معاون تعالی دفتر طب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت، در خصوص نکات تغذیهای فصل تابستان و روزهای گرم، توضیحات قابل توجهی ارائه داد.
سید مهدی میرغضنفری، با تأکید بر اصول طب ایرانی مبنی بر اینکه پیشگیری همواره بر درمان مقدم است، اظهار داشت: برای حفظ سلامت در فصل تابستان باید آگاهی کامل از مواد غذایی که باید از آنها دوری کرد، داشته باشیم.
وی توضیح داد: در تابستان افرادی که دارای مزاج گرم و خشک هستند، بیشتر در معرض خطر قرار دارند، چراکه گرمی و خشکی مزاج آنها و همچنین شرایط جوی این فصل، احتمال مشکلات را افزایش میدهد. به همین دلیل، در این زمان باید از تمامی خوراکیها و نوشیدنیهایی که دمای بدن را افزایش میدهند و موجب خشکی میگردند، تا حد امکان اجتناب کرد. بهویژه مواد تند همچون فلفل، زنجبیل، دارچین، زعفران، سسهای تند، خردل، سبزیجات تند شامل سیر، پیاز، ترخون، نعنا، تره، شاهی، شوید و همچنین غذاهای شور و شیرین. بنابراین بهتر است که از غذاهای گیاهی تازه یا پخته به صورت بخارپز و بدون ادویههای تند استفاده نماییم.
معاون تعالی دفتر طب ایرانی و مکمل ادامه داد: این افراد باید در مصرف نمک و غذاهای شور و تنقلاتی مانند چیپس و آجیل شور در فصل تابستان دقت کنند.
میرغضنفری توضیح داد: بسیاری از مغزها دارای مزاج گرم و خشک هستند و به خصوص افرادی با مزاج گرم و خشک باید از زیادهروی در مصرف آنها پرهیز نمایند. همچنین روشهای پخت مانند سرخ کردن، بو دادن و تفت دادن میتواند مزاج را گرم و خشک کند، از این رو مصرف غذاهای تهیهشده به این شیوه باید محدود باشد و غذاها بهتر است بهصورت ساده یا در صورت امکان خام و پخته تهیه شوند.
وی افزود: در مورد شیرینیها نیز به همین شکل باید عمل کرد، زیرا بیشتر شیرینیها پایهای گرم دارند و از این رو باید در مصرف شیرینیها، شکلاتها و حتی شیرینیهای طبیعی مانند عسل، کشمش، مویز و میوههای شیرین (مانند انجیر، نارگیل، موز، خربزه و آناناس) در تابستان احتیاط کرد.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی ارتش خاطرنشان کرد: در فصل تابستان، مصرف گوشتهای قرمز، به ویژه به دلیل خاصیت گرمازا و حرارت بالایشان باید کاهش یابد. بهخصوص گوشت پرندگانی نظیر کبک و بلدرچین که حرارت بیشتری نسبت به گوشت گوسفند دارند. همچنین، به دلیل ویژگیهای گرم و خشک، گوشت شتر نیز نباید بهطور معمول مصرف شود.
میرغضنفری با تأکید بر لزوم پرهیز از غذاهای دارای مزاج گرم مانند فسنجان، گردو و کنجد، پیشنهاد کرد: در فصل تابستان از غذاهای خنک مانند آبدوغ خیار، ماست، خیار و کمی نان، و سبزیجات خنک مانند خیار، کاهو، کدو خورشتی (سبز)، گشنیز و اسفناج استفاده شود. همچنین بهتر است غذاهایی که در تابستان تهیه میشوند، بهصورت پخته یا آبپز باشند و از کباب و سرخکردن پرهیز شود، برای نمونه آش، سوپ و خورشهای سبزی که سبزیهای آنها سرخ نشده و میزان گوشت آنها کم باشد و کمی ترش باشند، مانند ترکیب با غوره، آبغوره، آبلیمو یا لیمو.
وی همچنین مصرف مرکبات و میوههای خوشمزه مانند زرشک و آب زرشک، شاهتوت، تمشک، سیب ترش، آلبالو، گوجه سبز، انار، شوید، هلو، زردآلو، هندوانه و گریپفروت را مفید برشمرد و تأکید کرد: مصرف سالادها (کاهو، خیار، آبلیمو و…) در این فصل بسیار مفید است چرا که معمولاً دارای مزاجهای سرد و تر هستند. همچنین خوردن ترشیجات در این فصل توصیه میشود به شرط آنکه تند نباشند تا حرارت آنها افزایش نیابد.
میرغضنفری با اشاره به اهمیت مصرف کافی آب، لبنیات مانند دوغ و ماست در فصل تابستان گفت: مصرف روزانه لیموترش در فصول گرم سال برای افرادی با مزاج گرم از اهمیت بالایی برخوردار است؛ چرا که این میوه به کاهش حرارت و رطوبت بدن و التهابات کبدی کمک کرده، خون را رقیق کرده و در هضم غذاهای چرب، شیرین و سنگین مؤثر است.
وی مصرف گوشتهای سفید را در این فصل مناسبتر از گوشتهای قرمز دانست و بیان کرد: گوشتهای سفید (مانند مرغ و ماهی) حرارت کمتری دارند، بهخصوص ماهی که به دلیل مزاج سرد و ترش، برای این فصل بسیار مناسب است به شرط اینکه بهطور زیاد سرخ نشده و ادویهجات تند هم به آن افزوده نشود.