دستور اجرایی دونالد ترامپ در مورد ممنوعیت ایجاد «دلار دیجیتال» باعث خواهد شد که ایالات متحده در مسابقه جهانی برای ارز دیجیتال با چین و اتحادیه اروپا که در حال پیگیری پیشرفت بر روی ارزهای دیجیتال بانک مرکزی خود هستند، عقب بماند.
رئیس جمهوری ایالات متحده، در تاریخ ۲۳ ژانویه، فرمان اجرایی تحت عنوان «تقویت رهبری آمریکا در عرصه فناوری مالی دیجیتال» را امضا کرد که به موجب آن، کارگروهی در حوزه بازارهای دارایی دیجیتال، به ویژه ارزهای دیجیتال، در شورای اقتصاد ملی تأسیس خواهد شد. این فرمان همچنین مؤسسات آمریکایی را از توسعه، انتشار یا استفاده از ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) منع می کند.
وی توضیح داد که اجرای ارز بانک مرکزی می تواند به ثبات مالی، حریم خصوصی شهروندان و حاکمیت ایالات متحده آسیب برساند و این مبحث بحث و گفتگوهای بسیاری را میان متخصصان مالی و حامیان ارزهای دیجیتال به راه انداخت.
با وضع چنین دستوری که فدرال رزرو را از ایجاد دلار دیجیتال منع می سازد، ایالات متحده با خطر عقب افتادگی بیشتر در حوزه فناوری مالی (فین تک) مواجه است.
با وجود اینکه فدرال رزرو اندکی محتاطانه در پی دیجیتالی کردن دلار بود، اما ایالات متحده به عنوان نخستین کشوری شناخته می شود که بانک مرکزی اش را از توسعه ارز دیجیتال منع کرده است.
تحقیقات کارشناسان نشان می دهد که این اقدام به چین و اتحادیه اروپا فرصت می دهد تا در فناوری مالی رهبری بیشتری پیدا کنند.
پی آمدهای طولانی مدت تصمیم ترامپ هنوز مشخص نیست، اما ناکامی در همگام شدن با تحولات جاری، می تواند موقعیت جهانی دلار آمریکا را به خطر اندازد.
ارز دیجیتال بانک مرکزی از سوی بانک های مرکزی تولید و پشتیبانی می شود، در حالی که دارایی های دیجیتالی همچون بیت کوین در بستری غیرمتمرکز توسط شبکه ای جهانی از رایانه ها مدیریت می شوند.
بانک های مرکزی در سطح جهانی، به ویژه بانک مرکزی اروپا و بانک خلق چین، در حال توسعه ارز دیجیتال خود و سیستم های پرداخت مربوط به آن هستند و علاقه به ارزهای رمزپایه و استیبل کوین ها، مثل تتر (USDT) که با دلار آمریکا ارتباط دارد، همچنان در حال افزایش است.
براساس اطلاعات منتشرشده از اندیشکده آمریکایی «شورای آتلانتیک»، از سپتامبر سال گذشته، ۱۳۴ کشور و اتحادیه ارزی که ۹۸ درصد از اقتصاد جهانی را شامل می شوند، در حال تحقیق و بررسی برای توسعه ارز دیجیتال خود بودند. ایالات متحده نیز در این بین قرار داشت، اما فرمان اجرایی ترامپ موضع این کشور را دچار تغییر کرد. طی ماه مه ۲۰۲۰، تنها ۳۵ کشور در حال بررسی ارزهای دیجیتال بودند.
طبق این گزارش، تا سپتامبر سال گذشته، ۶۶ کشور در مراحل پیشرفته توسعه ارز دیجیتال بانک مرکزی بودند که شامل مراحل «توسعه، آزمایش یا راه اندازی» می شود. تمامی کشورهای گروه ۲۰ نیز در حال بررسی ارز دیجیتال بانک مرکزی خود هستند که ۱۹ مورد از آن ها در مراحل راه اندازی پروژه خود قرار دارند.
