بسیاری از افرادی که به تازگی قدم به دنیای ورزش یا بدنسازی می‌گذارند، وی پروتئین (Whey Protein) را به برنامه غذایی خود اضافه می‌کنند. پس از مدتی، برخی از آن‌ها با مشکل ریزش بیشتر یا حتی سفید شدن موها مواجه می‌شوند و این سوال پیش می‌آید: آیا وی پروتئین عامل این مشکل است؟
به‌گزارش انتخاب و براساس نقل‌قول از انلی مای هلث؛ در گفت‌وگویی که با دکتر دامینی ورما، متخصص پوست داشته‌ایم، او این نگرانی را از جنبه علمی بررسی کرده است:
■ آیا وی پروتئین به‌طور مستقیم باعث ریزش مو می‌شود؟
دکتر ورما توضیح می‌دهد:
«شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد وی پروتئین به‌طور مستقیم به ریزش مو در افرادی که سالم هستند، مرتبط است.»
اکثر این نگرانی‌ها ناشی از تجربیات شخصی و بحث‌های آنلاین هستند و نه پژوهش‌های علمی معتبر. یک نظریه هم وجود دارد که بیان می‌کند مصرف بالا از وی پروتئین ممکن است سطح انسولین و IGF-1 (فاکتور رشد شبه‌انسولینی ۱) را افزایش دهد و این امر ممکن است در افرادی که دچار طاسی با الگوی مردانه یا زنانه هستند، شتاب نازک شدن موها را بیشتر کند.
■ وی پروتئین چگونه می‌تواند بر مو تأثیر بگذارد؟
وی پروتئین، به‌ویژه نوع ایزوله‌ی آن، به سرعت جذب بدن شده و می‌تواند سطح IGF-1 را بالا ببرد.
بدین ترتیب، IGF-1 تولید دی‌هیدروتستوسترون (DHT) را تحریک می‌کند، هورمونی که در افرادی که مستعد طاسی هستند، موجب کوچک شدن فولیکول‌های مو و کاهش چرخه رشد مو می‌شود. نتیجتاً، ممکن است در گذر زمان ریزش مو یا نازک شدن آن مشاهده گردد.
اما نکته‌ی حائز اهمیت این است که این تأثیر تنها در افرادی با زمینه‌ی ژنتیکی نمود می‌یابد، نه در تمامی مصرف‌کنندگان.
■ چه افرادی در معرض بیشترین خطر قرار دارند؟
• مردانی که در خانواده‌ی خود سابقه‌ی طاسی زودرس دارند.
• زنانی که پیشینه‌ی خانوادگی ریزش مو با الگوی زنانه دارند.
• افرادی که دچار مشکلات هورمونی از جمله سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOD) هستند.
■ عوامل دیگر مؤثر در ریزش مو
اغلب اوقات، وی پروتئین عامل اصلی نیست. دکتر ورما به موارد زیر نیز اشاره می‌کند که در بروز ریزش مو تأثیرگذار هستند:
• رژیم‌های غذایی سخت یا کاهش شدید کالری.
• کاهش وزن ناگهانی.
• ورزش بیش‌ازحد (استرس فیزیکی).
• کمبود آهن، ویتامین B12 یا ویتامین D.
• مصرف استروئیدها یا هورمون‌های تقویتی.
• استرس روانی یا اضطراب شدید.
■ اگر با ریزش مو مواجه شدید، چه باید کرد؟
دکتر ورما چند پیشنهاد ارائه می‌دهد:
1. نگران نباشید. ریزش مو تا اندازه‌ای طبیعی است.
2. تغییرات اخیر در رژیم غذایی، برنامه ورزشی یا کاهش وزن خود را مرور کنید.
3. سایر علل مانند کم‌خونی، مشکلات تیروئید یا استرس را بررسی نمایید.
4. برای ۱ تا ۲ ماه، مصرف وی پروتئین را متوقف کنید و تأثیر آن را بسنجید.
5. اگر ریزش مو ادامه داشت، به پزشک متخصص پوست مراجعه کرده و آزمایش‌هایی از جمله آهن، ویتامین D، B12 و تیروئید انجام دهید.
■ نتیجه‌گیری:
به طور کلی، مصرف وی پروتئین برای اکثریت افراد بی‌خطر است و به احتمال زیاد به ریزش مو منجر نمی‌شود. تنها افرادی که زمینه‌ی ژنتیکی برای طاسی یا نازک شدن مو دارند، ممکن است تحت تأثیر هورمون‌های ناشی از مصرف زیاد وی قرار گیرند که این امر به‌صورت خفیف بروز می‌یابد.
اگر نگران هستید:
• مصرف خود را کاهش دهید.
• رژیم غذایی متعادلی داشته باشید.
• پیش از اتخاذ هر تصمیم جدی با متخصص پوست مشورت کنید.
به یاد داشته باشید: سلامت مو تنها به مکمل‌ها وابسته نیست و عوامل متعددی در آن نقش ایفا می‌کنند.