خبرآنلاین: سید اسماعیل واعظی، که به عنوان سید اسماعیل خطیب شناخته میشود، وزیر اطلاعات سابق ایران بود و این روزها به مناسبت چهلمین روز شهادت او یادش گرامی داشته میشود. او در سال ۱۳۴۰ در قائنات واقع در استان خراسان متولد شد و به تاریخ ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ در حمله اسرائیل به تهران به همراه دختر و همسرش به مقام شهادت نائل آمد. خطیب در سال ۱۳۵۹ به صفوف سپاه پاسداران پیوست و مسئولیتهای خود را در واحد اطلاعات عملیات آغاز کرد. در طول مأموریتهای خود در جنوب کشور جانباز شد.
از جمله بهترین توصیفها درباره خطیب را مجتبی ذوالنور، نماینده قم در مجلس، در حین رأیگیری اعتماد به او در سال ۱۴۰۰ ارائه کرده است. او در این جلسه بیان کرد: «زمانی که کمونیستها و منافقین مساجدلیمان را به مرکز فعالیتهای ضد انقلابی تبدیل کرده بودند، جناب آقای خطیب و چند تن از روحانیون انقلابی توانستند با حضور خود در مسجدسلیمان شرایط را تغییر دهند. ایشان همچنین به فعالیتهای سیاسی و نظامی در جبههها پرداختند.»
حدود دو سال پس از تأسیس وزارت اطلاعات، در سال ۱۳۶۴، خطیب از سپاه به این وزارتخانه منتقل شد و از سال ۱۳۷۰ به عنوان مدیرکل اطلاعات قم فعالیت کرد. در حین مدیریت او در قم، وقایع مهمی روی داد. ذوالنور در این زمینه میگوید: «حادثه دراویش گنابادی که یک فتنه به شمار میرفت و اتفاقات پیرامون مسجد محمدیه، از جمله مسائلی بودند که بنده بر جریانهای پشت پرده آنها نظارت داشتم. بنده با قسم جلاله میگویم که هیچگونه کمبود انقلابیگری در عملکرد آقای خطیب ندیدیم. ایشان در حوادث و وقایع همواره انقلابیتر از دیگران عمل میکرد.» ذوالنور همچنین به حصر آیتالله منتظری اشاره میکند که در زمان مدیریت خطیب در اداره اطلاعات قم واقع شده بود.
ذوالنور در ادامه به یک اقدام دیگر خطیب در دوران مدیریت او بر اداره اطلاعات قم اشاره میکند؛ موضوع برهم زدن سخنرانی مرحوم هاشمی رفسنجانی در مراسم ۱۵ خرداد در مسجد اعظم قم. او در دفاع از خطیب گفت: «زمانی که سخنرانی آقای هاشمی در مسجد اعظم قم به هم خورد، قوه قضائیه فشار زیادی وارد میکرد. شخص آقای هاشمی به صورت روزانه پیگیری میکرد. وزارت اطلاعات نیز تحت فشار بود و ما هم از آن بچهها دفاع میکردیم تا آزاد شوند. بارها در جلسات شنیدیم که آقای خطیب در صدد بود تا فشارها را مدیریت کند و همزمان به آنها آسیبی نرسد. چرا نمیگویید وقتی این جوانان محکوم شدند، چرا مجازاتهای آنها هیچگاه اجرایی نشد؟»
خطیب تا سال ۱۳۸۹ در وزارت اطلاعات فعال بود و در آن سال به ادعای ذوالنور به دستور محمود احمدینژاد از سمت خود برکنار گردید. به گفته ذوالنور، «پس از عزل آقای خطیب، او به عنوان مسئول حراست دفتر رهبری در قم منصوب شد.»
او تا سال ۱۳۹۱ در این دفتر فعالیت داشت و سپس به قوه قضاییه رفت؛ البته در سمتی امنیتی. در اردیبهشت ۱۳۹۱، آملی لاریجانی رئیس وقت قوه قضاییه، «سیداسماعیل خطیب» را به ریاست مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضاییه منصوب کرد. اما این انتصاب به سادگی انجام نشد. ابراهیم رئیسی معاون اول وقت قوه قضائیه در مراسم معرفی خطیب گفته بود: «حجتالاسلام خطیب بهترین گزینه برای این مقام بودند، اما به دلیل سمتشان در دفتر رهبری، با دشواری توانستیم او را به این سمت منصوب کنیم و حتی خود رئیس قوه نیز در این زمینه مداخله کردند.»
رئیسی همچنین اشاره کرد که «برخی میگویند ایشان(خطیب) آشنایی کافی با قوه قضائیه ندارند، در حالی که به دلیل مأموریت ویژهای که داشتند، بیش از ۱۰ سال با بدنه قوه قضائیه آشنا بودند و در حوزه حفاظت و اطلاعات دارای مهارت هستند.»
پس از ۷ سال خدمت در مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضائیه، در سال ۱۳۹۸، وقتی حجتالاسلام احمد مروی به تولیت آستان قدس رضوی منصوب شد، خطیب را به ریاست حراست این آستان گماشت.
او تا شهریور ۱۴۰۰ در آستان قدس فعالیت کرد تا اینکه ابراهیم رئیسی فهرست وزرای پیشنهادی خود را به مجلس یازدهم ارائه داد. در این فهرست، نام اسماعیل خطیب در مقابل وزیر پیشنهادی اطلاعات قرار داشت. بسیاری از نمایندگان که تازه وارد دنیای سیاست شده بودند شناختی از او نداشتند، اما افرادی چون ذوالنور با او به خوبی آشنا بودند. در هر صورت، بر اساس سنت معمول، وزرای اطلاعات که با هماهنگی رهبری انتخاب و معرفی میشوند، دچار مخالفتهای جدی نمیشوند و پذیرش آنها تقریباً قطعی است. در مورد خطیب نیز همینطور شد؛ او با ۲۲۲ رأی موافق، ۴۸ رأی مخالف و ۱۷ رأی ممتنع به عنوان وزیر اطلاعات دولت سیزدهم برگزیده شد. با وقوع سانحه هلیکوپتر حامل ابراهیم رئیسی و برگزاری انتخابات زودهنگام، بسیاری تصور داشتند که در دولت مسعود پزشکیان، وزیر اطلاعات تغییر کند؛ اما چنین نشد و پزشکیان همچون رئیسی، خطیب را برای وزارتخانه امنیتی خود معرفی کرد. در دومین دوره حضورت او به عنوان وزیر اطلاعات پیشنهادی، خطیب با ۲۶۲ رأی، ۴۰ رأی بیشتر از مجلس یازدهم به سمت خود بازگشت.
در طول دوران خدمت او به عنوان وزیر، با دو بحران امنیتی در شهریور ۱۴۰۱ و دی ماه ۱۴۰۴ و همچنین دو جنگی که به مدت ۱۲ روز و ۴۰ روز به طول انجامید، مواجه شد که البته در میانه جنگ دوم به مقام شهادت رسید.
۲۹۲۹