پیری، به عنوان یک فرآیند طبیعی که با گذشت زمان موجب کاهش عملکردهای حیاتی برای زنده ماندن و باروری میشود، تلقی گردید. تا جایی که بسیاری از افراد تمایل دارند این روند را کندتر کنند.
دلایل اصلی پیری شامل تجمع آسیبهای سلولی ناشی از فعالیت مولکولهای واکنشی مشهور به رادیکالهای آزاد و کوتاه شدن تلومر، ساختارهای مهم در انتهای کروموزومها که در فرآیند تقسیم سلولی نقش کلیدی دارند، میباشد.
با اینکه پیری قابل اجتناب نیست، اما کوشش برای افزایش طول عمر و کاهش روند پیری به مدتهاست که محققان را به خود جلب کرده است.
در این زمینه، پژوهشگران موفق به شناسایی تعدادی از مواد مؤثر ضد پیری شدهاند که بسیاری از آنها به صورت مکمل در دسترس هستند و افرادی که به دنبال روشهای طبیعی برای کند کردن پیری و پیشگیری از بیماریهای ناشی از افزایش سن هستند، میتوانند از این مکملها بهرهمند شوند.
در زیر به معرفی ۱۲ مکمل با خواص ضد پیری میپردازیم.
۱-کورکومین
کورکومین، که فعالترین ترکیب موجود در زردچوبه است، به خاطر خواص قدرتمند ضد پیریاش شناخته شده و این ویژگی به پتانسیل آنتیاکسیدانی بالای آن نسبت داده میشود.
پیری سلولی زمانی اتفاق میافتد که پروسه تقسیم سلولی متوقف میشود. با افزایش سن، انباشت سلولهای پیر به وقوع میپیوندد و بر این باورند که این انباشت موجب تسریع در پیری و پیشرفت بیماریها میگردد.
تحقیقات نشان دادهاند که کورکومین قادر به فعالسازی پروتئینهایی خاص مانند سیرتوینها و پروتئین کیناز فعالشده با AMP میباشد که به تأخیر در پیری سلولی و افزایش طول عمر کمک میکنند.
علاوه بر این، کورکومین در مقابله با آسیب سلولی مؤثر بوده و در آزمایشات با سوژههای حیوانی، بهطور چشمگیری طول عمر مگسهای میوه، کرمهای گرد و موشها را افزایش داده است. این ترکیب همچنین نشاندهنده تأخیر در بروز بیماریهای مرتبط با افزایش سن و کاهش علائم پیری است.
این نکته ممکن است توضیح دهد که چگونه مصرف زردچوبه با کاهش خطر زوال روانی مرتبط با سن در انسانها در ارتباط است.
شما میتوانید مقدار کورکومین خود را با افزودن زردچوبه به غذاهای مختلف یا مصرف مکملهای کورکومین افزایش دهید.
۲-اپیگالوکاتچین گالات
اپیگالوکاتچین گالات (EGCG) یک ترکیب پلیفنولی شناخته شده است که به طور فراوان در چای سبز یافت میشود. این ترکیب دارای فواید جالبی در عرصه سلامت بوده و تحقیقات نشان دادهاند که مصرف آن میزان خطر برخی سرطانها و همچنین مشکلات سلامتی دیگر مانند بیماریهای قلبی را کاهش میدهد.
اپیگالوکاتچین گالات ممکن است روند پیری را با بهبود عملکرد میتوکندری در سلولها و تأثیر بر مسیرهای درگیر در پیری، از جمله مسیر سیگنالینگ پروتئین کیناز فعالشده با AMP، کاهش دهد.
همچنین، این ترکیب میتواند اتوفاژی، فرآیندی که در آن بدن مواد سلولی آسیبدیده را از بین میبرد، را تحریک کند.
نوشیدن چای سبز با کاهش احتمال مرگ و میر ناشی از بیماریهای مختلف، از جمله دیابت، سکته مغزی و بیماریهای قلبی مرتبط بوده است. به طور کلی، مطالعات با حضور حیوانات نشان دادهاند که مصرف چای سبز میتواند در برابر پیری پوست و پیشگیری از چین و چروک ناشی از تابش نور فرابنفش مؤثر باشد.
