یک تیم بینالمللی از پژوهشگران موفق به توسعه یک سیستم نوین برای پیشبینی بلایای طبیعی شدهاند که به برچسبگذاری بر روی حیات وحش و رصد حرکات آنها از فضا متکی است.
به گزارش آیای، این سیستم که با نام ایکاروس (ICARUS) یا «همکاری بینالمللی برای تحقیقات حیوانات با استفاده از فضا» شناخته میشود، پس از سالها تلاش در حال ارایه است و قصد دارد با استفاده از جدیدترین تکنولوژی برچسبگذاری، از دستگاههای سبک و کوچکی برای جمعآوری دادههای مربوط به حیوانات استفاده نماید.
از گذشتههای دور بهخوبی مستند شده است که حیوانات معمولاً پیش از بروز فاجعه رفتارهای عجیبی از خود نشان میدهند. به عنوان مثال، مارها از محل وقوع حادثه فراری میشوند، بزهای کوهی از صعود به ارتفاعات وسوسهانگیز خودداری میکنند و وزغها چند روز قبل از رخدادهای ناگوار ناگهان ناپدید میشوند.
این تیم تحت رهبری مارتین ویکلسکی (Martin Wikelski) از موسسه ماکس پلانک باور دارند که استفاده بهینه از رفتار حیات وحش میتواند تحولی در سطح کره زمین ایجاد کند و به ما در مواجهه مؤثر با بلایای طبیعی و درک تغییرات اقلیمی یاری نماید.
برچسبگذاری حیوانات به منظور نجات جان انسانها
در سال ۲۰۱۸، سیستم ICARUS به فضا ارسال شد، اما به دلیل مشکلات فنی و جنگ اوکراین، پروژه متوقف گردید چرا که تیم توسعهدهنده به همکاری با محققان روسی که یک تلسکوپ رادیویی در ایستگاه فضایی بینالمللی داشتند، پرداخته بود و برنامهریزیشان ردیابی حیوانات بر روی زمین بود. اما با وجود این مشکلات، آنها قادر به ثبت حرکات خفاشها، پرندگان و بز کوهی از آلاسکا تا پاپوآ گینه نو شدند.
پس از تغییر در برنامهها، پیشرفتهای حاصلشده در فناوریهای برچسبگذاری، هوش مصنوعی و سامانههای ماهوارهای به این تیم امکان داده است تا نمونههای آزمایشی کوچکی به نام ICARUS CubeSats را توسعه دهند که امیدوارند از آن برای ایجاد «اینترنت حیوانات» بهرهبرداری کنند.
این سیستم با نظارت و تحلیل رفتار حیوانات به ما کمک میکند تا درک بهتری از کره زمین و پیشبینی وضعیتهای آینده محیط زیست داشته باشیم.
هدف از طراحی این سیستم، ایجاد «اینترنت حیوانات» است. این اینترنت به شبکهای جهانی از حیات وحش با حسگرها تبدیل میشود که اطلاعات بینظیری از پدیدههای طبیعی ناشناخته سیاره ما فراهم میکند.
اینترنت حیوانات در پی حل مسائلی چون نحوه سفر نهنگهای گوژپشت در اقیانوسهای وسیع، چالشهای پیش روی بچهلاکپشتهای دریایی در آبهای پرخطر و رفتارهای مرموز پلنگهای برفی در کوههای دور افتاده هیمالیا ایجاد میشود.
محققان MIT در سال ۲۰۲۲ که در زمان ردیابی ۴۶ گونه از حیوانات توسط سیستم ایکاروس با ویکلسکی گفتوگو کردند، متوجه شدند که اگرچه دادهها به طور خاص به زلزلهها، سونامی و سایر بلایای طبیعی مربوط نیستند، ولی رفتار حیوانات «عجیبتر از آنچه انتظار میرفت» بود. به همین دلیل، توانایی استخراج اطلاعات از رفتار حیوانات نسبت به تغییرات آب و هوایی، مزیت دیگری برای این سامانه است که اگر بهطور کامل بهرهبرداری شود، هزینهای بین ۱۰ تا ۱۵ میلیون دلار در سال خواهد داشت.
طبق اعلام تیم پژوهشگران، توسعه سیستمی که بتواند پیش از وقوع سونامی هشدار بدهد، هزینهای معادل ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون دلار سالانه برای کشورهای در حاشیه اقیانوس هند خواهد داشت. بنابراین، به اعتقاد این تیم، نظارت بر حیات وحش از آسمان، مؤثرترین و کارآمدترین روش ممکن خواهد بود.
ماهوارههای نظارت بر حیوانات از فضا
ویکلسکی در مورد این سامانه که پیشبینی میشود سال آینده آغاز به کار کند، به گاردین گفت که این تیم تا رسیدن به حدود شش تاسواره و یک سامانه دائمی برای ردیابی حیوانات در سرتاسر جهان به توسعه عملیات خود ادامه خواهد داد تا بهاحتمال دادههای کافی درباره رفتار حیوانات در پیش از وقوع بلایای طبیعی ارائه دهد.
حجم عظیمی از اطلاعات جمعآوریشده از طریق ریزفرستندههای مدرن به ما میآموزد که آیا حسگرهای حیوانات میتوانند عناصر مناسبی برای ایجاد یک سیستم هشدار اولیه باشند و در صورت مثبت بودن این فرض، کدامیک از آنها چنین قابلیتهایی دارند.
دانشمندان برای برقراری اینترنت حیوانات، دستگاههای ردیاب کوچک مبتنی بر انرژی خورشیدی را به انواع حیوانات و حتی اجسام بیجان همچون یخچالهای طبیعی و زبالههای اقیانوس متصل خواهند کرد. این حسگرهای سبک که بعضی از آنها کوچک تر از یک گیره کاغذ هستند، بخشی از شبکهای جهانی خواهند بود که هدف آن نظارت بر حرکات و رفتار حیات وحش از فضا است.
پژوهشگران امیدوارند با ردیابی تعداد زیادی از حیوانات مجهز به حسگر، به درک بهتری از عواملی که بر جمعیت حیوانات و اکوسیستمهای جهانی تاثیر میگذارند، دست یابند.
بر اساس اطلاعات موجود در وبسایت ایکاروس، فرستندهها تنها پس از ساعتها رصد قادر خواهند بود که اطلاعاتی که پیشتر جمعآوری کردهاند را به پژوهشگران انتقال دهند.
مهم است که اشاره شود که مزایای اینترنت حیوانات فقط محدود به حیات وحش نیست. حسگرهای کوچک، اطلاعات مربوط به شرایط محیطی را مانند دما، فشار هوا و سرعت باد نیز ثبت میکنند.
ناسا بر اهمیت ردیابی حیوانات تاکید کرده و توضیح داده است که با ترکیب ردیابی حیوانات و مشاهدات زمینی درباره مسائلی مانند دما و تغییرات پوشش گیاهی، میتوانیم تخمین بزنیم که چگونه حرکت حیوانات با تغییرات آب و هوایی ممکن است تغییر کند. در نتیجه، ردیابی حیوانات میتواند به پژوهشها در زمینه تنوع زیستی کمک شایانی کند.
در نهایت، «ایکاروس» با فراهم نمودن پیشبینی دقیقتری از زلزلهها، فورانهای آتشفشانی یا طوفانها میتواند از قابلیتهای نهفته حیوانات به نفع بشریت بهرهبرداری کند.