بسیاری از افراد هر از چندی دچار احساس گزگز در دستان و پاها یا داغی کف پا میشوند. در اکثر مواقع، این حس ناخوشایند جدی نیست. با این حال، اگر این علائم به طور مکرر اتفاق بیفتند، ضروری است که آنها را بهطور جدی مورد بررسی قرار دهید. بیماران غالباً این علائم را به مسائلی نظیر چربی خون یا کبد چرب نسبت میدهند، ولی معمولاً خواب رفتن انگشتان و بهویژه داغ شدن کف پا به پیامدهای ناشی از چربی بالای خون مرتبط نیست. متأسفانه، حتی در حوزه پزشکی نیز خواب رفتن و احساس سوزن سوزن شدن در دستها و پاها بهعنوان یکی از نشانههای چربی خون بالا یا کمخونی تلقی میشود و پزشکان درخواست آزمایش خون میکنند، در حالی که شایعترین علت ارگانیک خواب رفتن و سوزن سوزن شدن مداوم و جدی پا، مربوط به درگیری عصب است.
دلایل متعددی برای تجربه حس سوزن سوزن شدن یا گزگز در اندامهای تحتانی و فوقانی وجود دارد که اکثر آنها موقتی هستند. به عنوان مثال، اگر در وضعیتی نامتعارف نشسته یا خوابیده باشید، ممکن است فشار به عصب آن ناحیه وارد شود و همین مسئله موجب بروز احساس گزگز در پاها گردد. اغلب این حس را با اصطلاح سوزن سوزن شدن توصیف میکنیم.
نکاتی که باید در خصوص دلایل گزگز در دست و پا به آنها توجه داشته باشید:
در برخی موارد، احساس گزگز یا سوزن سوزن شدن در دستها و پاها میتواند ناشی از بیماریهای عصب محیطی باشد و این وضعیت ممکن است به دلیل تحریک یا فشرده شدن اعصاب در ناحیه کمر باشد. همچنین، این احساس ممکن است در نتیجه آسیب دیدگی یا التهاب ایجاد شود. دیگر نشانههای فشار بر عصب شامل درد و محدودیت در حرکت است، لذا باید بررسی شود که آیا علائم دیگری نیز مشاهده میشود یا خیر؟
مسمومیت با برخی سموم مانند آرسنیک، تالیوم و جیوه، که ممکن است در برخی از مشاغل بهوجود آید، یکی از علل مهم این حالت محسوب میشود. همچنین، الکل به عنوان یک نوع سم، میتواند به بافتهای عصبی آسیب برساند. مصرف بیش از حد الکل ممکن است منجر به نوعی نوروپاتی محیطی به نام نوروپاتی الکلی شود که این وضعیت میتواند درد و گزگز در اندامها را به همراه داشته باشد. مشکل یاد شده به دلیل آسیب وارده به اعصاب محیطی ناشی از مصرف الکل به وجود میآید.
از سویی دیگر، ممکن است ارتباطی بین اضطراب و گزگز پا وجود داشته باشد که به دلیل مسائل روانی است؛ به این دلیل که در زمان اضطراب، افراد نسبت به حسهای بدنی خود حساستر میشوند و بیشتر متوجه آنها خواهند بود.
کمبود بعضی ویتامینها نظیر E ،B۱، B۶، B۱۲ یا نیاسین نیز میتواند منجر به احساس گزگز در دستان و پاها گردد. این ویتامینها برای عملکرد صحیح اعصاب حیاتی هستند و کمبود ویتامین B۱۲ به بروز نوروپاتی محیطی منجر میشود.
از دیگر بیماریهایی که میتوان به آن اشاره کرد، _ام اس است که نوعی اختلال مزمن به شمار میرود و بر مغز و نخاع تأثیر میگذارد. براساس اطلاعات ارائه شده توسط انجمن ملی ام اس، گزگز پای یکی از نشانههای اولیه بیماری ام اس به حساب میآید.
علاوه بر این، مصرف بعضی داروها، وجود بیماریهای خودایمنی، دیابت نوع ۲ و کمکاری تیروئید نیز میتوانند از دیگر عوامل این علائم باشند. بهطور کلی، در اکثر موارد، علائم نظیر سوزش کف پا، بیحسی دستان و پاها و داغ بودن یا سرد شدن پاها چندان جدی نمیباشند، اما اگر این علائم بیش از یک هفته ادامه پیدا کرد، بهتر است به پزشک متخصص مراجعه کنید تا با کنترل بیماری زمینهای، این وضعیت معمولاً برطرف شود.