تعدادی از مواد مرتبط با «دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات اوراق بهادار در فرابورس ایران» مورد بازنگری و اصلاح قرار گرفتند.
طبق اخبار ایسنا و به نقل از مدیریت عملیات بازار فرابورس ایران؛ در پی مصوبه هشتصد و هشتاد و دومین جلسه هیأت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار که در تاریخ ۲۷ تیر ۱۴۰۲ به تصویب رسید، برخی از مواد «دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات اوراق بهادار در فرابورس ایران» اصلاح شده‌اند که جزئیات آن در ذیل ارائه می‌شود.
جزئیات این تغییرات به شرح زیر است: بند ۲۴ ماده ۱ دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات اوراق بهادار در فرابورس ایران:
بر اساس مصوبه قبلی:
قیمت پایه، قیمتی است که به‌طور مشخص و بدون قید و شرط توسط فروشنده برای ارائه سهام در معاملات عمده تعیین می‌شود و از طریق کارگزار فروشنده به بورس اعلام می‌گردد و مبنای رقابت‌پذیری در معاملات عمده است.
اما در مصوبه اصلاحی، قیمت تعیین شده باید حداقل قیمت برای ارائه سهام در معاملات عمده باشد که توسط فروشنده مشخص و از طریق کارگزار وی به بورس گزارش می‌شود.
در مصوبه قبلی:
مدیرعامل فرابورس تنها در شرایط ذیل، می‌تواند تأیید بخشی از معاملات اوراق بهادار را حداکثر تا پایان روز جلسه معاملاتی انجام ندهد:
۱ -اعلام کارگزار در خصوص وجود اشتباه و تأیید آن از سوی مدیرعامل فرابورس
۲ -خطای معاملاتی ناشی از مشکلات سیستم معاملات
۳ -معاملات سهام بزرگ‌تر یا برابر با ۵ درصد برای شرکت‌هایی که سرمایه پایه آنان کمتر یا برابر با یک میلیارد سهم یا حق تقدم است و بزرگ‌تر یا برابر با یک درصد برای شرکت‌هایی که سرمایه پایه آنان بیش از یک میلیارد است، در یک جلسه معاملاتی و توسط یک کد معاملاتی بدون رعایت ضوابط معاملات عمده
۴ -عدم رعایت سهمیه‌های اعلامی برای خرید یا فروش اوراق بهادار بر اساس مقررات که منجر به عدم تأیید کل خرید یا فروش کارگزار می‌شود. در موارد خاص، مدیرعامل فرابورس فقط خریدها یا فروش‌های فراتر از سهمیه را تأیید نمی‌کند.
۵ -در صورتی که احتمال دستکاری قیمت یا استفاده از اطلاعات غیرعمومی وجود داشته باشد، مدیرعامل فرابورس می‌تواند تأیید معاملات با نوسان غیرعادی قیمت یا حجم غیرعادی را مختل کند یا از انطباق سفارش‌ها جلوگیری نماید.
۶ -تمامی یا بخشی از معاملاتی که در آنها اصل انصاف رعایت نشده است.
در مصوبه اصلاحی:
مدیرعامل فرابورس صرفاً در شرایط زیر می‌تواند تا پایان روز برگزاری جلسه معاملاتی، تأیید بخشی از معاملات اوراق بهادار را انجام ندهد:
۱ -اعلام کارگزار در مورد وجود اشتباه و تأیید آن توسط مدیرعامل فرابورس
۲ -خطای معاملاتی ناشی از مشکلات سیستم معاملات
۳ -معامله سهام بزرگ‌تر یا برابر با ۵ درصد برای شرکت‌هایی که سرمایه پایه آنان کمتر یا برابر با یک میلیارد عدد سهم یا حق تقدم است و بزرگ‌تر یا برابر با یک درصد برای شرکت‌هایی که سرمایه پایه آنها بیشتر از یک میلیارد است، در یک جلسه معاملاتی و تحت یک کد معاملاتی، بدون رعایت ضوابط معاملات عمده
۴ -عدم رعایت سهمیه‌های اعلام شده برای خرید یا فروش اوراق بهادار بر اساس مقررات که منجر به عدم تأیید کلی خرید یا فروش کارگزار خواهد شد. در موارد خاص، مدیرعامل تنها خریدها یا فروش‌هایی که فراتر از سهمیه است را تأیید نمی‌کند.
