ایجاد مسیر ویژه‌ جهت حمایت از دارایی‌های فکری فعالان حوزه سلامت

حسن بابایی در جمع مسئولین پژوهشی دانشگاه‌ها، مدیران توسعه فناوری، محققین، پژوهشگران و دانشگاهیان در هفتمین فن بازار ملی سلامت گفت: نظر به اهمیت حوزه سلامت، مسیر ویژه ای  – مسیر سبز – جهت تسهیل فرآیند ثبت و حمایت از دارایی های فکری برای فعالان حوزه سلامت، بهداشت و درمان در مرکز مالکیت معنوی این سازمان ایجاد شده است.

وی با تشریح اهمیت حوزه سلامت و جایگاه مالکیت معنوی در ارتقای این حوزه گفت: امروزه پیشرفت‌های عظیم و مهم تکنولوژیکی در حوزه سلامت اعم از تجهیزات پزشکی، دارو، تشخیص بیماری‌ها و درمان آن‌ها موجب شده تا سخت‌ترین بیماری‌ها در زمان اندک درمان و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین امکان ساخت دستگاه‌های مجهز و پیشرفته با دقتی در ابعاد میکرون، این امکان را فراهم آورده تا با کاهش درصد خطا در انجام درمان، به عنوان ابزار پزشکی و دارویی موجب افزایش سلامت عمومی جامعه و نجات میلیون‌ها انسان در سراسر دنیا شود.

 رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور افزود: بی شک ایجاد انگیزه و رقابت به منظور ابداع، تولید، ارتقاء و انتقال تکنولوژی چنین ابزارهایی جز با حمایت مادی و معنوی از صاحبان این حقوق ممکن نخواهد بود و حضور مؤثر در عرصه‌های داخلی و جهانی و دستیابی به هرگونه مزیت رقابتی نیز مستلزم رعایت حقوق مالکیت معنوی است.

بابایی با تأکید بر اهمیت حمایت از حقوق مالکیت معنوی در حوزه سلامت به ویژه ثبت اختراعات دارویی و تجهیزات پزشکی اظهار کرد: این موضوع با مفاهیم اجتماعی مهم و حساس نظیر سلامت، بهداشت و کیفیت زندگی افراد در ارتباط است، علاوه بر این، تحقیقات و پژوهش‌های مرتبط با حوزه سلامت و صنعت دارو در این حوزه ها، بسیار سخت، پرهزینه و زمان‌بر است.

 رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به تلاش های قانونی برای تسریع هر چه سریعتر ثبت علائم تجاری واکسن های داخلی مبارزه با ویروس کرونا به عنوان پیش نیازی برای اخذ پروانه ساخت سازمان غذا و دارو در سال های اخیر علی الخصوص برای ۲ واکسن «اسپایکوژن» و «پاستوکُوَک» اشاره کرد و ادامه داد: اتصال سیستمی به ارگانهای صادرکننده مجوز در حوزه سلامت و اصالت سنجی الکترونیکی مجوزها در این حوزه از جمله شرکتهای دانش بنیان، شرکتهای تولیدکننده تجهیزات پزشکی، دارو و مکمل و همچنین بازرگانان حوزه سلامت، کمک شایانی در شناسایی فعالان اقتصادی در این حوزه نموده است.

وی گفت: جلسات متوالی کارشناسان و مدیران ارشد مرکز مالکیت معنوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و سازمان غذا و دارو به منظور ایجاد هماهنگی کامل بین این دو نهاد و به روزرسانی دستورالعمل های قبلی بر اساس نیاز حوزه سلامت، امیدبخش حذف فرآیندهای زائد و زمانبر در اخذ علامت تجاری و پروانه ساخت در این حوزه شده است.

رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با اشاره به ملاحظات داخلی و خارجی در زمینه اعطای حق انحصاری اجازه بهره‌برداری اختراعات داروئی حوزه سلامت افزود: بر پایه همین نگرانی‌ها، در بیانیه کشورهای عضو تریپس معروف به بیانیه دوحه «تریپس و بهداشت جهانی» (نوامبر ۲۰۰۱) به لزوم حمایت از مالکیت فکری در علوم پزشکی نوین، تاکید شده است.

وی گفت: در این اعلامیه آمده است که موافقت نامه تریپس به عنوان سندی بین‌المللی برای حمایت از مالکیت معنوی، می‌بایست به گونه‌ای اجرا گردد که حامی و پشتیبان اهداف بهداشت و سلامت عمومی تمامی کشورها باشد و در وضع، تغییر و اعمال مقررات باید به نحوی رفتار شود که این‌گونه حمایت‌ها به سد راه کشورهای فقیر، در حل مشکلات نظام بهداشتی و سلامت منجر نشود.

بابایی افزود: به همین جهت در قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری مصوب ۱۳۸۶ محدودیت‌ها و استثنائاتی نظیر صدور مجوزهای اجباری در مواردی که منافع عمومی شامل امنیت ملی، بهداشت، محیط زیست، سلامت غذایی ایجاب کند و همچنین استثنا شدن روش‌های تشخیص، درمان و جراحی بیماری‌های انسان و حیوان از مصادیق حمایت از طریق ثبت اختراع، به درستی مورد توجه قرار گرفته تا موجب برقراری توازن مابین منافع عمومی و مخترع شود.

رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با بیان اینکه سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به عنوان متولی حمایت از حقوق مالکیت صنعتی توانسته است اقدامات مهم و اساسی را در پایه‌ریزی و اعتلای نظام حقوق مالکیت صنعتی پویا و کارآمد با ساز و کارهای اجرایی قوی و مؤثر در سطح ملی و بین‌المللی، به انجام برساند، اظهار کرد: بر اساس آخرین  شاخص جهانی اعلام شده ۲۰۲۲ از سوی سازمان جهانی مالکیت معنوی جمهوری اسلامی ایران از رتبه ۶۷ در سال ۲۰۲۰ به رتبه ۶۰ در سال ۲۰۲۱ و در نهایت با جهش ۷ پله‌ای به رتبه ۵۳ در سال ۲۰۲۲ ارتقاء یافته است.

بابایی در خصوص اقدامات این سازمان در بعد ملی نیز گفت: تصویب قانون حمایت از نشانه‌های جغرافیایی در سال ۱۳۸۳ و آیین‌نامه اجرایی آن و به دنبال آن تصویب قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری در سال ۱۳۸۶ و آیین‌نامه‌ اجرایی که مطابق با استانداردهای بین‌المللی تدوین شده و تهیه طرح حمایت از مالکیت صنعتی که به منظور اصلاح و روزآمدی قوانین و مقررات مالکیت صنعتی و پیش‌بینی مصادیق جدید حمایتی از جمله اسرار تجاری، مدل مصرفی و رقابت غیرمنصفانه تهیه شده و به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و در حال طی تشریفات نهایی می باشد، از جمله این اقدامات است.

وی افزود: الحاق به کنوانسیون پاریس برای حمایت از مالکیت صنعتی از سال ۱۳۳۷، کنوانسیون مؤسس سازمان جهانی مالکیت معنوی (WIPO) از سال ۱۳۸۰، موافقتنامه و پروتکل مادرید راجع به ثبت بین‌المللی علائم تجارتی از سال ۱۳۸۲، موافقتنامه مادرید به منظور جلوگیری از نصب نشانه‌های منبع غیرواقعی مبدا از سال ۱۳۸۲، موافقتنامه لیسبون در مورد ثبت و حمایت بین‌المللی از اسامی مبدا از سال ۱۳۸۳، معاهده همکاری در ثبت اختراعات (PCT) از سال ۱۳۸۶، موافقتنامه نیس در خصوص طبقه‌بندی کالا و خدمات علائم تجاری از سال ۱۳۹۶ و الحاق به موافقتنامه لوکارنو در خصوص طبقه‌بندی کالاهای طرح صنعتی از سال ۱۳۹۶ از جمله کنوانسیون های بین المللی مؤثری هستند که جمهوری اسلامی ایران در حوزه مالکیت صنعتی به آنها ملحق شده است.

رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با تشریح خدمات ثبتی ارائه شده در این حوزه نیز گفت: در حال حاضر کلیه فرآیندهای ثبت و تغییرات بعدی از مرحله تسلیم اظهارنامه تا ثبت های نهایی اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری به صورت الکترونیکی از طریق پورتال اختصاصی مرکز مالکیت معنوی و به صورت آنلاین و بدون مراجعه حضوری صورت می‌پذیرد.

وی افزود: علاوه بر ارائه خدمات ثبت و حمایت از مالکیت صنعتی، مرکز مالکیت معنوی سازمان ثبت با استفاده از ظرفیت های بین المللی و همکاری با سازمان جهانی مالکیت معنوی، پروژه های مشترکی را از جمله پروژه «تأسیس دفاتر انتقال فناوری و نوآوری (تیسک)» و «توانمند سازی محیط مالکیت معنوی» به منظور تجاری سازی دارایی های فکری و توانمندسازی حوزه کسب و کار به ویژه برای شرکتهای فناور و دانش بنیان در دست اجرا دارد که این پروژه ها با ارائه خدمات مشاوره ای در کلیه فرآیندهای مربوط به تجاری سازی، از مرحله خلق ایده تا ثبت، تولید و بازاریابی دارایی های فکری به ذینفعان کمک شایانی می کند.

 رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور هچنین آمادگی مرکز مالکیت معنوی به عنوان نهادی از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، برای برگزاری نشست های مشترک و کارگاه های آموزشی تخصصی در حوزه سلامت، بهداشت و درمان با استفاده از ظرفیت های داخلی و بین المللی و همکارهای مشترک با سازمان جهانی مالکیت معنوی اعلام کرد.

 هفتمین فن بازار ملی سلامت ۱۱ و ۱۲ دی ماه سال جاری از سوی معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت و با حضور شرکت های دانش بنیان، هسته های فناور، دانشگاه های علوم پزشکی، مراکز رشد سلامت، مراکز نوآوری سلامت، پارک های علم و فناوری و شتاب دهنده های سلامت در محل سالن همایش های بین المللی دانشکاه علوم پزشکی ایران برگزار شد.