داشتن هوای پاک به عنوان یکی از اولویتهای جهان و در _کره جنوبی در راس امور قرار گرفته است. از این رو، مقامات این کشور اقدامات فوری در جهت محافظت از سلامتی شهروندان خود در برابر آلودگی هوا اتخاذ کردهاند. اقدامات مذکور شامل مبارزه جدی با آلایندهها، افزایش پوشش گیاهی، استفاده کمتر از موتورهای دیزلی و روی آوردن به سیستم حمل و نقل پایدار میباشد.
در عصر حاضر، تنفس هوای تمیز به یک مزیت مبدل شده که افراد در مواجهه با آلودگیهای شدید، به ویژه در مناطق شهری، از از آن لذت نمیبرند. مشکلات بهداشتی ناشی از آلودگی هوا، دولتها را در اقصی نقاط جهان به تلاش جهت رفع این معضل وادار کرده است.
آلودگی هوا به عنوان بزرگترین بحران زیستمحیطی شناخته میشود و سالانه موجب بیش از هفت میلیون مرگ زودرس میگردد. در حقیقت، این بدان معناست که ۹۰ درصد افراد هوای آلوده تنفس میکنند و در معرض خطر بیماریهایی نظیر آسم، بیماریهای قلبی و سرطان ریه قرار دارند. آلودگی هوا نه تنها بر سلامتی انسان تأثیر دارد، بلکه بر کره زمین نیز اثرات نامطلوبی میگذارد و بسیاری از عوامل آن نیز از پدیدههای اقلیمی ناشی میشوند.
به وضوح در محیطهای شهری، این پدیده به یک معضل حاد تبدیل شده و شدت آن در برخی از کشورها به دلیل سبک زندگی و ماهیت اقتصادی آنها بیشتر است. به عنوان مثال، کره جنوبی با شدت بالای آلودگی هوا، به ویژه در سئول به عنوان پایتخت خود، در بازه زمانی بین ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۳، بالاترین میانگین غلظت ذرات مضر در هوا را به ثبت رسانده که نسبت به پایتختهای بزرگی مانند پاریس و لندن به مراتب بیشتر بوده است. برآوردها نشان میدهد که در سال ۲۰۱۰، این سطح آلودگی عامل ۱۶ درصد از مرگ و میرها در سئول بوده و مقدار ذرات PM۲.۵ به دو برابر حد توصیهشده بینالمللی رسیده است. این ذرات به عمق ریهها، قلب و عروق خون نفوذ کرده و به شدت برای سلامتی انسان مضر هستند.
در زمان شیوع ویروس کووید-۱۹ و اقدامات قرنطینه، غلظت آلودگیها در کره جنوبی تا ۲۷ درصد کاهش یافت. با این حال، اثرات ناشی از این اپیدمی نمیتواند واقعیتهای مشهودی را که شهرت این کشور را تحت تأثیر قرار داده، پنهان کند. واقعیتی که به گرد و غبار ریز یا «گرد و غبار زرد» مربوط میشود. این گرد و غبار حاوی ذرات مضری نظیر گوگرد، مونوکسید کربن، فلزات سنگین و سایر مواد سرطانزا میباشد و تنها شامل کره جنوبی نمیشود بلکه بر دیگر کشورهای منطقه شرق آسیا نیز تأثیر گذار است. به همین خاطر، ضرورت راهحلهایی برای تأمین آیندهای سالم احساس میشود.
بنابراین، مقامات کره جنوبی با بهرهگیری از برتریهای فناوری خود، درصدد به حقیقت پیوستن تعهدات خود در راستای کاهش آلودگی هوا هستند. این روند، بستر را برای نوآوریهای متنوع و کیفی امکانپذیر میسازد. در این راستا، دولت کره جنوبی طرح «برنامه جامع مدیریت گرد و غبار ریز» را راهاندازی کرد که یکی از بلندپروازانهترین طرحها به شمار میرود. هدف این برنامه، کاهش انتشار ذرات PM۲.۵ تا ۳۵.۸ درصد در سال ۲۰۲۲ است.
از دیگر اقدامات، دولت کره جنوبی فهرستی از مناطق با وجود مدارس، مهدکودکها و مراکز توانبخشی برای سالمندان تهیه کرده و اقدامات وسیعتری برای کنترل انتشار گازهای گلخانهای و تبدیل این مناطق به نواحی پاک و سالم را طراحی نموده است. این اقدامات شامل محدودیتهای استفاده از وسایل نقلیه دیزلی قدیمی و کاهش ساعات کار در تأسیسات آلاینده است. همچنین، طرحهایی برای کاشت درختان در کنار رودخانهها و جادهها برای هدایت هوای پاک به سمت مرکز شهر نیز در دستور کار قرار دارد.