شما میتوانید اپیگالوکاتچین گالات را از طریق نوشیدن چای سبز یا مصرف مکملهای مخصوص آن دریافت کنید.
۳-کلاژن
کلاژن به عنوان یک ماده مغذی حائز اهمیت در حفظ جوانی و سلامتی پوست، به خاطر ظرفیت بالای خود در این زمینه شناخته شده است.
کلاژن یکی از اجزای اصلی پوست است که به حفظ ساختار آن کمک میکند. با بالارفتن سن، تولید کلاژن کاهش یافته و این موضوع به از بین رفتن کلاژن منجر میشود که خود، بروز علائم پیری مانند چین و چروکها را تسریع میکند.
به عنوان نمونه، یک مطالعه در سال ۲۰۱۹ بر روی ۷۲ زن نشان داد که مصرف روزانه مکملی که ۲.۵ گرم کلاژن به همراه چندین ماده مغذی دیگر همچون بیوتین داشت، طی ۱۲ هفته به طور قابل توجهی سبب بهبود وضعیت هیدراتاسیون، زبری و انعطافپذیری پوست شد.
در مطالعهای دیگر که بر روی ۱۱۴ زن انجام شد، درمان با ۲.۵ گرم پپتید کلاژن به مدت ۸ هفته باعث کاهش قابل توجه چین و چروکهای دور چشم و افزایش میزان کلاژن در پوست گردید.
مکملهای کلاژن به اشکال مختلفی مانند پودر و کپسول موجود هستند.
۴-کوآنزیم کیو ۱۰
کوآزیم کیو ۱۰ (CoQ۱۰) یک آنتیاکسیدان است که به طور طبیعی در بدن تولید میشود و در فرآیند تولید انرژی و حفاظت در برابر آسیبهای سلولی نقش اساسی دارد.
تحقیقات نشان دادهاند که سطوح کوآنزیم کیو ۱۰ با افزایش سن کاهش مییابد و مصرف مکملها میتواند بهبودهایی در برخی جوانب سلامت افراد مسن ایجاد کند.
برای مثال، یک مطالعه بر روی ۴۴۳ فرد سالخورده نشان داد که دریافت مکمل کوآنزیم کیو ۱۰ و سلنیم به مدت بیش از ۴ سال باعث بهبود کیفیت کلی زندگی، کاهش تعداد بستری شدنها در بیمارستان و کند شدن روند کاهش عملکرد جسمی و روانی شده است.
مکملهای کوآنزیم کیو ۱۰ میتوانند به کاهش استرس اکسیداتیو، وضعیتی که ناشی از انباشت رادیکالهای آزاد و دیگر مولکولهای واکنشی است، کمک کنند که روند پیری و بروز بیماریهای مربوط به سن را تسریع میکند.
اگرچه کوآنزیم کیو ۱۰ در این زمینه نتایج امیدبخشی را نشان داده است، برای توصیه آن به عنوان یک روش طبیعی برای تأخیر در پیری، نیاز به مطالعات و شواهد بیشتری وجود دارد.
قبل از آغاز مصرف این یا هر مکمل دیگری با پزشک خود مشورت نمایید.
۵-نیکوتینآمید ریبوزید و نیکوتینآمید مونونوکلئوتید
نیکوتینآمید ریبوزید و نیکوتینآمید مونونوکلئوتید، پیشسازهایی برای نیکوتینآمید آدنین دینوکلئوتید هستند.
نیکوتینآمید آدنین دینوکلئوتید، ترکیبی است که در هر سلول بدن وجود دارد و در فرآیندهای مهمی مانند متابولیسم انرژی، ترمیم دیانای و بیان ژن نقش دارد.
با افزایش سن، سطوح نیکوتینآمید آدنین دینوکلئوتید کاهش مییابد و این افت به نظر میرسد که با تسریع زوال جسمی و ظهور بیماریهای مربوط به سن مانند آلزایمر مرتبط باشد.
تحقیقات آزمایشگاهی با سوژههای حیوانی نشان دادهاند که مصرف مکملهای حاوی پیشسازهای نیکوتینآمید ریبوزید و نیکوتینآمید مونونوکلئوتید میتواند به بازگرداندن سطوح نیکوتینآمید آدنین دینوکلئوتید و جلوگیری از زوال جسمی کمک کند.
