دربی پایتخت روز پنجشنبه در شرایطی خاتمه یافت که به رغم حاشیههای موجود و یک مسابقه ملالآور، موضوعی اساسی در آن وجود داشت؛ برای نخستینبار بعد از نزدیک به چهار دهه، زنان موفق شدند به ورزشگاه بروند و این رقابت پرهیجان را از نزدیک مشاهده کنند. هرچند در گذشته زنانی در ورزشگاه آزادی برای تماشای مسابقات فوتبال حاضر شده بودند، اما هرگز این امر در ارتباط با دربی رخ نداده بود؛ طلسمی که در روز پنجشنبه شکسته شد و نشان داد محدودیتهای اعمال شده در این زمینه، به جز تحمیل هزینههایی برای فوتبال ایران، هیچ مزیت دیگری به دنبال نداشته است.
اینبار حتی جایگاههای زنان برای طرفداران استقلال و پرسپولیس بهصورت جداگانه در نظر گرفته شده بود تا ثابت شود در صورت تمایل، میتوان در سایر نقاط ورزشگاه نیز بستری برای حضور بانوان فراهم کرد. همچنین قابل ذکر است که در مقایسه با بازیهای اخیر که تنها تعداد محدودی از زنان مجاز به ورود بودند، این بار تعداد بیشتری از بانوان مشتاق توانستند این بازی را از نزدیک تماشا کنند. از روز گذشته نیز تصاویری از زنان، بهخصوص از بانوان مسنتر، در فضای مجازی به شدت مورد توجه قرار گرفته و به نظر میرسد این روند به سمت تولید فضایی خانوادگی در ورزشگاهها سوق پیدا کرده است.
در کنار این موضوع، پست اینستاگرامی جانی اینفانتینو که بلافاصله بعد از بازی منتشر شد، واکنشهای بینالمللی را به همراه داشت. او با به تصویر کشیدن تماشاگران زن از هر دو تیم اظهار داشت که این موفقیت نتیجه گفتوگوهایش با ابراهیم رئیسی در نیویورک است و امیدوار است که در آینده، تعداد بانوان تماشاگر در ورزشگاههای ایران افزایش یابد. اگرچه نمیتوان تمامی این موفقیتها را به رئیس فیفا نسبت داد، ولی حقیقت این است که اگر سختگیریهای آنها نبود، امید چندانی به باز شدن دربهای تماشاگران زن برای مسابقات لیگ از ابتدای فصل وجود نداشت. فیفا با ارسال دو نامه رسمی و خواستار ملزوماتی از مسئولین فوتبال ایران، به عادیسازی این موضوع در مسابقات همین فصل لیگ برتر پرداخته بود.
از نکات مثبت دیگر این تحولات، گسترش این الزام به سایر شهرستانهای ایران بود؛ به طوری که چندین شهرستان دیگر که دارای تیمهای لیگ برتری بودند، دربهای خود را به روی بانوان گشودند تا آنها نیز بتوانند بخشی از این رخداد جذاب باشند. با این حال، از روز اول تا کنون با وجود اعلام مسئولان فدراسیون فوتبال مبنی بر اینکه این موضوع در تمامی شهرها رخ خواهد داد، دو شهری که دارای تیمهای لیگ برتری هستند و به عنوان شهرهای بزرگ ایران شناخته میشوند، از این امر مستثنی ماندهاند؛ یکی تبریز و دیگری اصفهان.
اگرچه در حال حاضر زنان نتوانستهاند بهطور آزاد به ورزشگاههای این دو شهر وارد شوند و اگر هم این اتفاق افتاده، فقط به صورت گزینشی و در قالب لیگ قهرمانان آسیا بوده است، اما به نظر میرسد تبریزیها نیز در زمینه کاهش محدودیتها در این خصوص آمادگی لازم را دارند. مهدی تاج به منظور حل مشکلات حضور بانوان در ورزشگاههای تبریز با حجتالاسلام آلهاشم، نماینده ولی فقیه در استان آذربایجان شرقی ملاقات کرد. رئیس فدراسیون فوتبال در این نشست با بیان اینکه غیبت بانوان در ورزشگاهها مشکلاتی برای فوتبال به همراه دارد، از آلهاشم خواست تا در حل این مسئله همکاری کند. بر اساس اخبار منتشرشده، مقرر شده است تا زیرساختهای لازم برای حضور بانوان در ورزشگاه یادگار امام تبریز فراهم آید تا هواداران خانم تراکتور بتوانند به زودی از نزدیک بازی تیم محبوبشان را مشاهده کنند. همچنین یک مقام مطلع در فدراسیون فوتبال خبر داد که قرار است سه ورودی مجزا برای آمد و رفت بانوان در ورزشگاه یادگار امام ایجاد شود تا تبریز نیز شاهد حضور هواداران خانم در مسابقات فوتبال باشد.
