رئیس مرکز مطالعات و اطلاعات رفاه ایرانیان از آغاز به کار سامانه «بهرهمندی ایرانیان» خبر داد و بیان کرد: هدف سیاستهای وزارت رفاه، افزایش کارایی و ساماندهی برنامههای رفع محرومیت بوده است. این اقدامات بر پایه دادهها و شاخصهای زیرساختی در سطح استان، شهرستان و حتی کد پستی هر ناحیه، وضعیت و زیرساختهای بهداشتی، آموزشی، انرژی و امکانات در هر منطقه را به هم مرتبط میسازد. اکنون با بهرهگیری از این سامانه میتوان شناسنامهای از آخرین وضعیت رفاهی هر خانوار و زیرساختهای شهری را به مدیران استانی و ملی ارائه کرد.
علیرضا محمدی ، با استناد به بند د تبصره ۱۷ قانون بودجه سال ۱۴۰۲، تصریح کرد: طبق قانون، وزارت تعاون، وزارت کار و رفاه اجتماعی موظف است ضمن بهروزرسانی دادهها، سالی دو بار با اتکا به دادههای معتبر و ثبت شده در پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان و واقعیتهای اقتصاد کشور، درآمد سرانه خانوارها و قدرت خرید مردم را مورد ارزیابی قرار دهد و گروههای مستحق حمایت و مشمولان ماده ۱۳ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت را شناسایی کند و از همین رو حمایتهای یارانهای را برای آنها برقرار کند و همچنین نسبت به حذف گروههای پردرآمد از این حمایتها اقدام کند؛ بنابراین، مأموریت اساسی پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان، گردآوری و پایش دادههای دستگاههای مختلف است تا بتواند بر اساس شاخصها و متغیرهای اقتصادی و رفاهی، سطح وسع خانوارها را مشخص کند.
وی تاکید کرد: ارزیابی وسع خانوارها با استفاده از شاخصهای اقتصادی و رفاهی معین انجام میپذیرد؛ این شاخصها شامل خودرو، تعداد اعضای خانوار، گردش مالی، حقوق و درآمد و غیره میباشد، در عین حال اخیراً برخی از متغیرهای غیراقتصادی نظیر زنان سرپرست خانوار، بیماران صعبالعلاج و معلولان شدید نیز به عنوان معیارهای جدید در نظر گرفته شده و موجب بهبود در وسعسنجی گردیده است.
رئیس مرکز مطالعات و اطلاعات رفاه ایرانیان در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اشاره کرد که بر اساس شاخصها، جمعیت ۸۵ میلیونی به صورت علمی و پیچیدهای ردهبندی و به ۱۰ دهک جمعیتی تقسیم میشود، به گونهای که هر دهک شامل حدود ۸ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر است؛ همچنین به منظور افزایش دقت در ارزیابی و بهبود وضعیت رفاه هر خانوار، اخیراً علاوه بر دهکبندی، خانوارها نیز تولید صدکبندی شدهاند. با این رتبهبندی، هر خانوار ایرانی شناسنامه اقتصادی و رفاهی خاص خود را خواهد داشت که این اطلاعات از طریق سامانه حمایت قابل دسترسی است و سرپرست خانوار میتواند با وارد کردن شماره تماس و کد ملی خود به شناسنامه اقتصادی خود دسترسی یابد.
محمدی افزود: علاوه بر این خدمات، هماکنون دولت بخشی از خدمات خود را بر اساس دهکها تنظیم کرده و نهادهای حمایتی بهویژه کمیته امداد، سازمان بهزیستی و بنیاد شهید میتوانند برای ارائه خدمات به جامعه هدف خود از اطلاعات این پایگاه بهرهبرداری کنند.
رئیس مرکز مطالعات و اطلاعات رفاه ایرانیان در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از راهاندازی سامانه بهرهمندی در وزارتخانه متبوع خود خبر داد و ادامه داد: هدف وزارت رفاه این بوده که در راستای کاهش محرومیت، بر اساس دادههای موجود و زیرساختهای هر استان، شهرستان و حتی کد پستی هر منطقه، وضعیت و زیرساختهای بهداشتی، آموزشی، حاملهای انرژی، و امکانات آن ناحیه را به یکدیگر پیوند دهد، به گونهای که با بهرهگیری از سامانه بهرهمندی، مدیران کلان و استانی میتوانند شناسنامهای از آخرین وضعیت رفاهی هر خانوار و زیرساختهای همان شهر را دریافت کنند.
وی افزود: در حالی که پایگاه رفاه ایرانیان از طریق کد ملی و سامانه بهرهمندی با استفاده از موقعیت جغرافیایی، شناسنامه اقتصادی و جغرافیایی افراد را مشخص مینماید، گفت: در گذشته فقط تعداد افراد زیر خط فقر در نظر گرفته میشد، اما اکنون با بهرهگیری از این پایگاه، افراد زیر خط فقر با توجه به نوع خانوار و موقعیت جغرافیایی قابل شناسایی هستند که به دولت کمک میکند تا در زمینه کاهش فقر دقیقتر فعالیت کند.
محمدی همچنین در بخشی از این مصاحبه در پاسخ به پرسشی درباره جمعیت زیر خط فقر اظهار داشت: خط فقر بر اساس دو معیار هزینه و درآمد سنجیده میشود، اما در پایگاه رفاه ایرانیان، علاوه بر درآمد و هزینه، متغیرهای دیگری نیز لحاظ میشوند. به همین دلیل، احتمال دارد که یک خانواده از نظر خط فقر در نظر گرفته نشود اما از لحاظ نیازهای دیگری محتاج باشد.
رئیس مرکز مطالعات و اطلاعات رفاه ایرانیان یکی از مسائل مطرح شده را در خصوص ساختار خانواده سرمایهگذاری عنوان کرد و ادامه داد: در حال حاضر، دهکبندی و ساختار خانواده در پایگاه رفاه ایرانیان بر اساس اظهارات خانوارها شکل گرفته که این میتواند منجر به انحراف در توزیع یارانه نقدی به خانوارها گردد، چرا که برخی افراد به دلایل مختلف، یارانههای خود را از خانواده جدا کردهاند و در واقع ساختار این خانوارها استاندارد نیست.
طبق گفته او، سازمان ثبت احوال کشور مسئول بهبود ساختار خانواده بوده و به تازگی سامانهای برای ثبت اطلاعات هویت خانوارها راهاندازی کرده است. ما در حال پیشرفت در این مسیر هستیم تا شناسنامه اقتصادی خانوارها به درستی تکمیل شود.
محمدی همچنین در پاسخ به سوالی درباره در نظر گرفتن داده «مسکن» به عنوان یکی از معیارهای کلیدی در سنجش میزان بهرهمندی و رفاه خانوار توضیح داد: یکی از چالشهای موجود در پایگاه رفاه ایرانیان، مسئله مرتبط با سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است؛ پایگاه رفاه ایرانیان فقط میتواند اطلاعات ثبتی را از دستگاههای مربوطه دریافت کند. در این میان، سازمان ثبت اسناد و املاک نتوانسته است اطلاعات کامل دادههای مسکن را بر حسب کد ملی متصل کند و در این راستا وزارت رفاه جلسات مکرری با سازمان مذکور داشته و مذاکراتی صورت گرفته است.
