از برنی سندرز تا زهران ممدانی؛ ۱۰ سالی که بلوک چپ آمریکا را تغییر داد

10 سال قبل صحبت از رسیدن یک سیاستمدار سوسیالیست به یکی از برجسته‌ترین مناصب اجرایی در آمریکا بیشتر شبیه یک آرزوی محال بود تا یک احتمال واقع‌بینانه اما امروز پس از ظهور زهران ممدانی در نیویورک و برگزاری کنفرانس ملی «سوسیالیست‌های دموکرات آمریکا» در شیکاگو در بحبوحه بحث‌هایی که از اعتراض به نامزدی ریاست جمهوری فراتر رفت، این سوال مطرح شده است: چگونه چپ‌های آمریکا از حاشیه به قلب صحنه سیاسی راه یافتند؟

۲۰۱۶.. سندرز تابو را شکست

کمپین سناتور برنی سندرز برای انتخابات ریاست جمهوری در سال ۲۰۱۶ نمایانگر برجسته ترین نقطه عطف در تاریخ بلوک چپ مدرن آمریکا بود، پس از دهه‌ها که کلمه «سوسیالیسم» در اذهان آمریکا با جنگ سرد مرتبط می‌شد، سندرز موفق شد آن را به عنوانی برای یک بحث سیاسی گسترده تبدیل کرده و میلیون‌ها رأی و صدها هزار داوطلب را جمع کند.

با وجود شکست سندرز در برابر هیلاری کلینتون در انتخابات مقدماتی حزب دموکرات، او دستور کار جدیدی را به حزب تحمیل کرد که شامل گسترش مراقبت‌های بهداشتی، کاهش هزینه‌های تحصیلات دانشگاهی، تشدید کنترل بر وال استریت و افزایش حداقل دستمزد بود.

۲۰۱۸.. تولد نسلی جدید

تنها ۲ سال بعد، الکساندریا اوکازیو کورتز پس از کنار زدن جوی کراولی، یکی از برجسته‌ترین رهبران دموکرات در مجلس نمایندگان که به عنوان جانشین احتمالی نانسی پلوسی دیده می‌شد، وارد کنگره شد.

پیروزی کورتز، نویدبخش تولد نسل جدیدی از سیاستمداران مترقی بود، او همراه با تعدادی از نمایندگان جوان کنگره به سرعت به چهره سیاسی یک جنبش چپ‌گرای جسورتر در مورد مسائل مربوط به آب و هوا، عدالت اجتماعی، مهاجرت، مالیات و سیاست خارجی تبدیل شدند.

۲۰۲۰.. از حاشیه تا تاثیرگذاری

سندرز در انتخابات ۲۰۲۰دوباره در رقابت‌های ریاست جمهوری شکست خورد اما بسیاری از ایده‌های او همچنان در گفتمان سیاسی آمریکا باقی ماند حتی نامزدهای میانه‌روتر در حزب دموکرات نیز خود را مجبور دیدند که برای جذب آراء جوان‌ها، خود را به برخی از خواسته‌های او را نزدیک کنند.

در همین حال، نهاد «سوسیالیست‌های دموکرات آمریکا» با بهره‌گیری از علاقه روزافزون جوانان به عدالت اقتصادی، افزایش هزینه‌های زندگی، بحران مسکن و افزایش نابرابری‌های اجتماعی، به توسعه آن ادامه دادند.

۲۰۲۳.. غزه، یک لحظه سیاسی سرنوشت‌ساز

جنگ غزه از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تغییر بیشتری را در درون پایگاه دموکراتیک به ویژه در میان جوانان و دانشجویان ایجاد کرد.

شکاف میان مواضع سنتی رهبران این حزب و بخش‌های وسیعی از رأی‌دهندگان جوان که انتقاد از سیاست آمریکا در قبال اسرائیل را تشدید کردند، عمیق‌تر شده است و دانشگاه‌های آمریکا به عرصه اعتراضاتی بی‌سابقه در دهه‌های اخیر تبدیل شدند.

این تغییر، پس از آنکه مساله فلسطین به بخشی از بحث داخلی آمریکا تبدیل شد، به چپ‌ها شتاب سیاسی بیشتری بخشید.

۲۰۲۶.. ایستگاه ممدانی

پیروزی زهران ممدانی در انتخابات شهرداری نیویورک نشان می‌دهد که چپ‌ها اکنون علاوه بر شکل‌دهی به گفتمان و اعمال فشار بر حزب دموکرات، قادر به رقم زدن پیروزی‌های انتخاباتی در شهرهای بزرگ هستند.

کنفرانس این سازمان در شیکاگو نشانه‌هایی از مرحله جدیدی را نشان داد که در آن هدف رهبران حزب دموکرات پیش می‌رود، با این ایده که در صورت فراهم بودن شرایط سازمانی و سیاسی مناسب، یک نامزد سوسیالیست را در انتخابات ریاست جمهوری بعدی معرفی کند.

چپ به کدام سمت می‌رود؟

مسیر رسیدن به کاخ سفید همچنان با موانعی همراه است، تشکیلات سنتی درون حزب دموکرات هنوز نفوذ قابل توجهی دارد و سیستم انتخاباتی آمریکا به جنبش‌های رادیکال فضای زیادی برای مانور نمی‌دهد.

اما دهه گذشته نشان داد که بلوک چپ آمریکا دیگر یک پدیده اعتراضی گذرا نیست، از کمپین برنی سندرز تا ظهور الکساندریا اوکازیو کورتز تا زهران ممدانی یک مسیر سیاسی تدریجی شکل گرفته است که سوسیالیست‌ها را از حاشیه زندگی سیاسی به موقعیتی سوق می‌دهد که نادیده گرفتن آن در شکل‌دهی به آینده حزب دموکرات و شاید آینده خود سیاست آمریکا دشوار است.

310310