حال که قرار است تبریزیها نیز دربهای ورزشگاه را بر روی تماشاگران زن بگشایند، این سوال به وجود میآید که در اصفهان چه اقداماتی انجام شده است که علیرغم وجود یک تیم مدعی، هنوز ورود زنان به ورزشگاه آزاد نشده است؟ این موضوع در حال حاضر به یک چالش جدی برای فوتبال ایران تبدیل شده است، در حالی که تعدادی از ستارههای باشگاه سپاهان بهطور رسمی خواستار حضور تماشاگران زن در بازیهای تیمشان شدهاند. اصفهان در طول یکی، دو سال گذشته رویکرد متفاوتی نسبت به این مسأله داشته است.
حدود یک یا دو سال پیش، محمدتقی رهبر، عضو جامعه روحانیت مبارز و امامجمعه موقت اصفهان، در اظهاراتی که «خبرآنلاین» آن را منتشر کرده بود، درباره این موضوع صحبتهای جنجالی انجام داده بود. او گفته بود: «در مورد ورود خانمها به ورزشگاه نمیتوان به سادگی مجوز صادر کرد. پوشش مردانی که در زمین فوتبال بازی میکنند، ممکن است از نظر اسلام نیاز به توجه ویژهای داشته باشد. اما از آنجا که نهی از منکر نباید دلیلی برای انزجار مردم از دین باشد، میتوانیم با اتخاذ تدابیری کاری کنیم که بانوان هم بتوانند به ورزشگاه بروند و از گناه دور بمانند».
اگرچه به نظر میرسید پس از تسهیل شرایط ورود زنان به ورزشگاههای سایر شهرها، مسئولان اصفهانی نیز برای افزایش نشاط در بین این قشر، اقدامات لازم را برای فراهم کردن بستر ورود بانوان به ورزشگاهها انجام دهند، اما سخنان جدید مقامات این شهر نشاندهنده روندی متفاوت است. بهتازگی، محمدرضا جاننثاری، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری اصفهان، در مصاحبهای با ایسنا، نظر خود را درباره ورود زنان به ورزشگاه اینگونه بیان کرده است: «برخی عقاید شخصی داریم، بعضی قوانین وجود دارد و یک سری واقعیتها مطرح است. باید بپذیریم که برخی صحنههای موجود در ورزش هنجار لازم را ندارند و شرایط حضور بانوان به دلیل احترامی که برای شخصیت آنها قائل هستیم، بسیار مهم است. ما راضی به تساوی جنسیتی نیستیم و به دنبال عدالت جنسیتی هستیم؛ به همین خاطر حضور بانوان در ورزشگاه باید تحت شرایط خاصی انجام شود. این ورزشگاه باید دارای ورودی اختصاصی برای خانمها باشد. هرکسی که یک بار به ورزشگاه رفته باشد، میداند که چه الفاظی در این مکان به کار میرود و نباید بانوان از میان این جمعیت عبور کنند و باید از در مشخصی وارد شوند. همچنین باید طوری مدیریت گردد که کسی به آنها بیاحترامی نکند. باید درباره نحوه تردد آنها نیز تدابیر خاصی اندیشیده شود. اولین سوالی که ما از مسئولان حوزه پرسیدیم این بود که خانمی که تنها میخواهد با ماشین به ورزشگاه بیاید، ماشین خود را کجا پارک کند؟ آیا او میتواند مانند آقایان دو خیابان پایینتر پارک کند و از میان این جمعیت به ورزشگاه برود؟ بنابراین، باید پارکینگ خاصی برای آنها در نظر گرفته شود. ما نمیپذیریم دختران ما بهعنوان نوامیس ما در معرض شرایط نامناسب قرار بگیرند».
اصفهان در حالی به عنوان یک استثنا در زمینه حضور زنان در ورزشگاه شناخته میشود که مسائل یادشده در صحبتهای اخیر به گونهای هستند که قابل حل میباشند و میتوان مانند رویکردی که در ورزشگاه آزادی انجام شد، همه تماشاگران را از محلی جداگانه با اتوبوس به ورودی مربوطه منتقل کرد تا این نگرانیها به راحتی برطرف شوند؛ البته اگر دلیل اصلی این مسائل همان موارد ذکرشده باشد.