علاوه بر این، سئول اعلام کرده است که تا سال ۲۰۲۵، تردد خودروهای دیزلی را در کلیه ناوگان حملونقل عمومی و انبوه ممنوع خواهد کرد.
برای تضمین آینده کره جنوبی، مقامات این کشور تصمیم به نصب دستگاههای تصفیه هوا در تمامی کلاسهای درس سراسر کشور گرفتند و یارانهای برای استفاده از سوخت «گاز نفتی مایعشده» یا «الپیجی»(LPG) در اتوبوسهای مدارس تعریف کردند که کمتر به محیط زیست آسیب وارد میکنند.
جنگلهایی در مسیر باد
دولت کره جنوبی به تازگی اعلام کرده که در پی افزایش وسعت نواحی جنگلی در پایتخت این کشور تا سال ۲۰۲۵ است. این طرح جزو جدیدترین پروژههای دولت برای خنکتر و پاکتر کردن هوای کلانشهر سئول است که با هدف گسترش نواحی جنگلی طراحی شده است. فاز اول این برنامه در سال ۲۰۲۱ به پایان رسید.
هدف اساسی این پروژه، ایجاد مسیرهایی تحت عنوان «مسیر باد» است که درختان را در بر میگیرد و کوههای اطراف سئول را به نواحی داخلی شهر متصل میسازد. به گفته مقامات سئول، هوای تازه تولید شده از کوهها میتواند به داخل شهر که معمولاً از گرمای محبوس رنج میبرد، هدایت شود. به همین خاطر، دما و میزان آلایندههای هوا کاهش خواهد یافت.
مقامات سئول امیدوارند که تا سال ۲۰۳۰، بتوانند فضای سبز را تا ۳۰ درصد افزایش دهند و ۸۰ درصد از سفرهای درون شهری را به روشهای حملونقل پایدار مانند پیادهروی، دوچرخهسواری و استفاده از سیستم حملونقل عمومی اختصاص دهند.
ارتش رباتها در مقابل آلودگی هوا
با توجه به اینکه رباتها بخشی جداییناپذیر از فرایند توسعه فناوری در کره جنوبی هستند، استفاده از رباتهای خودران مجهز به فناوری «۵جی»(۵G) در مناطق صنعتی جهت نظارت بر کیفیت هوا و ارائه دادههای آن به صورت زنده آغاز شده است. به عنوان نمونه، شش ربات خودکار به طور شبانهروزی در یکی از مجتمعهای صنعتی قدیمی گشتزنی میکنند و با یک مرکز کنترل و ۲۰ ایستگاه اندازهگیری کیفیت هوا همکاری میکنند. شرکت مخابراتی «الجی یوپلاس»(LG Uplus) در سال ۲۰۲۱ به منظور نمایش سیستم بررسی کیفیت هوا، با شهر جونجو در کره جنوبی همکاری کرده که شامل استفاده از رباتهای خودکار و تجهیزات اندازهگیری کیفیت هوا است. دادههای جمعآوری شده از فعالیت این رباتها، برای برنامهریزی و مدیریت شهری مورد استفاده قرار میگیرد.
رباتهای مجهز به حسگرهای متعدد قادر به شناسایی پدیدههای غیرعادی نظیر آتشسوزی یا دود هستند تا از بروز حوادث جلوگیری نمایند. اطلاعات گردآوریشده در زمینه کیفیت هوا، به منظور ایجاد یک پایگاه داده گسترده و بهبود کیفیت زندگی به کار میروند.
در سپتامبر ۲۰۲۰، «الجی یوپلاس» رباتی خودکار که به ۵جی متصل است را در یک پالایشگاه نفت در سئوسان به نمایش گذاشت. این ربات با کمک تکنولوژی ۵جی و سیستمهای مسیریابی ماهوارهای در محیط پالایشگاه گردش میکند.
پهپادهایی که برای مقابله با آلودگی هوا به کار میروند
در حالی که رباتها بر اثرات زیستمحیطی در سطح زمین نظارت میکنند، پهپادها نیز به سنجش کیفیت هوا پرداخته و میزان انتشار گازهای گلخانهای و مواد سمی را در بخشهای ساختمانی و صنعتی مورد بررسی قرار میدهند و همچنین آلودگی سواحل را به فاصلهای تا ۲۰ دقیقه و چهار کیلومتر زیر نظر دارند.
به محض اینکه هر یک از پهپادها مقادیر بالای آلایندهها را شناسایی کند، به مرکز کنترل اخطار میفرستد تا بازرسان به محل مورد نظر مراجعه کنند و وضعیت را بررسی کنند و اطمینان حاصل نمایند که اقدامات مدیریتی به قوانین و مقررات پایبند است. در صورت شناسایی هرگونه نقض، مسئول مربوطه ممکن است با جریمههای اداری و قطع همکاری مواجه شود.