۵ -اگر احساس سوءاستفاده از اطلاعات غیرعلنی یا دستکاری قیمت وجود داشته باشد، مدیرعامل فرابورس می‌تواند معاملات با نوسان غیرعادی یا حجم غیرمتعارف را تأیید نکند یا از انطباق سفارش‌ها ممانعت به عمل آورد.
۶ -تمام یا بخشی از معاملاتی که در آنها اصل انصاف رعایت نگردیده باشد.
۷ -معامله یا معاملات بلوکی که احتمال انجام معامله عمده در قالب معاملات بلوکی متعدد را در ۹۰ روز منتهی به انجام معامله اخیر ایجاد کند.
ماده ۱۹ مکرر دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات اوراق بهادار در فرابورس ایران:
وضعیت گره معاملاتی در بازارهای اول و دوم و پایه به شرح زیر است:
مصوبه قبلی: ۱ -در حالتی که یک نماد معاملاتی با وجود وجود صف خرید یا فروش در پایان جلسه معاملاتی، حداقل برابر با حجم مبنا برای شرکت‌هایی با ۳ میلیارد سهم و بیشتر و دو برابر حجم مبنا برای سایر شرکت‌ها به دلیل عدم تقارن قیمت‌های درخواست خرید و فروش، حداقل برای ۵ جلسه معاملاتی متوالی مبادله نشود یا متوسط معاملات روزانه آن در این بازه (به استثنای معاملات در بازار عمده) کمتر از ۵ درصد حجم مبنا باشد.
۲ -تمامی معاملات یک نماد معاملاتی در ۵ جلسه معاملاتی متوالی در سقف دامنه نوسان روزانه قیمت قرار داشته باشد، به شرطی که متوسط حجم معاملات در این پنج جلسه (به استثنای معاملات در بازارهای عمده) کمتر از ۵ درصد حجم مبنا باشد.
۳ -تمامی معاملات یک نماد معاملاتی در ۵ جلسه معاملاتی متوالی در کف دامنه نوسان روزانه قیمت قرار گیرد، مشروط بر اینکه متوسط حجم معاملات در این مدت کمتر از ۵ درصد حجم مبنا باشد.
وضعیت گره معاملاتی در بازارهای اول و دوم و پایه به رنگ زیر است:
مصوبه اصلاحی:
۱ -در حالتی که یک نماد معاملاتی با وجود صف خرید یا فروش در پایان جلسه متداول، حداقل معادل یک برابر حجم مبنا برای شرکت‌هایی با ۳ میلیارد سهم و بیشتر و دو برابر حجم مبنا برای سایرین به دلیل عدم تقارن قیمت‌ها، حداقل به مدت ۵ جلسه معاملاتی متوالی مورد معامله قرار نگیرد یا متوسط معاملات روزانه آن در این کوتاه مدت (به استثنای معاملات در بازار عمده) کمتر از ۵ درصد حجم مبنا باشد.
۲ -معاملات یک نماد در ۵ جلسه معاملاتی متوالی به سقف دامنه نوسان روزانه قیمت برسد، مشروط بر اینکه متوسط حجم معاملات در این پنج جلسه (به استثنای معاملات در بازار عمده) کمتر از ۵ درصد حجم مبنا باشد.
۳ -معاملات یک نماد در ۵ جلسه معاملاتی متوالی به کف دامنه نوسان روزانه قیمت برسد، به شرطی که متوسط حجم معاملات در این مدت کمتر از ۵ درصد حجم مبنا باشد.
تبصره: جلسه معاملاتی که در آن نماد مذکور علیرغم انباشت صف خرید/فروش انجام نشود، در شرایط فوق‌الذکر برای بندهای یادشده حساب می‌شود.