برای فرارسیدن ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و یاران وفادارش، تسلیت میگویم. ایستادگی و دفاع شجاعانه نیروهای مسلح و مردم در طول ۱۲ روز تجاوز علنی رژیم صهیونیستی به کشور، و همچنین شهادت فرماندهان وفادار، دانشمندان گرانقدر و هموطنان نیکوکار، بهخوبی نمایانگر آموزههای فرهنگ عاشورایی است؛ فرهنگی که همواره به ظلمستیزی و آزادیخواهی امام حسین (ع) در برابر ظالمان، به عنوان الگویی فراموشنشدنی برای تمامی آزادیخواهان جهان مینگرد.
«جنگ فقط جان انسانها را نمیگیرد!» این عبارت که در گذر تاریخ بارها توسط افراد مختلف بیان شده، بهخوبی نشاندهندهٔ عواقب ویرانگر جنگهاست، چرا که آثار مخرب جنگ تا سالهای سال بر یک سرزمین و ساکنان آن سایه میافکند و باعث سختی زندگی برای انسانها میشود. میتوان نمونههایی از این حالت را در ناکازاکی و هیروشیما (شهرهایی که هدف حملهٔ اتمی ایالات متحده قرار گرفتند) و همچنین در شهرهای غربی ایران همچون سردشت، خرمشهر و آبادان حتی چند دهه پس از پایان جنگ مشاهده کرد.
جنگها تأثیرات ویرانگری بر زیرساختهای حیاتی کشور نظیر منابع آب، خاک، جنگلها و مراتع و همچنین کیفیت هوای مناطق مختلف ایجاد میکنند. انتشار آلودگیهای ناشی از انفجار در ساعات ابتدایی حملات، ورود آلایندهها به منابع آب و خاک و آتشسوزیهای وسیع در اراضی طبیعی، نمونههایی از این تأثیرات هستند.
در خلال جنگ ۱۲ روزهای که رژیم متجاوز صهیونیستی به کشورمان تحمیل کرد، علاوه بر جان باختن مردم غیرنظامی، برخی از زیرساختهای طبیعی کشور نیز دچار آسیب شدند. در روزهای ابتدایی تجاوز دشمن، سازمان حفاظت محیط زیست اقدام به تشکیل «کمیته اضطراری مواجهه با شرایط جنگ» نمود و کارشناسان زحمتکش ما در تهران و دیگر استانها به بررسی و ارزیابی خسارات و آلودگیهای ناشی از این حملهٔ علنی پرداختند. وضعیت هوای تهران طی این ۱۲ روز به گونهای بود که در اکثر ساعات، بهویژه در هنگام حملات، ناسالم برای گروههای حساس به شمار میرفت. متاسفانه، در این زمان، طوفان گرد و غبار نیز از سمت غرب کشور به این وضعیت دامن زد.
اگرچه بر اساس تمامی قوانین بینالمللی، تأسیسات هستهای کشور هدف حمله قرار گرفت و این موضوع در سکوت سنگین سازمانهای جهانی انجام شد، اما براساس گزارشهای رسمی از سوی سازمان انرژی اتمی، آلودگی به نواحی پیرامونی سرایت نکرد.
طبق گزارش همکاران فداکار معاونت محیط طبیعی و تنوع زیستی، در این ۱۲ روز، ۹ هزار هکتار از جنگلها و مراتع در محدودهٔ مناطق چهارگانه تحت مدیریت سازمان به آتش کشیده شد که منبع اصلی این آتشسوزیها، باقیماندهٔ پرتابههایی بودند که دشمن صهیونیستی با هدف قرار دادن مراکز نظامی، علمی و مسکونی شلیک کرده بود.
بهطور کلی، دست کم ۱۳ ناحیهٔ تحت حفاظت در استانهای فارس، ایلام، کرمانشاه، اصفهان، خوزستان، همدان، لرستان، کهگیلویه و بویراحمد و گیلان دچار خسارات شدیدی شدند. این خسارات علاوهبر آتشسوزیهای نسبتا وسیع، تخریب کامل یک پاسگاه محیطبان و آسیب به چندین ساختمان دیگر شامل پاسگاههای محیطبان و مراکز اداری و تحقیقاتی مربوط به حفاظت محیط زیست را به دنبال داشت.
با این حال، محیطبانان شجاع کشور به همراه فعالان و دوستداران محیطزیست با تلاشی شبانهروزی و در زیر آتش بیرحمانهٔ دشمن، در مهار آتشسوزیها کوشیدند و از آسیب بیشتر جلوگیری کردند. اثرات این آتشسوزیها تنها به از بین رفتن پوشش گیاهی محدود نمیشود؛ بلکه موجب برهم خوردن آرامش زیستگاه، مرگ گونههای وحشی (به ویژه گونههای گیاهی و جانداران کوچک) و مهاجرتهای وسیع حیاتوحش به مناطق مجاور زیستگاهها خواهد شد که تاثیرات پایداری بر جمعیتهای مختلف حیاتوحش در نواحی آسیبدیده خواهد داشت.
اگرچه کشور عزیزمان ایران امروز قربانی حملهٔ رژیمی است که با کودککشی و تجاوز شناخته میشود، اما آنچه همواره کشورمان را استوار نگهداشته، چیزی جز همدلی، اتحاد و همبستگی ملی ایرانیان نیست.
**معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست
