آمار نگران‌کننده مشاور پزشکیان درباره خروج سرمایه/ می‌توان در شرایط تحریم زنده ماند اما زندگی نکرد

حجت میرزایی در نشستی که در کافه خبر خبرآنلاین برگزار شد، با اشاره به وضعیت نگران‌کننده‌ای که شکور با آن مواجه است، گفت: این موضوع به گونه‌ای است که تصور کنید در جزیره‌ای محبوس با هیچ‌گونه ارتباطی با دنیا زندگی می‌کنید. در این حالت، روز به روز، افراد نه تنها گرسنه‌تر و فقیرتر می‌شوند، بلکه خشم و ناامیدی آن‌ها نیز افزایش می‌یابد. به‌عبارتی، زنده ماندن ممکن است، اما زندگی کردن در آن جزیره غیرممکن است. ما نیز در دوازده سال اخیر، از سال ۹۱ و آغاز تحریم‌ها، هر روز به سمت فقیرتر شدن پیش رفته‌ایم و امید به آینده‌مان به شدت کاهش یافته است. البته در یک دوره‌ای مذاکراتی شکل گرفت و برجام به امضاء رسید که برای چهار سال فضایی نسبتاً امیدوارکننده را به‌وقوع پیوست. تأثیرات آن از جمله کاهش تورم به ۸ درصد و رشد اقتصادی متوسطی معادل ۵ درصد خود را نشان داد و زمینه‌ساز تحقق امیدها و شروع مجدد سرمایه‌گذاری‌های خارجی و پروژه‌های پایه‌ای شد. با این حال، با ازسرگیری تحریم‌ها، بار دیگر به طوفانی از آثار تحریم دچار شدیم.

مشاور اقتصادی پزشکیان، کاندیدای چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری افزود: واقعیت تلخ این است که درآمد ارزی ما در طول دوازده سال از ۱۲۰ میلیارد دلار به حدود ۴۰ میلیارد دلار کاهش یافته است. البته در طی سال‌های اخیر، به طور محدود صادرات نفت ما مجدد شروع به فعالیت کرده است، اما نه به خاطر موفقیت ما بلکه به دلیل شرایط جهانی ناشی از جنگ روسیه و اوکراین که باعث نگرانی‌های زیادی در زمینه تأمین انرژی شده است. به عبارتی، غربی‌ها چاره‌ای جز این نداشتند که به ما اجازه فروش بیشتر نفت را بدهند، اما این صادرات به چه قیمتی!؟ خودشان صریحاً اعلام کرده‌اند که قیمت ما ۳۰ درصد کمتر از قیمت‌های بازار رقابتی است. از طرفی، بازپرداخت این پول‌ها معمولاً با هزینه‌ای بین ۳ تا ۵ درصد همراه بوده است؛ اما بازگشت پول از طریق ترکیب‌های خاص و انحصاری، مملو از ریسک و فساد بسیار است.

او ادامه داد: تقریباً تمام مشکلات امروز، از جمله افت ناگهانی بورس، ناشی از همین وضعیت اقتصادی است. در سه سال اخیر، ارزش دلاری بورس از ۴۰۰ میلیارد دلار به ۱۵۰ میلیارد دلار کاهش یافته و تقریباً به یک‌سوم رسیده است. همچنین به دلیل عدم توانایی یا عدم تمایل به رفع تحریم‌ها، ارز به یک ارز پایه تبدیل شده و این موضوع، تورم را تا حدی افزایش داده که موجب جهش‌های ناگهانی ارز می‌شود. کالاهایی که تصور می‌شد ارتباطی با ارز ندارند، همچون مرغ و گوشت، جهش قیمتی بی‌سابقه‌ای داشته‌اند و قیمت‌ها به ۸۰۰ درصد افزایش یافته‌اند.

میرزایی همچنین بیان کرد: اما بدتر از همه این‌ها، خروج سرمایه‌های کلان از کشور است که به طرز نگران‌کننده‌ای صورت گرفته؛ به طوری که هر ساله بین ۱۰ تا ۲۰ میلیارد دلار سرمایه از کشور خارج می‌شود و این موضوع به دلیل سازوکارهای نامناسب و ناامیدی که بر بازار حاکم است، به وقوع می‌پیوندد. بر اساس گزارش‌های رسمی، در سال ۱۴۰۲ نزدیک به ۲۰ میلیارد دلار ارز از کشور فرار کرده و ۱۷ میلیارد دلار کسری تراز تجاری داشته‌ایم که نسبت به سال گذشته، که کسری آن ۵ میلیارد دلار بود، تقریباً ۳.۵ برابر افزایش یافته است.

او در تداوم صحبت‌هایش گفت: به‌طور کلی تحریم‌ها در دوازده سال اخیر دست‌کم ۳۰ درصد قدرت خرید مردم را کاهش داده و سفره‌های آن‌ها را کوچکتر کرده است. به ویژه طبقات متوسط جامعه به شدت آسیب دیده‌اند و خانواده‌هایی که در مناطق روستایی هستند یا شاغلین غیررسمی، بیشترین فشار را متحمل شده و قدرت خریدشان به طور قابل توجهی کاهش یافته است.

وی در ادامه افزود: وقتی می‌گویم ما نوعی مرگ تدریجی به واسطه تحریم‌ها را تجربه می‌کنیم، یکی از دلایل آن این است که از مسیرها و کریدورهای تجاری بین‌المللی که در اطراف کشور ما وجود دارد، جدا شده‌ایم و به وضعیتی ناگوار دچار شده‌ایم؛ ما با بسیاری از کریدورهای مؤثر تجاری و مالی جهان بیگانه مانده‌ایم. اگرچه عضویت ما در برخی سازمان‌ها و توافقات بین‌المللی نظیر بریکس و شانگهای به لطف تلاش‌های دیپلماتیک دولت قبلی بوده است، اما به عنوان مثال ما توافق‌نامه‌ای در زمینه تجارت با اوراسیا داریم که در آن تعرفه‌ها کاهش یافته‌اند ولی حجم تجارت ما با اوراسیا به زحمت به ۱.۵ میلیارد دلار می‌رسد.

او اظهار داشت: نکته اصلی این است که برخی افراد امروز می‌گویند ما همچنان به دور زدن تحریم‌ها ادامه می‌دهیم و در اقتصاد تحریمی به حیات خود ادامه خواهیم داد. طرح‌های این افراد این است که با کشورهای افغانستان، ترکمنستان و روسیه تجارت انجام خواهیم داد، به آوردن پلتفرم‌های خودرو از روسیه پرداخته و پیشرفت‌های فضایی را مطرح می‌کنند. در حال حاضر، صادرات ما به کل اوراسیا به زحمت به ۱.۵ میلیارد دلار می‌رسد، در حالی که آن‌ها ادعا می‌کنند که می‌خواهند ۱۱ میلیارد دلار صیفی‌جات به ترکمنستان و روسیه صادر کنند. طبق گفته مرحوم ترکان، این نوع اظهار نظرها نشان‌دهنده جهل به اعداد است و آن‌ها نمی‌دانند ۱۱ میلیارد دلار یعنی چه. حتی کل صادرات کشاورزی ما چقدر است که بخواهیم ۱۱ میلیارد دلار برای صیفی‌جات به بازار خاصی عرضه کنیم.

223223