کاظم کوکرم، سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران، در مصاحبهای با خبرنگار مهر در ارتباط با بارش شهابی اسدی اظهار داشت: یکی از بارشهای شهابی که در برخی سالها به شکل چشمگیری افزایش مییابد، بارش شهابی اسدی نام دارد. نمونهای مشهور از این پدیده در سال ۱۸۳۳، یعنی تقریباً دو قرن پیش، به وقوع پیوست؛ همچنین در سالهای ۱۳۷۸ و ۱۳۷۹ نیز شاهد طوفانی از شهابها در این بارش در اواخر آبانماه بودیم.
وی تصریح کرد که شهابهای این بارش ناشی از ذراتی هستند که از دنبالهدار تمپل–تاتل جدا شدهاند و این دنبالهدار تقریباً هر ۳۳ سال یکبار به دور خورشید میچرخد. این دنبالهدار در هنگام نزدیکی به خورشید، ذرات غباری را از خود جدا کرده و این ذرات در مداری به دور خورشید حرکت میکنند. به هنگام برخورد این ذرات با جو زمین، شهابهای بارش اسدی شکل میگیرند.
به نقل از کوکرم، آخرین بار دنبالهدار تمپل–تاتل در اسفند ۱۳۷۶ و اوایل سال ۱۳۷۷ از نزدیکی خورشید گذر کرد و اکنون نزدیک به ۲۷ سال از آن زمان میگذرد. به همین دلیل، در سالهای اخیر، شدت این بارش شهابی به طور چشمگیری کاهش یافته و زمین فقط به ذرات کمتراکمتر باقیمانده در مداری که به جا مانده، برخورد میکند.
بارش شهابی اسدی در روزهای ۲۵ و ۲۶ آبان
وی اضافه کرد: اگرچه برخی رسانهها اعلام کردهاند که بارش شهابی اسدی در ۲۵ و ۲۶ آبانماه به اوج میرسد، اما در واقع، در بهترین حالات، پیشبینی میشود که تنها حدود ۱۰ تا ۱۵ شهاب در هر ساعت قابل مشاهده باشد. منظور از بهترین شرایط این است که هیچ گونه آلودگی نوری، ابر و غباری وجود نداشته باشد، ماه نورش را منتشر نکند، افق کاملاً آزاد باشد و کانون بارش در صورت فلکی اسد به طور مستقیم بالای سر ناظر واقع شود.
کوکرم ادامه داد: با توجه به اینکه تامین این شرایط از ابتدای شب تا بامداد به ندرت ممکن است، عملاً انتظار دیدن بیشتر از حدود ۱۰ شهاب در ساعت غیرواقعی بهنظر میرسد. به علاوه، در یک شب تاریک معمولاً حتی بدون بارش شهابی، بهطور میانگین ۵ تا ۶ شهاب در هر ساعت دیده میشود. بنابراین، اوج بارش شهابی اسدی یک رویداد نیست که مردم منتظر آن باشند.
به گفته سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران، این اوج میتواند برای عکاسان نجومی، منجمان آماتور و پژوهشگرانی که بهطور تخصصی به مطالعه بارشهای شهابی میپردازند، موضوعی جالب و مورد بررسی باشد، اما جذابیت لازم برای عموم مردم را نخواهد داشت.
بهترین بارش شهابی تا پایان سال ۱۴۰۴
کوکرم همچنین در خصوص بهترین بارش شهابی باقیمانده تا پایان سال، که بارش مهمی در سال ۱۴۰۴ نیز به شمار میرود، بیان کرد: بارش شهابی جوزایی که در تاریخ ۲۲ و ۲۳ آذرماه به اوج خود میرسد، جذابترین رویداد خواهد بود و شرایط رصدی آن نیز امسال بسیار مناسب است. به دلیل اینکه تاریخ اوج بارش شهابی جوزایی در روزهای شنبه و یکشنبه قرار دارد، علاقهمندان میتوانند از روزهای پنجشنبه و جمعه پیش از اوج، در مکانهایی با آسمان تاریک مستقر شوند تا شاهد این بارش شهابی باشند.
امکان رصد ۱۰۰ تا ۱۵۰ شهاب در بارش شهابی جوزایی
سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران تأکید کرد: در زمان اوج بارش شهابی جوزایی پیشبینی میشود که بر اساس اطلاعات سازمان بینالمللی شهاب (IMO) بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ شهاب در هر ساعت قابل رصد باشد و اینکه ماه نیز در آن زمان به بامداد نزدیک خواهد شد، شرایط رصدی را نیز مطلوبتر میکند. بنابراین، بارش شهابی جوزایی مهمترین بارش شهابی تا پایان سال خواهد بود.
او اضافه کرد: پس از این بارش، بارش شهابی رُبعی در دیماه خواهد بود، اما اوج آن نیز همزمان با نزدیک به کامل شدن ماه رخ میدهد و به دلیل نور زیاد ماه، شانس مشاهده تعداد قابل توجهی شهاب برای عموم علاقهمندان کاهش خواهد یافت. از این رو، جذابترین و قابل توجهترین بارش شهابی برای عموم مردم تا پایان سال، همان بارش شهابی جوزایی است.
کوکرم در انتها خاطرنشان کرد: برخی ادعاها در شبکههای اجتماعی درباره «اوجگیری فوقالعاده بارش شهابی اسدی» و «فرصت طلایی که ممکن است تکرار نشود» به دور از واقعیت است و اینگونه تبلیغات با آنچه در طبیعت در حال وقوع است، فاصله دارد.
