«آمازون محلی» معرفی گردید

در روز دوشنبه، پنجم آذر، مراسم رونمایی دستگاه ایستاده دیجیتال و پنل اینترنتی کتاب‌های POD با نام «می‌خوانم» در کافه ققنوس برگزار گردید.

بابک ندرخانی، مدیر موسسه (استارتاپ) رهپویان که این سامانه را طراحی و به مرحله اجرا درآورده است، اظهار داشت: ما به مدت تقریبا پنج سال بر روی طرح چاپ کتاب بر اساس تقاضا فعالیت کرده‌ایم و اکنون پس از این مدت، اولین استند فروشگاهی خود را معرفی می‌کنیم.

او با اشاره به آمار ارائه شده توسط خانه کتاب در زمینه نشر در ده سال اخیر خاطرنشان کرد: در مجموع ۷۰۸ هزار عنوان کتاب به چاپ اول رسیده‌اند که در این میان ۸۸ هزار عنوان مربوط به کتاب‌های درسی است. به عبارتی، در ۱۰ سال گذشته، ۶۲۰ هزار کتاب به چاپ رسیده است. با این حال در این مدت، تیراژ کتاب‌ها کاهش یافته در حالی که برخی از آن‌ها به دلایل متفاوت از چرخه نشر خارج شده‌اند و سامانه POD می‌تواند به این ناشران یاری رساند.

ندرخانی سپس به آمار نشر بین‌المللی اشاره کرد و گفت: از سال ۲۰۱۷ پیش‌بینی شده بود که تقاضا برای کتاب‌های کاغذی کمتر گردد، اما در پنج سال گذشته، سهم ای‌بوک در بازار کتاب به ثبات ۱۰ تا ۱۵ درصدی رسیده است، که برخلاف انتظارات پیشین در مورد ای‌بوک بود. همچنین بازار کتاب صوتی هم نزدیک به ۵ درصد خواهد بود. بنابراین بیش از ۶۵ درصد از بازار کتاب همچنان به صورت فیزیکی فعال است و می‌توان گفت که تقاضا برای کتاب‌های کاغذی همچنان در جای خود قرار دارد.

وی به پیش‌بینی بازار ۶۰ میلیون دلاری کتاب‌های پی‌اودی اشاره و بیان کرد: میانگین رشد در این بازار برای منطقه آسیا ۲۸ درصد و برای سطح جهانی ۲۶ درصد گزارش شده است.

مدیر موسسه رهپویان گفت: کتاب‌های پی‌اودی در سه حوزه بازار قرار می‌گیرند: فروشگاه‌های آنلاین، وب‌سایت‌های ناشران و کتابفروشان و فروشگاه «می‌خوانم». در ابتدا فکر می‌کردیم که با ناشران مذاکره کنیم و آثار آنها را به صورت پی‌اودی موجود کنیم.

ندرخانی افزود: ناشرانی که به این پلتفرم پیوسته‌اند، نشان داده‌اند که کتاب ناموجود در این چارچوب دیگر معنایی نخواهد داشت، به جز کتاب‌هایی که با مشکلات مجوز از ارشاد مواجه هستند و یا به دلیل محدودیت‌ها قابلیت چاپ ندارند.

ندرخانی همچنین توضیح داد که هیچگونه محدودیتی جهت انتشار کتاب‌ها جز موارد فوق‌الذکر وجود ندارد و گفت: به محض ثبت سفارش کتاب در وب‌سایت ناشر، سفارش به ما منتقل می‌شود و فایل کتاب به چاپخانه ارسال می‌گردد و بعد از فرآیند چاپ و صحافی، به مشتری یا کتابفروشی ارسال خواهد شد.

او یادآور شد: در فروشگاه «می‌خوانم» تقریبا تمام کتاب‌های پی‌اودی ناشران قابل دسترس است. در حال حاضر، ۱۰ هزار عنوان کتاب در سایت ثبت شده که از این میان، ۵۸۰۰ عنوان اختصاصاً پی‌اودی است که تنها در وب‌سایت ما موجود بوده و در سایت ناشران دیگر ثبت نگردیده‌اند. 

