استفاده از ظرفیت بازارهای تجاری کشورهای همسایه در حالی به عنوان یک اولویت مهم از سوی دولت سیزدهم اجرایی شده، که در کنار افزایش ظرفیت صادراتی به این کشورها، رقابت با اقتصادهای بزرگ نیز موضوعی چالشی بوده است.
برآوردها نشان میدهد که در سالهای اخیر جز چین که اصلیترین شریک تجاری کشور بوده، سایر شرکای اصلی کشور در صادرات و واردات کشورهای همسایه بودهاند و این در حالی است که هنوز بخش مهمی از تجارت این کشورها دست نخورده باقی مانده و شرکتهای ایرانی در صورت تعریف ظرفیت جدید صادراتی، میتوانند نقشی مهم در این چارچوب ایفا کنند.
ارمنستان یکی از همسایگان شمالی ایران است که در سالهای گذشته تلاش کرده روابط اقتصادی خود را گسترش دهد، هر چند این کشور کوچک، از نظر جمعیتی و حجم بازار، سقف مشخصی دارد اما در عین حال دولت ایروان تلاش کرده نیازهای خود را از منابع مختلف تامین کند و در سالهای گذشته هم آمریکا، هم روسیه و هم چین جزو صادرکنندگان کالا به ارمنستان بودهاند.
ایران نیز در سالهای اخیر جایگاه خود در این بازار را گسترش داده اما آن طور که رئیس سازمان توسعه تجارت گفته، هنوز فاصله زیادی تا رسیدن به اهداف کلان کشور در این بازار باقی مانده و البته ایران باید در این حوزه، با اقتصادهای بزرگ جهان رقابت کند.
پیمان پاک در تشریح موقعیت ایران در ارمنستان گفته: ایران اکنون در میان کشورهای صادر کننده به ارمنستان رتبه سوم را بعد از روسیه و چین در اختیار دارد. میزان صادرات ما به ارمنستان ۴۳۷ میلیون دلار است و مطابق برنامه تجارت میان دو کشور باید به ۳ میلیارد دلار برسد. ارمنستان تنها کشور عضو اوراسیا است که با ما مرز مشترک دارد و قادر به ایفای نقش به عنوان پل ارتباطی ایران و بازار این اتحادیه است.
پیمان پاک همچنین با بیان اینکه توانمندیهای کشورمان در حوزه خدمات فنی و مهندسی و ظرفیتهای شرکتهای ایرانی جهت حضور در پروژهها فنی و مهندسی ارمنستان در حوزههای راه و ساختمان، انرژیهای تجدیدپذیر، سدسازی و سیستمهای آبیاری فرصت مناسبی برای فعالان این بخش برای حضور در ارمنستان ایجاد کرده است گفت: تبادل گاز و برق، حضور خودروسازان ما در ارمنستان، تولید محصولات صنعتی به خصوص لوازم خانگی ایرانی در داخل ارمنستان به صورت تولید مشترک، برگزاری نمایشگاههای مختلف، احداث پالایشگاه و … همگی از جمله برنامههای مشترک ما با ارمنستان به شمار میرود.
وی همچنین به راهاندازی مرکز تجاری ایران در ایروان اشاره کرد و افزود: مرکز تجاری ما در ارمنستان بسیار فعال و پویاست. مهمترین فاکتوری که ما در مراکز تجاری دنبال میکنیم و البته این مرکز تجاری از آن بهرهمند است شریک قوی، بزرگ و مناسب در کشور هدف است.
به این ترتیب هر چند ایران توانسته سهم خود از بازار ارمنستان را به شکل جدی گسترش دهد اما همچنان با دو رقیب بزرگ مواجه خواهد بود و باید با گزینههایی چون مرز زمینی مشترک، امکان برقراری مناطق آزاد تجاری و تولید هدفمند با محوریت صادرات، مزیت نسبی خود در تجارت مشترک با ارمنستان را افزایش دهد.