«صدور شناسنامه برای کودکان بی‌هویت»؛ این اقدام تازه دولت شهید رئیسی به منظور حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و نیازمند کشور طراحی شده است تا معضل بی‌شناسنامگی فرزندان ناشی از ازدواج مادران ایرانی با مردان غیرایرانی به خاطر قوانین مربوط به اقامت و تابعیت ایران حل و فصل گردد؛ این اقدام، در نهایت به عقد یک تفاهم‌نامه سه‌جانبه بین وزارت رفاه، مرکز تحقیقات پزشکی قانونی و سازمان پزشکی قانونی منجر شد و برای اولین بار در سطح ملی طرح آزمایش ژنتیک رایگان به تعداد ۳۱ هزار مادر به اجرا درآمد.
، در مهرماه سال ۱۳۹۸، قانون «تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیرایرانی» تنفیذ شد، به گونه‌ای که طبق آن، فرزندان متولد شده از ازدواج شرعی زنان ایرانی با مردان غیرایرانی که پیش یا پس از تصویب این قانون به دنیا آمده یا می‌آیند، می‌توانند قبل از رسیدن به سن ۱۸ سال تمام شمسی به درخواست مادر ایرانی خود و با نداشتن مشکل امنیتی (به تشخیص وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی) تابعیت ایران را دریافت کنند.
این فرزندان پس از رسیدن به سن ۱۸ سال تمام شمسی، در صورتی که مادر ایرانی آنها تقاضایی نکند، می‌توانند درخواست تابعیت ایران کنند و در صورت عدم وجود مشکل امنیتی (به تشخیص وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی) به تابعیت ایران پذیرفته خواهند شد.
با تصویب این قانون و شیوه‌نامه‌های اجرایی در سال ۱۳۹۹، وزارت کشور (ثبت احوال) موظف به صدور شناسنامه برای فرزندان اتباع و افراد فاقد هویت گردید؛ اما طبق اعلام معاون پزشکی و آزمایشگاهی سازمان پزشکی قانونی، مسئولیت تعیین هویت ۸۵ هزار کودک متولد شده از ازدواج مادران ایرانی با اتباع غیرایرانی به عهده سازمان پزشکی قانونی گذاشته شد. هرچند این کار به این سازمان واگذار شد، اما با توجه به محدودیت‌های موجود، تشخیص هویت این افراد نیاز به اعتبار و تجهیزات بیشتر داشت.
قادی‌پاشا، معاون پزشکی و آزمایشگاهی سازمان پزشکی قانونی کشور در این زمینه اظهار داشت که برای انجام آزمایش‌های ژنتیک و تعیین هویت این فرزندان، به حمایت‌های بیشتری در زمینه مواد مصرفی، تجهیزات آنالیز ژنتیک و… نیاز است. او اضافه کرد که اگر این شرایط فراهم شود، کار تعیین و تشخیص هویت به شکل سریع‌تری پیش خواهد رفت.
در آن مقطع و طبق آخرین آمارها، مشخص شده بود که در ایران حدود ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار پناهنده وجود دارد که بسیاری از آنها فاقد مدارک هویتی هستند. علاوه بر این، آمارهای حاصل از یک پیمایش میدانی در سال ۱۳۹۶ توسط معاونت رفاه اجتماعی نشان داد که ۴۳ هزار کودک بدون شناسنامه در کشور شناسایی شده‌اند که تقریبا ۴۶ درصد آنها از مدارک هویتی و گواهی تولد محروم بودند.
در این راستا، دولت مردمی شهید رئیسی با هدف تحقق عدالت اجتماعی و از بین بردن چرخه فقر به دنبال کاهش مشکلات کودکان بی‌هویت و از جمله بی‌شناسنامگی فرزندان این ازدواج‌ها و پیشگیری از محرومیت آنها از تحصیل، درمان و خدمات حمایتی بود.
دولت مردمی شهید رئیسی، با همکاری صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد، طرح آزمایش ژنتیک رایگان برای فرزندان و مادران دارای همسر غیرایرانی را با اعتبار حدود ۲۰ میلیارد تومان به اجرا درآورد. به منظور رفع مشکل آزمایش ژنتیک در خانوارهای با درآمد پایین، تفاهم‌نامه‌ای سه‌جانبه بین معاونت رفاه و امور اقتصادی وزارت رفاه (برای دهک‌بندی و تأمین مالی از منابع یونیسف)، مرکز تحقیقات پزشکی قانونی (برای تهیه و تولید کیت تست دی ان ای) و سازمان پزشکی قانونی (برای اجرای آزمایش دی ان ای) در سال ۱۴۰۱ تنظیم گردید. این اقدام به عنوان گامی به سوی تحقق وعده‌های دولت سیزدهم برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و نیازمند، طرح آزمایش ژنتیک رایگان برای ۳۱ هزار مادر دارای همسر غیرایرانی و فرزندانشان برای نخستین بار در سطح ملی انجام شد؛ این آزمایشات به ملحوظ شدن رابطه مادر و فرزند منجر گردید و به نحوی امکان خروج این فرزندان از چرخه فقر و دسترسی به خدمات آموزشی، بهداشتی و حمایتی را فراهم ساخت.
بر اساس این گزارش، تا به امروز ۳۰۰۰ نفر از مادران و فرزندان آنها از مزایای این طرح بهره‌مند شده‌اند و این گام دیگری از شهید رئیسی برای کاستن از فقر و محرومیت برای نیازمندان بود.