ندرخانی در ادامه نشست با اشاره به آمار فروش کتاب در فضای مجازی توضیح داد: بر اساس اطلاعات موجود، معلوم شده که ۱۰ درصد از فروش کتاب در کشور، در دنیای مجازی اتفاق می‌افتد. «دیجی‌کالا» مدعی است که ۵ درصد از فروش برای آنهاست و بر اساس گزارش خانه کتاب، همچنین ۷ درصد فروش مجازی در بخش مجازی نمایشگاه بین‌المللی کتاب، نمایشگاه‌های استانی و همچنین بازار کتاب ثبت می‌شود. بدین ترتیب، هنوز ۸۳ درصد از فروش صنعت نشر در کتابفروشی‌ها انجام می‌گیرد. این پژوهش منجر به طراحی دو محصول برای کتابفروشی‌ها شد؛ یکی پنل اینترنتی فروش کتاب که به مرور زمان به روزرسانی می‌شود.

وی ادامه داد که با شماری از کتابفروشی‌ها صحبت کرده و گفتند در این پنل کتاب‌های ناموجود کتابفروشی‌ها اضافه می‌شود که برای آنها جذابیت دارد.

ندرخانی به فرستادن گروهی از همکاران به کتابفروشی‌های شهرستان‌ها اشاره کرد و افزود: آنها به مدت یک هفته در آنجا مستقر شده و بر این امر نظارت کردند که تعداد «نداریم» را ثبت کنند. در نتیجه آمارهایی به دست آمد که در کتابفروشی‌های بزرگ به طور متوسط روزانه صد بار و در کتابفروشی‌های کوچک بین ۳۰ تا ۵۰ بار این عبارت شنیده می‌شد.

از سوی دیگر، کتابفروشی‌ها تنها ۲۷ درصد از آثار موجود ناشران را در اختیار دارند. همچنین بخشی از سیستم کتاب‌فروشان جدید به سامانه‌ای اضافه شده که علاوه بر کتاب‌های پی‌اودی، کتاب‌های موجود را نیز نمایش می‌دهد تا کتابفروش با جست‌وجو در آن دیگر مجبور به گفتن «نداریم» نباشد.

<img alt="«آمازون بومی» رونمایی شد” height=”360″ src=”https://cdn.isna.ir/d/2024/11/25/3/63260753.jpg?ts=1732558879693″ width=”640″/>

ندرخانی سپس جزئیاتی در مورد فرآیندهای مختلف سایت و چگونگی خرید کتاب در پلتفرم را بیان کرد.

او با اشاره به این که امکان سفارش کتاب با جلد سخت نیز در این پلتفرم فراهم شده است، اظهار داشت: در وب‌سایت «می‌خوانم» ظرف یکی دو هفته آینده، امکان خصوصی‌سازی کتاب نیز فعال خواهد شد. به این ترتیب، مشتریان می‌توانند کتاب‌هایی که قابلیت پی‌اودی دارند را با انتخاب جلد شومیز یا جلد سخت، کاغذ بالک یا کاغذ تحریر، همراه با طراحی رنگی یا سیاه و سفید برای کتاب‌های حوزه هنر و معماری سفارش دهند. به عبارت دیگر، مشتری قادر خواهد بود کیفیت چاپ کتاب را که بنیاد قیمت آن را مشخص می‌کند انتخاب نماید. البته تصمیمات ناشر نیز در این فرآیند لحاظ خواهد شد و در صورتی که ناشر مجوزی به ما اعطا نکند، این امکان عملی نخواهد شد. همچنین ناشر می‌تواند پس از مدتی گزینه پی‌اودی کتاب را غیرفعال کرده و کتاب را از این روند خارج کند.

وی همچنین در مورد کتاب‌هایی که بیشترین تقاضا را داشته‌اند صحبت کرد و گفت: به غیر از دو انتشارات دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه تهران که ۱۰۰ درصد آثارشان را به صورت پی‌اودی ارائه داده و تمامی توان خود را بر تولید متمرکز کرده‌اند، همچنین چند ناشر کودک که ۸۵ درصد آثار آنها در حوزه‌هایی نظیر عمومی، تاریخ، فلسفه و روان‌شناسی فعال است، از عملکرد خوبی برخوردار بوده‌اند.

