حسین مرعشی، دبیر کل حزب کارگزاران در بخشی از سخنان خود در کافه خبر خبرآنلاین به موضوع تشکیل کمیته حقیقتیاب و بررسی دلایل وقایع دیماه پرداخته است. در ادامه، بخشهایی از این گفتوگو را میخوانید؛
* در زمینه خشونت، دولت دستور به تشکیل یک کمیته حقیقتیاب شامل جامعهشناسان را صادر کرده است تا به ریشهیابی ابعاد خشونت ناشی از این حوادث بپردازند. در طول سالهای اخیر، جامعهشناسان، اقتصاددانان و سیاستمداران درباره نارضایتیهای اجتماعی و اعتراضات مردمی هشدار داده بودند و کمیتههایی در گذشته نیز وجود داشتهاند. به عنوان مثال، در سال ۱۴۰۱ پس از حوادث مرتبط با فوت مهسا، شاهد چنین کمیتههایی بودیم، اما خروجی مؤثری از آنها مشاهده نشد. نظر شما درباره این کمیتهها چیست؟
اصل ایده را میپسندم، اما امیدوارم که ترکیب اعضای کمیته به گونهای باشد که بهطور علمی موضوعات را بررسی کنند. چندین عامل در این قضیه همپوشانی داشتهاند؛ از جمله فاصله بین نظام سیاسی و موج اعتراضات جوانان، نارضایتی ناشی از بیکاری، سرخوردگیهای اجتماعی و فشارهای اقتصادی ناشی از افزایش بیرویه قیمتها که معیشت مردم را تهدید کرده است. همچنین تأثیرات تحرکات خارجی و پیامهایی که ترامپ و رضا پهلوی دادهاند نیز مشخصاً تأثیرگذار بودهاند. باید مشخص شود هر کدام از این عوامل چه سهمی در شکلگیری اعتراضات داشتهاند و ترکیب سیاسی جمعیت از نظر سن، جنسیت، قومیت و تحصیلات چگونه بوده است. افرادی که جان خود را از دست دادهاند یا بازداشت شدهاند و همچنین افرادی که در جامعه حضور دارند باید به دقت مورد تحلیل قرار گیرند. ضروری است که کار علمی انجام شود و نتایج آن بدون لکنت و صراحت منتشر گردد تا به طور واقعی مفید واقع شود.
* کمیتههایی که در گذشته تشکیل شدهاند، معمولاً تأثیر قابل توجهی نداشته و بیشتر جنبه سمبولیک داشتهاند. آیا این بار هم چنین خواهد بود؟
این بار شرایط به طرز چشمگیری متفاوت است؛ سطح اعتراضات در ابعاد جغرافیایی به گونهای است که دو سوم ایران را تحت تأثیر قرار داده و حتی شهرهای کوچک و بزرگ در این زمینه تفاوتی ندارند. شدت خشونت از سوی برخی معترضان نیز قابل توجه بوده که ممکن است ناشی از خشم فردی باشد یا ممکن است به نوعی آموزشدیده باشند – مسائلی که نیاز به تحقیق بیشتر دارند – و از سمت دیگر، خشونت نیروهای حاکم نیز چشمگیر بوده است. همه این آمار و علل این بار متفاوت هستند و میتوانند دستاوردهای متفاوتی برای کمیته به ارمغان بیاورند و حداقل روشن کند که هر یک از این عوامل چه نقشی در شکلگیری این حادثه پرهزینه برای نظام و مردم داشتهاند. وقایعی که رخ داده و جنازههایی که بر زمین ماندهاند، و رنج و اندوهی که بر جامعه حاکم شده است، مسائلی نیستند که آثارشان به سادگی از بین برود.
29215