اولین ماهواره کره جنوبی برای بررسی کیفیت هوا
وزارت علوم و فناوری اطلاعات و ارتباطات کره جنوبی اعلام کرد که دادههای مربوط به کیفیت هوا و هفت نوع آلاینده را به ساکنان خود ارائه خواهد داد. این اطلاعات از ماهواره محیط زیستی این کشور به دست میآید که در سال ۲۰۲۰ به مدار زمین پرتاب شده و بدین ترتیب نیازی به وابستگی به ماهوارههای خارجی نیست.
به منظور یک اقدام مهم در سنجش کیفیت هوای جهانی، کره جنوبی با موفقیت ماهواره موسوم به «کئولیان ۲بی»(Cheollian ۲B) را به مدار زمین فرستاد. این ماهواره بخشی از یک شبکه سهگانه است که به تدریج آسیا، آمریکای شمالی و اروپا را پوشش خواهد داد. این ماهواره در تاریخ ۱۸ فوریه ۲۰۲۰ به وسیله موشک «آریان ۵»(Ariane ۵) متعلق به شرکت «آریاناسپیس»(Arianespace) از «مرکز فضایی گویان» در فرانسه به فضا پرتاب شد.
در ساخت ماهواره کئولیان ۲بی، یک دستگاه «طیفسنج پایش محیط زمینایستا»(GEMS) گنجانده شده که هدف آن بهبود هشدارهای اولیه درباره رویدادهای خطرناک آلودگی در مناطق آسیا و اقیانوسیه و نیز نظارت بر تغییرات بلندمدت آب و هوایی است.
این طیفسنج در طول مأموریت ۱۰ سالهاش غلظت مواد شیمیایی مانند دیاکسید نیتروژن، دیاکسید گوگرد، فرمالدهید، اُزُن و سایر ذرات معلق در هوا را تحت نظارت خواهد داشت. پیشبینی میشود که این دستگاه بتواند با رصد گرد و غبار و ریزگردها در شرق آسیا پرتوافکنی نماید و به شناسایی منابع ریزگردهای PM۲.۵ که به کره جنوبی میآید، کمک کند.
ماده جدیدی که گازهای پیشساز آلودگی را جذب میکند
موسسه مهندسی عمران و فناوری ساخت کره جنوبی (KICT) در راستای مقابله با آلودگی هوا به پیشرفتهای قابل توجهی دست یافته است. پژوهشگران این موسسه موفق به طراحی یک ماده خلاقانه شدهاند که برای جذب گازهای اکسید نیتروژن و دیاکسید گوگرد کاربرد دارد. این دو ماده اساسی، پیشسازهای اصلی ریزگردها به شمار میآیند.
این ماده جدید در دمای اتاق به خوبی عمل میکند و گزینهای با مصرف انرژی بهینه برای روشهای سنتی که نیازمند دما و انرژی بالا هستند، فراهم میآورد.
هسته مرکزی این نوآوری به یک نانوکامپوزیت سرامیکی از اکسیدهای سدیم منگنز مربوط میشود. این ماده از یک مکانیسم دوگانه جذب و اکسیداسیون بهرهبرداری کرده و به طرز موثری گازهای اکسید نیتروژن و دیاکسید گوگرد را به یونهای سولفات و نیتریت کمضرر تبدیل میکند.
از ویژگیهای بارز این ماده، قابلیت احیای آن است که امکان بازیافت و استفاده مجدد از طریق روشهای شیمیایی ساده را فراهم مینماید.
دکتر جیول بائه سرپرست این گروه پژوهشی، اهمیت این پیشرفت را به خوبی توضیح داد و اظهار کرد: با توسعه این نانومواد جدید، اکنون این امکان فراهم است که سیستمی پیادهسازی شود که میتواند میزان پیشسازهای ریزگرد را در محیطهای شهری با یک روش مقرونبهصرفه کاهش دهد. این تلاشها در نهایت به سراسر مردم کمک خواهد کرد تا از هوای پاک و سالم بهرهمند شوند.
با این حال، علیرغم این پیشرفت امیدوارکننده، چالشهای متعددی فراروی پژوهشگران وجود دارد که از جمله آنها میتوان به مقیاسپذیری تولید، ملاحظات هزینه برای بکارگیری گسترده و ادغام با زیرساختهای کنونی کنترل آلودگی اشاره نمود. این موارد برای گذار از موفقیتهای آزمایشگاهی به کاربرد عملی در زندگی واقعی اهمیت بالایی دارند.
