گیاه استویا به عنوان یک نوع گیاه بومی نواحی شمالی آمریکای جنوبی شناخته میشود، اما قابلیت رشد در دامنه وسیعی از شرایط آب و هوایی را داراست. در مناطق سردسیر، این گیاه به عنوان یک محصول یکساله در فصل گرما تنها یک بار برداشت میشود، در حالی که در نواحی گرمتر که دما کمتر از ۵ درجه سانتیگراد نمیرسد، میتواند به عنوان یک گیاه چندساله به مدت ۲ تا ۵ سال برداشت گردد.
این گیاه به لحاظ اقتصادی بسیار ارزشمند است و به همین دلیل امکان کشت گلخانهای آن نیز فراهم شده است. دمای ایدهآل برای رشد استویا در بازه ۲۰-۲۵ درجه سانتیگراد قرار دارد، هرچند که در نواحی اصلی رویش آن میتوان دماهایی بین ۲۱ تا ۴۳ درجه سانتیگراد را مشاهده کرد.
تکثیر این گیاه از طریق روشهای مختلفی مثل بذر، قلمه و کشت بافت انجام میگیرد که در تمامی این روشها ابتدا باید مقدار ترکیبات شیرینکننده موجود در گیاه مورد آزمایش و تأیید قرار بگیرد. استویولهای استخراجشده از برگهای استویا در محدوده ۹-۳ = pH و تا دماهای بسیار بالا (۱۰۰ درجه سانتیگراد) پایدار میمانند و نه تنها در فرآیند تخمیر تغییر نمیکنند، بلکه رنگ آنها نیز در حین پخت تغییر نمییابد.
به همین خاطر، این مواد دارای کاربردهای متنوعی در تولید فرآوردههای غذایی هستند. تحقیقات گستردهای در زمینه استخراج و خالصسازی شیرینکنندههای موجود در برگهای خشکشده این گیاه صورت گرفته است. فرایند استخراج معمولاً در دماهای ۲۵-۰ درجه سانتیگراد قابل انجام است و برای خالصسازی ترکیبات استخراجشده بهطور مرسوم از ستونهای تبادل یونی استفاده میشود.
برای خالصسازی rebaudiosideA که به عنوان شیرینترین ترکیب شناخته میشود، میتوان از میکرو فیلتر نیز بهره برد. در اکثر کشورهای آسیایی به ویژه ژاپن و سایر کشورهای پیشرفته، stevioside ۹۵% و Rebaudioside A که فاقد کالری هستند و قند خون را افزایش نمیدهند، به عنوان جایگزینی برای شکر و سایر شیرینکنندههای صنعتی مورد استفاده قرار گرفتهاند. شواهد بالینی نشاندهنده تأثیر مثبت این شیرینکنندههای بدون کالری در کاهش قند خون بیماران دیابتی است و همچنین این ترکیبات میتوانند در نوشیدنیها، دسرها، بستنی، کیک و دیگر محصولات به جای شکر مورد استفاده قرار گیرند. محصولات حاصله از عصاره این گیاه نه تنها برای بیماران دیابتی، بلکه برای کلیه افراد جامعه نیز مفید هستند؛ لذا تحقیق و تولید در این زمینه در واقع یک ضرورت ملی به حساب میآید.
