محمد طاهر رجبی، فوق تخصص پلک و کاسه چشم و استاد دانشگاه تهران، به بررسی ارتباط میان بیماری خشکی چشم و میگرن پرداخت و اظهار داشت: اشک، مایعی است که از طریق فرآیند خاصی در چشم تولید میشود و وظایف آن شامل پاکسازی و آبیاری چشم، همچنین فراهم کردن راحتی برای حرکت بهتر چشم و پلکها است.
وی در ادامه افزود: یکی دیگر از وظایف اشک، حذف مواد زائد از چشمها و پاسخ به استرسهای مختلف است. هر نوع استرسی، چه روانی یا فیزیکی، میتواند عاملی برای بروز میگرن باشد.
این متخصص خاطرنشان کرد: افرادی که به میگرن مبتلا هستند، معمولاً از نور میترسند و با خاموش کردن نور، میگرن و سردردشان کاهش مییابد.
رجبی درباره نشانهها و علائم خشکی چشم گفت: مهمترین علامت این بیماری شامل خارش و سوزش، حساسیت به نور، قرمزی و زخم قرنیه است. افرادی که دچار خشکی چشم هستند و نیز مستعد میگرن به شمار میآیند، به احتمال زیاد از سردرد رنج خواهند برد.
وی ادامه داد: لایه اشک در چشم انسان از سه لایه مستقل شکل گرفته است؛ داخلیترین لایه یعنی لایه موکوسی، چسبناک و لطیف بوده و از موسین تشکیل میشود. این لایه توسط سلولهای ملتحمه و ناحیه داخلی پلکها تولید میشود. عملکرد این لایه پوشاندن قرنیه و ایجاد یک لایه آبگریز برای توزیع یکنواخت لایه آبی است؛ بدون این لایه، پرده اشک به شکل قطرات ریز در میآید.
او همچنین اضافه کرد: لایه آبی، دومین لایه از پرده اشک است که عمدتاً آبکی بوده و ۹۰ درصد از مجموع آن را تشکیل میدهد. این لایه حاوی آب و مواد دیگری مانند پروتئینهای لاکتوزین، لیتوزیم، لیپوکالین، الکترولیتها و بعضی ویتامینها است. این لایه بهطور عمده توسط غدد اشکی ترشح میشود و وظیفه آن تأمین اکسیژن برای چشم است.
سومین لایه پرده اشک، لایه چربی است. این لایه که بیرونیترین لایه اشک به حساب میآید، توسط غدد میبومین واقع در لبه پلکهای بالا و پایین ترشح میشود. لایه چربی با ایجاد یک مانع آبگریز، مانع از تبخیر لایه اصلی پرده اشک میشود و وظایف آن شامل جلوگیری از سرریز اشک و تسهیل حرکت پلکها است.
رجبی تأکید کرد: در صورتی که ترشحات یکی از این لایهها کاهش یابد، فرد ممکن است دچار خشکی چشم و میگرن شود. یکی از عوامل اهمیت بالا در چشم، خاصیت لزجی اشک است، چرا که چربی تولید شده توسط غدد چربی مانع از تبخیر اشک میشود.
این متخصص به توضیح ادامه داد: افرادی که دارای بیماریهای روماتولوژی، سوختگی یا چسبندگی هستند ممکن است ترشحات مخاطی کمتری داشته باشند. اگر ترشحات لایه آبی کاهش یابد، عموماً مشکل خاصی ایجاد نمیکند، زیرا ۹۰ درصد از غدد اصلی و فرعی پرده چشم را آب پوشش میدهد، مگر اینکه فرد به بیماری غده اشکی مبتلا باشد.
رجبی در خصوص درمان این نوع بیماری گفت: میتوان با ماساژ و شستشوی پرده چشم بهوسیله قطره، از بروز این عارضه جلوگیری کرد. یک روش دیگر درمان شامل جراحی غده اشکی یا تخلیه کامل چشم است؛ البته ممکن است برخی نوزادان در زمان تولد غده اشکی نداشته باشند و این وضعیت تا بزرگسالی ادامه یابد.