ندرخانی در خصوص اقداماتی که برای حفظ حقوق مؤلفین و مترجمین در این پلتفرم انجام شده است، با تأکید بر این نکته که ما با ناشران هزینه قرارداد داریم، گفت: این سامانه شفافیت بالایی دارد و ناشران می‌توانند پنل را در اختیار مؤلفین قرار دهند که به آنها اجازه می‌دهد وضعیت فروش و سفارش کتاب‌ها را مشاهده کنند. همچنین اگر مشکلی پیش آید، امکان تسویه نیز فراهم است، به این معنا که با فروش کتاب، هزینه‌های مربوط به چاپخانه، ناشر و مؤلف مشخص خواهد شد و پرداخت‌ها انجام می‌گیرد. در کل، ما ۱۰۰ درصد شفافیت داریم، اما قرارداد ما با ناشرین است نه با مؤلفین.

عرفان‌پور، ناشر نیز در مورد قراردادهای نشر با مؤلفین و مترجمین توضیحاتی ارائه کرد و بیان داشت: اگر ناشر در این مسیر سهل‌انگاری نماید، می‌توانیم تذکراتی را به او بدهیم تا دقت بیشتری داشته باشد؛ در غیر اینصورت مسئولیت آن بر عهده خود ناشر خواهد بود و ما مسئولیتی نداریم. هدف ما ایجاد یک رابطه شفاف و سالم بین ما و ناشران و همچنین ناشر با مؤلفین و مترجمین است.

در ادامه مراسم، از استندهای کتابفروشی‌ها رونمایی گردید.

عمادالدین باقی، پژوهشگر در سخنانی ابراز خوشحالی خود برای رونمایی از آمازون بومی را اعلام کرد و گفت که این امر می‌تواند به صنعت نشر کمک شایانی نماید.

وی سپس تأکید کرد: اگرچه مخالف وضعیت کنونی هستیم، اما انتقادها عمدتاً متوجه حکومت است. واقعیت این است که گاهی مشکلات جامعه، مشکلات حکومت را نیز به دنبال دارد. من یادداشت‌هایی در این زمینه نوشته‌ام که ناظر بر این مسأله است که نیاز داریم در نقد اجتماعی، خودمان را نیز بررسی کنیم. تغییری در جامعه بدون تغییر خود ما تحقق نخواهد یافت؛ حتی اگر حکومت تغییر کند و ما همان رفتار را ادامه دهیم، تنها ظاهر تغییر کرده است. به عقیده من، کتاب مهمترین عامل تغییر در جامعه است. در شرایط اقتصادی سخت، آمار ارائه شده در این زمینه امیدوارکننده به نظر می‌رسد.

باقی در پایان تأکید کرد: کتاب به افزایش آگاهی منجر می‌شود و امید دارم که با ایجاد این امکان، کرامت و رونقی به صنعت نشر و آگاهی افزوده شود.

امیر حسین‌زادگان، ناشر دیگری نیز به مسئله حقوق مؤلفان و مترجمان اشاره داشت و گفت: در قراردادهای جدید، این نکته را تنسیق کرده‌ایم و قراردادهای قبلی هم در روال معمول خود باقی خواهند ماند. اگر مؤلف از ترجمه نارضایتی داشته باشد، کتاب را از ای‌یو‌دی و ای‌بوک و پی‌او‌دی برداشته و از دسترس خارج خواهیم کرد.

ندرخانی بعد از توضیحات در مورد کارکرد استندهای کتابفروشی و مدل‌های مختلف که در حال ساخت است، گفت: این استندها از هوش مصنوعی بهره‌مند خواهند شد و امکان گفتگو با مشتری را برایشان فراهم خواهند کرد تا درباره کتاب گفت‌وگو کنند.
او همچنین در ادامه بیان داشت: پیش‌بینی می‌کنیم تا پایان سال ۱۴۰۳ این استندها در ۵۰ فروشگاه بزرگ قرار خواهند گرفت و در سال ۱۴۰۴ انتظار داریم تعداد این استندها به ۵۰۰ عدد برسد. البته ما می‌توانیم پنل اینترنتی POD را به کتابفروشی‌های متقاضی ارائه نماییم.

در بخش دیگری از این نشست، ندرخانی در مورد چگونگی ورود به این حرفه توضیحاتی ارائه کرد.

قلم‌چی نیز سخنران پایانی این مراسم بود و ضمن ارزیابی POD به عنوان یکی از امواجی که در صنعت نشر از سال‌های گذشته آغاز شده، تصریح کرد که این تکنولوژی بالاخره به ایران راه یافته است.