اردشیر بابکان کیست و چگونه سلسله ساسانیان را بنیان گذاری کرد؟

“`html

اردشیر بابکان، بنیان گذار سلسله ساسانیان در ایران به تخت سلطنت نشست. این واقعه در حدود سال ۲۲۴ میلادی، یعنی تقریباً ۲۰۰ سال پس از میلاد مسیح، صورت گرفت و او به عنوان نخستین شاه ساسانی در تاریخ شناخته می شود. پس از پیروزی بر پادشاهی اشکانیان و به پایان رساندن حکومت آنها، اردشیر سلسله ای نوین را تأسیس کرد که بیش از چهار قرن بر این سرزمین حکمرانی نمود.

خواب پدربزرگ اردشیر بابکان

در زمان سلطنت اردوان، پارس زیر فرمان بابک بود و او به عنوان امیر و مرزبان از سوی اردوان، پادشاه اشکانی، منصوب شده بود؛ اما باید گفت که بابک پسر یا جانشینی نداشت. او چوپانی به نام ساسان داشت که از نسل خاندان دارا، پادشاه قدیم ایران بود. بعد از حمله اسکندر به ایران و سقوط شاهنشاهی دارا، این خانواده در ترس از جانشینان اسکندر پنهان زندگی می کردند و ساسان نیز به شغل چوپانی مشغول بود و ایامش را با دیگر چوپانان و چادرنشینان می گذرانید.

بابک از نسل ساسان بی خبر بود تا این که در یک شب، خواب او را مشاهده کرد که خورشید بر سرش می تابد و جهانیان را روشن می سازد. در رویای دیگری، خود را بر فیل سفیدی آراسته می بیند که همه در برابرش سر به زیر می گذارند و او را می ستایند. در خواب سوم، سه آتش مقدس که در سه آتشکده بزرگ ایران واقع بودند، در خانه ساسان می درخشیدند و نور خود را به زمین می پاشیدند. این خواب ها موجب شگفتی بابک گردید.

صبح روز بعد، او علمای خواب و دانایان را گرد هم آورد و سه خوابش را برای آنان تعریف کرد و از آن ها خواست تا معنا و مفهوم خواب هایش را شرح دهند. آنان تعبیر کردند: «این خواب ها بیانگر آن است که از نسل کسی که در خواب مشاهده کرده اید، فردی پادشاه خواهد شد؛ زیرا خورشید و فیل سفید نشانگر قدرت و پیروزی است.

آتش های مقدس نمایانگر سه گروه مختلف از مردم هستند؛ یکی نماینده پیشوایان دینی و روحانی، دیگری نماینده جنگاوران و سپاهیان و سومی نماینده پیشه وران و کشاورزان است. بنابراین می توان از این خواب استنباط کرد که همه اقشار جامعه به پیروی و حمایت از کسی که در خواب دیدید، خواهند پرداخت.»

زمانی که بابک این تعبیر را شنید، دستوری صادر کرد تا به جستجوی ساسان بفرستند و به او گفت: «ساسان، بفرما بگو کیستی و از کدام نژاد می آیی؟ آیا نیاکان تو روزگاری پادشاه بوده اند؟» ساسان پاسخ داد: «اگر شاه به من امان دهد و آسیبی به من نرساند، نسب خود را فاش می کنم.» بابک به او امان داد و ساسان راز خود را با او در میان گذاشت.

پس از این که بابک متوجه شد ساسان از نژاد دارا است و نیاکان او شاه ایران بوده اند، خوشحال شد و پذیرفت که خوابگزاران به اشتباه نرفته اند. بنابراین، حکمی صادر کرد که لباس سلطنتی برای ساسان آورند و او را در کاخی مجلل مستقر ساختند و مورد احترام قرار دادند. به زودی نیز او را به همسری خود برگزید.

زندگینامه اردشیر بابکان

در سال ۱۸۰ میلادی، در روستای «خیر» در حاشیه جنوبی دریاچه بختگان فارس، فرزند ساسان و رودگ (دختر بابک)، «اردشیر» به دنیا آمد. او کودکی با نشاط، فعال و با استعداد بود. از آنجایی که بابک موقعیت آینده ای روشن را برای فرزندش پیش بینی می کرد، او را به فرزندی پذیرفت و تربیتش را به طور جدی دنبال کرد. به محض بزرگتر شدن اردشیر، معلمانی را به او فرستاد تا علوم مختلفی چون خواندن، نوشتن، سواری، تیراندازی، شکار و دیگر مهارت ها را به وی بیاموزند.

اردشیر در دانش و هنر به موفقیت های چشم گیری دست یافت و نامش در تمامی پهنه پارس طنین انداز گشت. مدت زیادی نگذشت که هیچ کس در مقایسه با او نامی تر نگردید. در هفت سالگی، بابک از گوچهر (حاکم ایالت پارس) خواست تا اردشیر را به نزد تیری، فرمانده دژ دارابگرد بفرستد و گوچهر نیز با این درخواست موافقت کرد. بعد از مرگ تیری، اردشیر به مقام او دست یافت و به فرماندهی دژ دارابگرد منصوب شد.

به پادشاهی رسیدن اردشیر بابکان

وقتی اردشیر به سن پانزده سالگی رسید، پیامی از اردوان، آخرین پادشاه اشکانی، دریافت کرد مبنی بر اینکه بابک فرزندی شجاع و بی نظیر دارد که نظیرش در سراسر کشور یافت نمی شود. اردوان نامه ای به بابک نوشت که: «شنیده ام شما پسر شایسته و با استعدادی دارید، شایسته است او را به دربار ما بفرستید تا با شاهزادگان و فرزندان ما رفاقت نماید و ما بر اساس دانش و هنر او پاداشی شایسته به وی عطا کنیم».

