انواع مختلف سرطان اگرچه نگران کننده هستند، اما به گفته کارشناسان، بیش از نگرانی باید به دنبال راهکارهای کنترل و پیشگیری از آنها بود که به سادگی نیز قابل دسترس هستند.
سالانه تقریبا نزدیک به ۱۵۰ هزار نفر در کشور به سرطان مبتلا میشوند؛ آماری که سالی حدود پنج درصد هم افزایش مییابد. دلایل بروز سرطان، شامل شیوه زندگی و تغییرات محیطی هستند که در زمینه افزایش بروز سرطان نقش دارند و میتوان با اصلاح سبک زندگی در جهت رفع آنها اقدام کرد.
بنابر اعلام دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت، در اینجا پنج سرطان شایع در زنان و نحوه کنترل و پیشگیری از آنها معرفی شده است:
_ سرطان روده بزرگ: سرطان روده بزرگ به طور کامل قابل پیشگیری است و آنهم از طریق غربالگریهای منظم به روش کولونوسکوپی است. این آزمون باید از سن ۵۰ سالگی به بعد انجام شده و هر ۱۰ سال یکبار تکرار شود. کولونوسکوپی نه تنها در تشخیص سرطان روده بزرگ کاربرد دارد بکله میتواند به شناسایی و حذف پولیپهای روده قبل از این که سرطانی شوند، بپردازد. دیگر گزینههای غربالگری شامل آزمون خون مخفی در مدفوع، است.
_ سرطان تیروئید: احتمال ابتلا به این سرطان از ۲۰ سال گذشته تا کنون دو برابر شده است و زنان دو برابر بیش از مردان به آن مبتلا میشوند اما، دلیلی برای ترس وجود ندارد. خوشبختانه تشخیص سرطان تیروئید به راحتی و بسیار موثر انجام میشود. از آنجایی که بیماری به کندی پیش میرود حتی در موارد شدید بیماری نیز معمولا پیشرفت جدی در بیماری رخ نداده و درمان معمولا موثر واقع میشود. صرف نظر از انواع آناپلاستیک سرطان تیروئید که خیلی هم نادر اند، سرطان تیروئید به ندرت کشنده خواهد بود.
به طور کلی ۹۷ درصد مبتلایان به سرطانهای تیروئید به درمان پاسخ خواهند داد. در صورت هر گونه مشکل در بلع، اختلالات تنفسی، خشن شدن و تغییر صدا، سرفههای مکرر، درد در ناحیه گردن و گلو و تورم در ناحیه غدد لنفاوی باید به پزشک مراجعه کرد. در بیشتر موارد، جراحی تیروئید برای درمان سرطان تیروئید ضروری خواهد بود. البته باز هم انتخاب روش جراحی و سایر راهکارهای درمانی به نوع بیماری و شدت پیشرفت آن وابسته است.
_ سرطان آندومتر: این نوع سرطان که سرطان رحم نیز نامیده میشود، بویژه زنان یائسه را تحت تاثیر قرار میدهد و متوسط شروع آن از ۶۰ سالگی به بعد است. تقریبا ۴۰ درصد از موارد ابتلا به این بیماری ناشی از چاقی و اضافه وزن است. سرطان آندومتر همچنین به خاطر قرار گرفتن بیش از حد در معرض استروژن، فشار خون بالا و دیابت اتفاق میافتد. مهمترین راه برای محافظت از خود در برابر سرطان آندومتر، کنترل وزن است. ورزش نیز اثرات مثبتی در این رابطه دارد. ورزش میتواند میزان بالای استروژن که ممکن است برای بدن خطرناک باشد را کاهش دهد.
میزان بالای هورمون استروژن در بدن زنان میتواند باعث ابتلای آنان به سرطان رحم شود. هیچ گونه آزمایش غربالگری موثری برای سرطان آندومتر (رحم) وجود ندارد. زنان دارای عوامل خطر برای سرطان آندومتر باید به طور منظم توسط پزشکان معاینه شوند. گروه دارای عوامل خطر علاوه بر زنان دارای اضافه وزن، شامل زنانی است که هورمون درمانی استروژن (بدون استفاده از پروژسترون) داشتهاند و یا زنانی که به مدت بیش از ۲ سال، تاموکسیفن مصرف کردهاند. معاینات مکرر لگن خاصره، پاپ اسمیر و بیوپسی رحم ممکن است در برخی از موارد مفید واقع شود.
_ سرطان ریه: موارد ابتلا به سرطان ریه در بین زنان و طی ۴ دهه گذشته، ۹۸ درصد افزایش داشته است و این آمار تکان دهنده ناشی از افزایش تعداد زنان سیگاری و زنانی است که در معرض دود دست دوم هستند. تنها راه محافظتی در برابر ابتلا به این سرطان این است که سیگار نکشید و از دود سیگار دور بمانید. این روش میتواند خطر ابتلا به سرطان ریه را تا ۳۰ درصد کاهش دهد. اگر شما فرد سیگاری سابق هستید یا در معرض دود سیگار قرار دارید از پزشک خود در مورد مصرف روزانه ۳۲۵ میلی گرم آسپرین سوال کنید.
_ سرطان سینه: از هر ۸ زن، خطر ابتلای یک زن به سرطان سینه وجود دارد و خبر خوب این است که به لطف استفاده از هورمون درمانی برای علائم یائسگی، احتمال ابتلا به این سرطان کاهش یافته است. تشخیص سرطان سینه در مراحل اولیه شانس بقا را تا ۱۰۰ درصد افزایش میدهد. سرطانهای کوچک سینه، به گرههای لنفاوی و ریهها و مغز کمتر پخش میشوند.
اگر شما ۲۰ تا ۳۰ سال دارید و عوامل خطر سرطان سینه را ندارید، بهتر است هر سه سال یک بار برای معاینه سینه نزد پزشک بروید. برای پیشگیری از سرطان سینه، زنان ۵۰ تا ۷۴ ساله، باید هر دو سال یک بار ماموگرافی سینه را انجام دهند. روش ماموگرافی میتواند ۳ سال قبل از بروز علائم سرطان، وجود توده را در سینه نشان دهد. اما ماموگرافی به طور کامل جلوی ابتلا به سرطان سینه را نمیگیرد.