آیا یک عطسه عادی می‌تواند ما را incapacitate کند؟

همشهری آنلاین: یک پزشک متخصص در زمینه مغز و اعصاب بیان می‌کند که افرادی که دچار دیسک گردن به شدت هستند، در صورت عطسه یا سرفه کردن و ایجاد یک حرکت ناگهانی در ناحیه گردن، ممکن است با خطر خروج دیسک از محلش و فشار بر روی نخاع گردنی مواجه شوند.

چند روز پیش، ویدئویی در یوتیوب منتشر شد که واکنش‌های زیادی را در سطح جهانی برانگیخت؛ این ویدئو ادعا می‌کند زنی به نام ویکتوریا به‌دلیل یک عطسه ساده به مدت ۲ سال دچار فلجی شده است. این ویدئو به‌وسیله یک شرکت فیلم‌سازی با هدف نشان دادن چگونگی عطسه و تأثیر آن بر پارگی دیسک ستون فقرات و ناتوانی حرکتی بازسازی شده است.

اتفاق واقعی مربوط به این ماجرا به سال ۲۰۰۷ بازمی‌گردد، اما حالا بازسازی آن در این ویدئوی اخیراً منتشر شده، دوباره توجهات را به خود جلب کرده است. ویکتوریا پس از آن عطسه شدید نه تنها به مدت ۲ سال قادر به حرکت نبود، بلکه درد شدیدی را نیز تحمل کرد. اما وی در نهایت درمان شد و موفق به راه رفتن دوباره گردید.

این موضوع یک سوال مهم را برای بسیاری پیش می‌آورد: آیا واقعا عطسه می‌تواند به این اندازه خطرآفرین باشد؟ آیا باید از عطسه کردن خود بترسیم؟

دکتر گلاره بنی‌هاشمی، متخصص مغز و اعصاب، در مورد تأثیر عطسه بر فلج اندام‌ها و ناتوانی حرکتی توضیح می‌دهد: عطسه به تنهایی قادر نیست باعث ایجاد فلج در اندام‌ها شود. با این حال، در صورتی که عطسه بسیار شدید باشد، می‌تواند به‌طور موقت فشار داخل مغز را افزایش دهد. همچنین اگر فردی قبلاً دچار مشکلاتی در مغز باشد – مثل آنوریسم مغزی که در آن عروق مغز تحت تأثیر قرار دارند – این افزایش فشار ممکن است مانند یک ماشه عمل کند و مشکل موجود را فعال نماید. به غیر از این، عطسه نمی‌تواند به تنهایی به عنوان منبع اصلی ایجاد مشکل شناخته شود.

این پزشک متخصص مغز و اعصاب بیان می‌کند: پس نمی‌توان گفت که عطسه به‌طور مستقیم آسیب‌زاست. بلکه ممکن است باعث بروز علائم در مشکلاتی شود که تا آن زمان علامت‌دار نبوده‌اند و البته این حالت بسیار نادر است.

دکتر بنی‌هاشمی ادامه می‌دهد: فرض کنید فردی به شدت دچار مشکل دیسک گردن شده است. اگر چنین فردی در حین عطسه یا سرفه یک حرکت ناگهانی در گردن خود انجام دهد، این احتمال وجود دارد که دیسک از محلش خارج شده و فشار بر نخاع گردنی بگذارد. این موضوع ممکن است علائمی از قبیل ضعف در اندام یا اختلال حرکتی را به همراه داشته باشد. اما در افرادی که سابقه یا مشکل اساسی ندارند، چنین حالتی معمولاً رخ نخواهد داد.

دکتر بنی‌هاشمی در مورد زنی که پس از عطسه دچار فلجی شد می‌گوید: احتمالاً این خانم قبلاً دچار مشکلات جدی دیسک گردن بوده و نشانه‌هایی نیز از این وضعیت داشته است و عطسه فقط توانسته شدت آن را از ۹۵ به ۱۰۰ برساند. یعنی عطسه در اینجا به‌عنوان یک عامل تشدیدکننده عمل کرده است.

بنی‌هاشمی اظهار می‌دارد: نه تنها عطسه بلکه حتی سرفه‌های شدید یا یبوست طولانی که ممکن است هنگام دفع منجر به فشار بر بدن شود، می‌توانند فشار داخل مغز را تا حدی افزایش دهند. خود عطسه و سرفه به دلیل حرکات ناگهانی که در نواحی سر و گردن ایجاد می‌کنند، ممکن است موجب دررفتگی دیسک‌ها شوند. البته این در مورد افرادی که دارای مشکلات پیشینه هستند اتفاق می‌افتد. به عنوان مثال، افرادی که به روماتیسم مفصلی دچارند، مهره‌های گردن‌شان ممکن است به خودی خود در حالت دررفتگی جزئی باشند و با یک عطسه شدید ممکن است دچار آسیب شوند و دررفتگی کامل را تجربه کنند. اما برای افراد سالم، این وضعیت چندان محتمل نیست.

آیا عطسه می‌تواند عوارض سخت‌تری داشته باشد؟ به عنوان مثال، سکته مغزی. در این‌باره دکتر بنی‌هاشمی توضیحات بیشتری می‌دهد: در ناحیه گردن رگ‌هایی وجود دارند که خون را به مغز می‌رسانند. در صورتی که لایه داخلی این رگ‌ها دچار پارگی گردد، ممکن است منجر به سکته مغزی شود. به این پارگی، “دایسکشن” گفته می‌شود که معمولاً بر اثر ضربه یا حرکات ناگهانی گردن ایجاد می‌شود، مانند ضربه‌ای که در تصادفات به گردن فرد وارد می‌شود. در حین عطسه و سرفه شدید، اگر فرد حرکتی ناگهانی و غیرعادی در ناحیه گردنش انجام دهد، ممکن است دچار دایسکشن یا پارگی رگ‌ها شده و این پارگی نیز می‌تواند به سکته مغزی منجر شود. البته این وضعیت نیز بسیار نادر است.

این پزشک متخصص مغز و اعصاب خاطرنشان می‌کند: بنابراین اگر فردی در حین عطسه یا سرفه شدید، حرکتی ناگهانی و غیر طبیعی در گردن خود انجام دهد، می‌تواند در موارد نادر دچار پارگی عروقی شود که در نهایت منجر به سکته مغزی گردد. اما همچنان تأکید می‌شود که در این حالات، عامل اصلی خود عطسه نیست، بلکه حرکتی غیرعادی است که در پی عطسه به وجود می‌آید.