محترم تهران نشان داد که دستاندرکاران امور همچنان میکوشند که خود و کاستیهای موجود را پشت موضوع دیگری، چون دین قرار دهند و از طریق تمسک به دین، مخالفان و منتقدان خود را تخطئه کنند، در حالی که واقعیت چنین نیست.
اگر معترضین ضد دین بودند، قطعا با استقبال عمومی مواجه نمیشدند و اگر از آنان استقبال نسبی نمیشد، یک روز هم دوام نمیآوردند. اتفاقا در موارد متعددی، زنان و مردانی میان معترضین بودند که کاملا ظاهر و پوشش مذهبی حتی چادر داشتند.
آقای سید احمد خاتمی چه گفته بود؟ ایشان با اشاره به رویدادهای اخیر گفتند که «۸۰ درصد مردم ایران خواهان حجاب هستند؛ تنها ۲۰ درصد مردم پشت پا به مقدسات میزنند… هیچ تردیدی نکنید بخشی از گرانیها نتیجه برنامهریزیهای دشمن است… در اغتشاشات برای اولینبار به ولایت توهین شد؛ این کار، توهین به دین و جانشین امام زمان (عج) است… کسانی که عمامهپرانی کردند، نشان دادند که قصد نابودی دین را دارند، زیرا عمامه نماد دین است و عمامهپرانی در واقع دینپرانی است.»
اولین مساله اینکه چرا ۸۰ درصد را میگویید؟ اگر مبنای داوری و حقانیت شما عدد و رقم است و این مبنا را پذیرفتهاید، خیلی عالی است. میتوان بر مبنای آن در بسیاری از زمینهها گفتگو کرد. ولی بدانید که در این صورت بیشترین مردم با اجبار پوشش مخالف هستند. آمار شما قطعا درست نیست، لطفا بفرمایید منبع آن کجاست؟
در هر حال اگر شک دارید، میتوان در این باره نظرسنجی کرد و نتایج آن را رسما اعلام کرد. از سوی دیگر چرا ۲۰ درصد را کسانی که به مقدسات پشت کردهاند، معرفی میکنید؟ این به زیان دین و رفتار دینی است. بسیاری از آنان به مناسک و ارزشهای دینی، البته مطابق نگاه خود ملتزم هستند و فقط آنچه شما مقدس میدانید، مقدس نمیدانند، نه اینکه مقدس میدانند به آن پشت میکنند. این رویکرد و نیز بازی با اعداد و ارقام غیرواقعی نشان میدهد که به کلی از متن جامعه دور افتادهاید.
مساله دیگر که با همین رویکرد مطرح شده، ارتباط دادن توهینها یا عمامهپرانی به توهین به امام زمان و دینپرانی است. شما گمان میکنید که با گفتن این جمله پس از این دیگر کسی در این مسیر گام برنمیدارد؟ حتما اشتباه است. اتفاقا عقل متعارف حکم میکند که حتی اگر کسی با هدف دینپرانی، اقدام به عمامهپرانی کند، آن را همان عمامهپرانی معرفی کنید نه دینپرانی، نه اینکه عکس این رفتار کنید.
گمان نکنید که با سپر شدن دین، میتوان بار مسوولیت را از دوش آقایان برداشت. این رویکرد شما موجب میشود که به جای عمامهپرانی، دینپرانی هم رایج شود. این چه رفتاری است که عدهای خود را معادل دین گرفته و هر چیزی علیه خود را علیه دین معرفی میکنند؟ شما به جای آنکه دین را در جایگاه واقعی آنکه چتر است قرار دهید و خودتان را سپر آن کنید، در حال دنده معکوس هستید و دین را سپر خود میکنید.
خوب در بهترین حالت مردم متوجه اصیل نبودن ادعای شما درباره این سپرها میشوند و همچنان به راه خود ادامه میدهند و در بدترین حالت حرف شما را باور میکنند و دین و پناهگیرندگان پشت آن را با یکدیگر نشانه میروند.
نکته آخر اینکه ایشان با قاطعیتی که گویی کشفی عجیب است، اظهار کردند که بخشی از گرانیها زیر سر دشمن است. نه بخشی که اگر همه آن هم باشد، چیزی از مسوولیت دولت و حکومت کم نمیکند. اتفاقا مسوولیت آنان را بیشتر هم میکند که از یک عامل به این مهمی غفلت کردهاند.
این گزاره نادرست، نه فقط درباره گرانیها، بلکه درباره رویدادهای ۱۰۰ روز گذشته هم گفته میشود. اگر بگویید که زیر سر دشمن است، یعنی اینکه در آینده هم هیچ کاری نمیتوانید انجام دهید، زیرا پس از این هم دشمن اقدامات مشابه انجام میدهد. اگر بگویید ربطی به دشمن ندارد، حداقل امید به حل آنها را زنده نگه میدارید. به علاوه این دشمن چه قدرتی دارد که در همه امور رخنه کرده و کارهایش پیش میرود؟