آیا به طور مداوم برای مقابله با دردهای مزمن به مسکنها روی میآورید؟ آیا تا به حال به عوارض جانبی احتمالی که میتوانند ناشی از مصرف این داروها باشند، اندیشیدهاید؟
در ادامه به برخی از عوارض جانبی رایجی که استفاده روزانه از مسکنها ممکن است به دنبال داشته باشد، اشاره میشود:
مشکلات گوارشی
استفاده مداوم از مسکنها، به ویژه داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) نظیر ایبوپروفن و ناپروکسن، ممکن است باعث تحریک مخاط معده گردیده و عوارضی همچون ورم معده، زخم یا خونریزی گوارشی را به همراه داشته باشد. مصرف طولانی مدت این داروها میتواند خطر ابتلا به این شرایط را افزایش دهد.
آسیب کلیوی
برخی از این داروها، به ویژه NSAIDها، ممکن است فشار قابل توجهی بر کلیهها وارد کنند و استفاده مستمر از آنها میتواند منجر به صدمات کلیوی شود یا مشکلات موجود را تشدید کند.
آسیب کبدی
دوزهای بالا یا مصرف طولانی مدت از برخی مسکنها، مانند استامینوفن (پاراستامول)، میتواند به کبد آسیب برساند و در افرادی که از بیماریهای کبدی رنج میبرند، وضعیت را وخیمتر کند.
خطرات قلبی عروقی
NSAIDها با افزایش احتمال بروز مشکلات و اختلالات قلبی-عروقی، نظیر حملات قلبی و سکتههای مغزی، به ویژه برای کسانی که سابقه بیماری قلبی دارند یا در معرض خطر بالاتر قلبی-عروقی هستند، ارتباط دارند. مؤسسه کیفیت و کارایی در مراقبتهای بهداشتی (IQWiG) شواهدی را پیدا کرده که نشان میدهد حتی مصرف کوتاهمدت مسکنها نیز ممکن است خطر مشکلات قلبی-عروقی را افزایش دهد. این اثر به ویژه در افرادی که از قبل دچار بیماری قلبی هستند، مشهود است.
افزایش خطر خونریزی
مسکنها میتوانند بر فرآیند لخته شدن خون تأثیر بگذارند و احتمال خونریزی را بالا ببرند؛ این موضوع به ویژه برای افرادی که از داروهای رقیقکننده خون استفاده میکنند یا دارای اختلالات خونریزی هستند، نگرانکننده است.
سردرد ناشی از مصرف بیش از حد دارو
استفادههای مکرر از مسکنها، به ویژه آنهایی که کافئین دارند، ممکن است به سردردهای ناشی از مصرف بیش از حد دارو منجر شود و به این ترتیب چرخهای از وابستگی به دارو را ایجاد نماید.
دردهای عودکننده
در بعضی مواقع، مصرف مکرر مسکنها میتواند به وضعیتی به نام درد عودکننده منجر شود که در آن درد پس از کاهش اثر دارو مجدداً بازمیگردد و حتی تشدید میشود.
واکنشهای آلرژیک
برخی افراد ممکن است واکنشهای آلرژیک به داروهای مسکن نشان دهند که درجات آن میتواند از بثورات پوستی خفیف تا واکنشهای آنافیلاکتیک شدید متغیر باشد.
تداخل با دیگر داروها
مسکنها میتوانند با سایر داروها تداخل کرده و عوارض جانبی بالقوه یا کاهش کارآمدی دیگر داروها را به همراه داشته باشند.
وابستگی و اعتیاد
اگرچه بیشتر مسکنهای بدون نسخه (OTC) معمولاً با اعتیاد در ارتباط نیستند، اما برخی از مسکنهای تجویزی ممکن است در صورت مصرف نادرست یا درازمدت، دارای پتانسیل بالایی برای سوء استفاده و اعتیاد باشند.
برای کاهش خطرات مرتبط با مصرف روزانه مسکنها، به یاد داشته باشید که:
مهم است که هنگام استفاده از مسکنها، از پزشک خود دستورالعملهایی دریافت کنید.
از کمترین دوز مؤثر به مدت حداقل زمانی که لازم است، استفاده کنید.
از ترکیب چند مسکن بدون مشاوره پزشک پرهیز کنید.
در مورد برنامه مدیریت دردتان با پزشک مشورت نمایید تا گزینههای غیر دارویی یا روشهای درمانی هدفمند را مورد بررسی قرار دهید.