در حال حاضر، از میان این کشورها، ۱۳ کشور از جمله ترکیه، روسیه، استرالیا، هند، ژاپن و برزیل در مراحل آزمایشی ارز دیجیتال بانک مرکزی خود به سر می برند و در حالی که باهاما، جامائیکا و نیجریه ارز دیجیتال بانک مرکزی خود را راه اندازی کرده اند.
این گزارش همچنین به این نکته اشاره کرده است که بانک مرکزی اروپا در حال آماده سازی برای راه اندازی یورو دیجیتال می باشد و در حال تدارک ارائه قواعد مربوط به ارز دیجیتال بانک مرکزی خود و تأمین کنندگان برای توسعه زیرساخت این پلتفرم است.
در دسامبر، بانک مرکزی اروپا دومین گزارش پیشرفت خود در زمینه یورو دیجیتال را منتشر کرد و اظهار داشت که بررسی پیش نویس اولیه قانون برای یورو دیجیتال به پایان رسیده است.
خبرگزاری آناتولی نیز گزارش داد که در همان زمان، بانک خلق چین به توسعه شبکه های پرداخت داخلی و فرامرزی با استفاده از ارز دیجیتال خود، ادامه داده است؛ ارز دیجیتال این کشور، یوآن دیجیتال (eCNY)، از سال ۲۰۱۷ در حال توسعه بوده و تا ژوئن ۲۰۲۴، حدود ۲۶۰ میلیون کاربر داشته و حجم کل تراکنش ها به ۹۸۶ میلیارد دلار رسیده است.
شکست فدرال رزرو در تعیین وضعیت دلار دیجیتال
قبل از صدور فرمان اجرایی ترامپ در مورد ممنوعیت دلار دیجیتال، ایالات متحده به صورت عمده از رقبای خود در عرصه توسعه ارز دیجیتال عقب مانده بود. فدرال رزرو قصد داشت مزایا و خطرات این ارز را به دقت بررسی کند و جروم پاول، رئیس بانک مرکزی ایالات متحده بیانیه ای مبنی بر نیاز به تایید کنگره قبل از انتشار دلار دیجیتال ارائه کرد. در ماه مه ۲۰۲۴، مجلس نمایندگان ایالات متحده لایحه ای را به تصویب رساند که مانع راه اندازی ارز دیجیتال بانک مرکزی توسط فدرال رزرو می شد، اما این لایحه توسط سنا تأیید نگردید.
تحلیلگران بر این باورند که در حالی که هدف مقامات آمریکایی حفظ ثبات دلار است، آنها به اشتباه فکر می کنند که نیازی به روزآوری و مدرنیزه کردن سیستم های مالی خود ندارند. فدرال رزرو این فرصت را داشت که پایه گذار استانداردهای جهانی برای سیستم های پرداخت آینده باشد، اما عدم تصمیم گیری بانک مرکزی ایالات متحده، سبب گسترش رهبری کشورهای دیگر شد.
دارل دافی، اقتصاددان و استادیار امور مالی در دانشگاه استنفورد بیان کرد: دستور اجرایی ترامپ عملاً توسعه دلار دیجیتال را متوقف کرد، اگرچه تا کنون پیشرفت های اندکی در پروژه ارز دیجیتال ایالات متحده آمریکا مشاهده شده و از سال های گذشته حمایت سیاسی خاصی برای این طرح وجود نداشته است.
وی تأکید کرد که دولت ایالات متحده نسبت به دیگر کشورها موضعی پرتعارض و قوی در برابر ارز دیجیتال بانک مرکزی اتخاذ کرده است، در حالی که بانک مرکزی اروپا پیشرفت های قابل توجهی در راه اندازی یورو دیجیتال داشته و چین نیز مدت زمان زیادی است که پروژه یوآن دیجیتال را به اجرا درآورده است.
دافی تصریح کرد: اگرچه ممکن است پیامدهای فوری عقب افتادگی ایالات متحده در عرصه رقابت ارز دیجیتال بانک مرکزی روشن نباشد، اما این نشان می دهد که به دلیل عدم حمایت، معرفی ارز دیجیتال در ایالات متحده به زودی اتفاق نخواهد افتاد.