گرچه شواهد اولیه از آزمایشات بر روی یکسری از حیوانات و انسانها نشاندهنده اثرات مثبت این مکملها بوده، اما برای دستیابی به نتیجهگیری قطعی در مورد تأثیرات ضد پیری این ترکیبها نیاز به تحقیقات بیشتری در مقیاس انسانی وجود دارد.
۶-کروسین
کروسین، یک رنگدانه کاروتنوئیدی زرد در زعفران است.
تحقیقات نشان دادهاند که کروسین به وفور دارای مزایای سلامت متنوعی از جمله صفات ضدسرطانی، ضد التهابی، ضد اضطرابی و ضد دیابتی است.
علاوه بر این خواص، کروسین به عنوان یک ترکیب محافظ در برابر پیری و زوال روانی مرتبط با سن مورد بررسی قرار گرفته است.
پژوهشها نشان میدهد که کروسین میتواند با جلوگیری از آسیب عصبی ناشی از پیری با مهار تولید محصولات نهایی گلیکاسیون پیشرفته و گونههای فعال اکسیژن که در روند پیری نقش دارند، مفید باشد.
علاوه بر این، کروسین با کاهش التهاب و حفظ سلولهای پوست انسان در برابر آسیب ناشی از تابش فرابنفش، در کاهش روند پیری مؤثر است.
به علت گران بودن زعفران، مصرف مکملهای تغلیظشده زعفران میتواند گزینهای به صرفهتر برای افزایش مصرف کروسین باشد.
۶ مکمل ضد پیری دیگر
علاوه بر موارد ذکرشده، مکملهای زیر نیز دارای قابلیتهای ضد پیری قابل توجهی هستند:
۷-تیانین
ال-تیانین یک اسید آمینه است که به صورت فراوان در برخی انواع چای، از جمله چای سبز، یافت میشود. این ترکیب ممکن است در برابر زوال روانی مؤثر باشد و در یک مطالعه، افزایش طول عمر کرمهای گرد تا حدود ۵ درصد را نشان داده است.
۸-رودولیا
این گیاه مشهور به خواص ضد التهابی و ضد پیری قوی است. در یک مطالعه بر روی مگسهای میوه، درمان با پودر رودولیا منجر به افزایش ۱۷ درصدی طول عمر سوژهها شد.
۹-سیر
سیر به عنوان یک ماده با خواص ضد التهابی و آنتیاکسیدانی قوی شناخته شده است. مطالعات آزمایشگاهی و تحقیقاتی با سوژههای حیوانی نشان دادهاند که مصرف مکمل سیر میتواند از پیری پوست ناشی از تابش فرابنفش و بروز چین و چروک پیشگیری کند.
۱۰-آستراگالوس
آستراگالوس ممبراناسوس، یک گیاه دارویی که برای کاهش استرس شناخته میشود، در طب سنتی چینی کاربرد دارد. این گیاه میتواند با کاهش استرس اکسیداتیو، تقویت عملکرد ایمنی و جلوگیری از آسیب سلولی به مبارزه با پیری کمک کند.
۱۱-فیستین
فیستین یک ترکیب فلاونوئیدی است که میتواند به حذف سلولهای پیر و آسیبدیده کمک نماید. مطالعات پتراش حیوانی نشان دادهاند که این ترکیب ممکن است تعداد سلولهای پیر موجود در بافتها را کاهش داده و به افزایش طول عمر کمک کند.
۱۲-رزوراترول
رزوراترول یک پلیفنول است که در منابع غذایی نظیر انگور، توتها و بادام زمینی یافت میشود و ممکن است با فعالسازی برخی ژنهای خاص به نام سیرتوینها به افزایش طول عمر کمک نماید. این ترکیب توانمندی خود را در افزایش طول عمر مگسهای میوه، مخمرها و نماتدها نشان داده است.
اگرچه این یافتهها وعدهبخش هستند، اما برای درک بهتر از چگونگی استفاده از این مکملها در جهت افزایش طول عمر و مبارزه با پیری، نیاز به تحقیقات بیشتری با محوریت سوژههای انسانی داریم.