تحقیقات انجام شده توسط محققان دانشگاه کشور باسک منجر به طراحی روشی نوآورانه برای بررسی هم‌زمان انواع مختلف آنتی‌بیوتیک‌ها در سبزیجات و کرم‌های خاکی شده است. تحلیل‌های آن‌ها نشان می‌دهد که ترکیبات ضد میکروبی و مشتقاتشان در مناطقی وسیع از زنجیره‌های غذایی وجود دارند. این نتایج می‌توانند نگرانی‌ها درباره پدیده مقاومت آنتی‌بیوتیکی را تشدید کنند.
به نقل از دیجیاتو، شواهد نشان می‌دهد که آنتی‌بیوتیک‌ها مشابه میکروپلاستیک‌ها به نقاطی از طبیعت نفوذ کرده‌اند که تا پیش از این برای پژوهشگران غیرقابل تصور بود.
استفاده فراوان از آنتی‌بیوتیک‌ها و ترکیبات ضد میکروب در بین انسان‌ها و حیوانات، منجر به ظهور این مواد در نمونه‌های غیرمنتظره‌ای شده است. داروهایی که به‌طور کامل در بدن دفع نمی‌شوند، از طرق مختلفی وارد محیط زیست می‌شوند؛ به عنوان مثال، از طریق کودها، فاضلاب، لجن‌ها و دیگر منابع. همچنین این ترکیبات می‌توانند به خاک نفوذ کرده و سپس به بدن کرم‌های خاکی که در پایین‌ترین سطح زنجیره غذایی قرار دارند، منتقل شوند.
اگرچه تاکنون هیچ نشانه‌ای از بیماری‌زایی در انسان‌ها دیده نشده، ورود ناخواسته آنتی‌بیوتیک‌ها به غذا می‌تواند مشکلاتی برای کسانی که حساسیت دارند، ایجاد کند. عواقب بلندمدت این پدیده نیز همچنان نامشخص است. با این حال، بزرگ‌ترین نگرانی مربوط به آلودگی آنتی‌بیوتیک، ظهور باکتری‌های مقاوم به داروها است.
در حالی که آلودگی دارویی در کودها به راحتی قابل مشاهده است، اما غلظت آن در گیاهان یا کرم‌های خاکی به قدری کم است که برای شناسایی به فناوری‌های بسیار دقیق و حساسی نیاز است. پژوهشگران دانشگاه باسک برای غلبه بر این چالش، دو روش تحلیلی جدید ارائه کرده‌اند که اجازه می‌دهد آلودگی آنتی‌بیوتیک‌ها در غلظت‌های بسیار کم در سبزیجات و کرم‌های خاکی شناسایی گردد.
بسیاری از آنتی‌بیوتیک‌ها و مشتقات آن‌ها از طریق تصفیه‌خانه‌های فاضلاب به محیط‌زیست و محصولات زراعی وارد می‌شوند، چرا که در فرآیند تصفیه به‌خوبی حذف نمی‌شوند.
شناسایی آلودگی آنتی‌بیوتیک در گیاهان و کرم‌های خاکی
آنتی‌بیوتیک‌ها ممکن است به شکل اولیه خود به محیط‌زیست نفوذ کنند. اما در تماس با عوامل مختلف مانند دما، رطوبت و نور، تجزیه شده و دستخوش تغییرات می‌شوند که این موضوع شناسایی آن‌ها را دشوارتر می‌سازد. پژوهشگران با بهره‌گیری از شیوه نوآورانه خود، موفق به شناسایی انواع مختلف آنتی‌بیوتیک‌ها و مشتقاتشان شدند.
محققان اقدام به جمع‌آوری نمونه‌های مختلف سبزیجات از منطقه خودمختار باسک در اسپانیا کردند. تحلیل‌های انجام‌شده نشان داد که داروهای آنتی‌بیوتیک و مشتقات آن‌ها در این سبزیجات یافت می‌شود که به وضوح نمایانگر انتقال آلودگی دارویی از خاک به گیاهان است.
این پژوهشگران به بررسی کرم‌های خاکی در شرایط آزمایشگاهی نیز پرداخته و نشان داده‌اند که آلودگی آنتی‌بیوتیکی موجود در خاک می‌تواند در بدن کرم‌های خاکی تجمع یابد. افزون بر این، این ترکیبات می‌توانند در بدن این کرم‌ها به فرآورده‌های جدیدی تبدیل شوند.
این تحقیق ابعاد تازه‌ای از مسئله گسترده مقاومت آنتی‌بیوتیک را نمایان می‌کند. تصفیه‌خانه‌های آب در حال حاضر به سیستم‌های مؤثری برای حذف آنتی‌بیوتیک‌ها مجهز نشده‌اند و آب آن‌ها برای آبیاری محصولات زراعی استفاده می‌شود. با افزایش مقاومت باکتری‌ها به داروهای آنتی‌بیوتیک، درمان بیماری‌های مرتبط به این باکتری‌ها دشوارتر خواهد شد. در حقیقت، هم‌اکنون نیز بیماری‌هایی وجود دارند که به سبب عفونت‌های ناشی از باکتری‌های مقاوم ایجاد شده و درمان مؤثری برای آن‌ها وجود ندارد.