بابک از فرستادن اردشیر به دربار خوشحال نبود، اما ناچار او را با هدایای فراوان به دربار اردوان گسیل داشت. در آن دربار، اردشیر با شاهزادگان و فرزندان اردوان در فعالیت هایی همچون سواری، شکار و چوگان شرکت کرد و به سرعت نشان داد که در تمامی این فنون از دیگر شاهزادگان چابک تر و با تجربه تر است. همین موضوع موجب شد پسر بزرگ اردوان به او توهین کرده و سعی کند اردشیر را نزد اردوان بدنام کند.

در دربار اردوان، کنیزکی زیبا بود که عاشق اردشیر شد و او نیز از دیدن او دلبسته گردید. گاهی اوقات با هم وقت می گذرانیدند. شبی، اردوان خوابی می بیند و صبح روز بعد، خوابگزاران را احضار می کند و خواب خود را برای آنان تعریف می کند. آنان پیشگویی می کنند که به زودی پادشاه جدیدی از خاندانی دیگر ظهور خواهد کرد که ممکن است همین اردشیر باشد و بایستی او را از میان برداشت تا سلطنت اشکانی برای همیشه برقرار بماند. کنیز که این سخنان را شنیده بود، شبانه به اردشیر خبر می دهد و آنها تصمیم می گیرند فرار کنند.

صبح روز بعد، خبر به اردوان رسید و خوابگزاران و بزرگان به او توصیه کردند که اگر تا سه روز دیگر اردشیر را برندارد، سلطنت اشکانی به پایان خواهد رسید. به همین سبب، اردوان فرزندانش را با سپاهی انبوه به دنبال اردشیر فرستاد، اما موفق به یافتن او نشدند.

اردشیر نیز پس از دریافت خبر، سپاهی تشکیل داده و به آتشکده بزرگ پارس رفت و از یزدان یاری طلبید. سپس با سپاه خویش به سپاهی که از سوی اردوان فرستاده شده بود، حمله کرد و شمار زیادی از آن ها را کشت و مقدار زیادی ثروت غنیمت گرفت. پس از آن، با گردآوری سپاهی بزرگ تر از کرمان، مکران و پارس، به سمت اردوان حرکت کرد.

به مدت چهار ماه جنگ به طور مداوم ادامه یافت. اردوان از مناطق مختلف، از جمله ری و دماوند و دیلمان و طبرستان، کمک خواست ولی بالاخره با شکست مواجه شد و به دست اردشیر کشته گردید. تمامی ثروت و خانواده اش به چنگ اردشیر درآمد و او دختر اردوان را نیز به همسری خود کرد. بعد از این پیروزی، اردشیر به پارس بازگشت و اقدام به ساخت شهرها، حفر نهرها و ساماندهی مزارع و تأسیس آتشکده ها نمود.

در سال ۲۲۶ میلادی، اردشیر بابکان در معبد آناهید تاجگذاری کرد و به عنوان شاه ایران شناخته شد و ملی گرایی ایرانی را بر مبنای ملت گرایی و آموزه های اشوزرتشت تجدید حیات بخشید.

پس از شکست آخرین شاه اشکانی، اردوان پنجم، در سال ۲۲۴ میلادی، در دشت هرمزدگان، دودمان اشکانی را سرنگون ساخت و سلطنت ساسانی را بنیان گذاری کرد. از آن زمان به بعد، وی خود را «شاهنشاه» خواند و حکمرانی بر سرزمینی را آغاز کرد که ایرانشهر یا «ایران» نامیده می شود.

قبل از این، اردشیر فرمانروای سرزمین های پارس (فارس، کرمان و سیستان) و نگهبان آتشکده های آنجا بود. او همچنین رومیان را از مشرق زمین بیرون راند و در آیین تاجگذاری خود، به مانند داریوش بزرگ، به خواست اهورامزدا اعلام کرد که شاه ایرانیان خواهد بود که مردمی نجیب و بزرگوار هستند و دروغ نمی گویند.

در سنگ نبشته های دوره ساسانی، عمان و مسقط به عنوان بخشی از قلمرو ایران و «مزون شهر» شناخته می شدند و به کل سرزمین ایران نیز آرانشهر یا ایرانشهر می گفتند. اردشیر بابکان آموزه های اشوزرتشت را که پیش از تأسیس دولت یکپارچه ایرانیان توسط کوروش بزرگ به رسمیت درآمده بود، به عنوان دین رسمی اعلام کرد. بر اساس نظر برخی از تاریخ نگاران، هدف اردشیر از این اقدام تثبیت اصول اخلاقی و ساماندهی سیاست بوده است.

درگذشت اردشیر بابکان

به دلیل وجود ابهاماتی در منابع تاریخی، زمان های پایانی و روز وفات اردشیر به خوبی مشخص نیست. احتمالاً شاپور، فرزند اردشیر، به عنوان شریک سلطنت، در ۱۲ آوریل (۲۳ فروردین) ۲۴۰ میلادی، تاج بر سر نهاد. این زمان با توجه به سنگ نگاره های موجود در پیرچاوش واقع در سلماس، در شمال غربی ایران که شراکت شاپور را در سلطنت نشان می دهد، استنباط شده است.

“`

اردشیر بابکان کیست و چگونه سلسله ساسانیان را بنیان گذاری کرد؟

خواب پدربزرگ اردشیر بابکان

زندگینامه اردشیر بابکان

به پادشاهی رسیدن اردشیر بابکان

درگذشت اردشیر بابکان

آخرین اخبار

تبلیغات متنی

درباره دولت نیوز

دسته بندی