خبرآنلاین – انتخابات اخیر در عراق از اهمیت ویژهای برخوردار بود؛ چرا که میزان مشارکت رایدهندگان از ۴۴ درصد به ۵۶ درصد افزایش یافت. این در حالی اتفاق افتاد که جریان صدر، انتخابات را تحریم کرده بود و نگرانیهایی درباره کاهش تعداد رایدهندگان وجود داشت. اما مردم عراق با حضور فعال خود، حماسه مهمی را رقم زدند و این فرایند نشاندهنده تداوم مردمسالاری و استمرار نظام پس از سقوط دیکتاتوری سابق است.
یکی از نکات قابل توجه در این روند این است که جامعه عراق شامل ۶۵ درصد شیعه، ۱۷ درصد سنی و ۱۴ درصد کرد است؛ همچنین ۴ درصد از جمعیت را اقلیتها تشکیل میدهند. بنابراین، این طبیعی است که در انتخابات، اکثریت آرا به شیعیان اختصاص یابد. در حال حاضر، شیعیان موفق شدهاند ۱۹۸ کرسی از مجموع ۳۲۹ کرسی را به خود اختصاص دهند که نشاندهنده پیروزی این گروه در انتخابات اخیر است.
نکته دیگری که حائز اهمیت است این است که پس از سرنگونی دیکتاتوری، با وجود اینکه شیعیان ۶۵ درصد از جمعیت را تشکیل میدهند و میتوانستند یک حکومت دیکتاتوری بر اساس این عدد ایجاد کنند، هرگز به این سمت نرفتند. این موضوع نشاندهنده نجابت و دوراندیشی شیعیان است که ریاست جمهوری را به کردها و ریاست مجلس را به سنیها سپردند. عموماً در مراحل بعد از انتخابات، این اکثریت شیعه است که رئیسجمهور کرد و رئیس مجلس سنی را بر اساس آرا انتخاب میکند.
موضوع دیگر این است که ایران و آمریکا بر سیاستهای عراق تأثیرگذار هستند و کسی نمیتواند این حقیقت را انکار کند. ایران در کنار مردم عراق قرار دارد و در حال حاضر به عنوان یک ائتلاف شیعه که شامل چارچوب هماهنگی میشود، از این کشور حمایت میکند. موفقیت آنها در انتخابات نشاندهنده وجود پایگاه اجتماعی قوی ایران در عراق است؛ در حالی که ایالات متحده پایه اجتماعی مستحکمی ندارد و نیروهای سکولاری که مورد حمایت آمریکا قرار داشتند، در این انتخابات شکست خوردند. ایالات متحده به دنبال این است که بهطور مستقیم بر عراق تأثیر بگذارد و نیروهایش از این کشور عقبنشینی نکردهاند؛ همچنان ایالات متحده بر حاکمیت هوایی عراق تسلط دارد و به دولت عراق اجازه اداره آسمانهای خود را نمیدهد.
آمریکا همچنین به دنبال کنترل درآمدهای عراق بهعنوان یک اهرم فشار است. “برمر”، حاکم آمریکایی در عراق، توافقی را با آمریکا به امضا رسانده که بر اساس آن درآمدهای نفتی این کشور به وزارت خزانهداری ایالات متحده واریز میشود؛ این رویه همچنان ادامه دارد و آمریکا از این وضعیت برای فشردن دولت عراق بهره میبرد. این امر نشاندهنده تفاوت جایگاه ایران و آمریکا در عراق است.
جایگاه ایران در کنار مردم عراق و جایگاه آمریکا در نزد قدرتهای استعماری است که به دنبال سلطه بر عراق هستند.
نکتهای که در انتخابات اخیر قابل توجه است، آقای “محمد شیاع السودانی” است که ریاست جریان بازسازی و توسعه را بر عهده دارد و بالاترین تعداد آرا را نیز کسب کرده است. این امر نشاندهنده رضایت مردم از آقای السودانی است و به نوعی مشروعیت کارآمدی برای نظام به وجود آورده است.
آقای السودانی به عنوان شخصیتی پاکدست در میان دولتمردان عراق شناخته میشود و تاکنون هیچ پرونده مالی علیه وی مطرح نشده است. یکی از دلایل برقراری ارتباط قوی مردم با انتخابات اخیر، همین کارآمدی و پاکدستی دولت است. یقیناً بهدست آوردن بیشترین آرا از جانب آقای السودانی در میان احزاب شیعه و همچنین در سطح ملی، گویای نقش مهم او در آینده عراق خواهد بود.
ایران بهطور حتم در کنار مردم و دولت منتخب عراق قرار خواهد داشت و به نظر میرسد که نتایج این انتخابات، به توسعه روابط ایران و عراق در آینده کمک خواهد کرد. این چارچوب هماهنگی، که همپیمان ایران نیز هست، موفق شده است بیشترین آرا را در عراق به دست آورد و این مشروعیت سیاسی ارزشمند، تأثیر مثبتی بر سیاستهای این ائتلاف و همچنین بر گسترش روابط با ایران خواهد داشت.
کارشناس مسائل خاورمیانه
۲۱۲/۴۲