ایران آمادگی خود را برای توسعه همکاری‌های فناوری در حوزه گاز با روسیه اعلام کرد

مجید چگنی امروز در نشست سالانه مجمع گاز روسیه که به صورت ویدئوکنفرانس برگزار شد، اعلام کرد: مایه افتخار است که به عنوان معاون وزیر نفت ایران و مدیرعامل شرکت ملی گاز جمهوری اسلامی ایران، در این همایش سخنرانی می‌کنم.

وی افزود: این اجلاس در شرایطی برگزار می‌شود که تحولات منطقه‌ای و جهانی، به ویژه در حوزه انرژی، ناشی از فرآیندها و تمایلات یکجانبه‌گرایی برخی کشورها به عصر نوینی پا گذاشته است. این مسئله اگرچه چالش‌های جدی به همراه دارد، اما به هیچ عنوان نمی‌توان گفت که در وضعیت نابسامانی قرار داریم؛ برعکس، این فرصت برای ما مهیا است تا با اتخاذ تصمیمات هوشمند، از طریق ایجاد و تقویت ساختارها و سازوکارهای همکارانه، به فرصت‌های نوآورانه و سودآور در مقابله با تهدیدات و چالش‌های جدید دست یابیم.

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران تأکید کرد: در حال حاضر که نشانه‌هایی از تمایل به همکاری در مواجهه با چالش‌های جدید مشاهده می‌شود، این رویداد فرصتی مناسب برای تقویت و تعمیق همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه میان کشورهای منطقه در حوزه‌های مختلف صنعت گاز است. به همین دلیل، مایلم به بعضی از زمینه‌های مشترک اشاره و بر آن‌ها تأکید کنم.

معاون وزیر نفت در امور گاز ادامه داد: در کنفرانس‌های جهانی اخیر، مصرف سوخت‌های فسیلی و روند سرمایه‌گذاری و تولید آن با چالش و تهدید مواجه شده است؛ به اعتقاد من، افراط‌گرایی‌هایی که برخی کشورها در این زمینه از خود نشان داده‌اند، نه تنها اهداف محیط زیستی را محقق نمی‌کند، بلکه به تشدید امنیت عرضه انرژی منجر خواهد شد.

چگنی تصریح کرد: به عنوان اولین نکته‌ای که قابل تأمل است، باید اشاره کنم که الگوی سنتی تجارت بین خریدار و فروشنده می‌بایست به سوی شبکه‌ای از مبادلات ترکیبی و ارتباطات بین قطب‌های منطقه‌ای تغییر یابد تا به امکان دسترسی به بازارها برای غلبه بر شرایط و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و رفتار برخی کشورها برسیم. بنابراین، ضروری است که رویکردهای غیرسازنده به سمت منافع مشترک پایدار تغییر یابند.

تحول و افزایش همکاری‌های گازی ایران و اوراسیا

وی بیان کرد: با امیدواری به آینده خواستم بگویم که هرچند سطح تعاملات گازی ایران و کشورهای اوراسیا در حال رشد و تحول است، اما هنوز با سطح مطلوبی که متناسب با ظرفیت‌های موجود باشد، فاصله بسیاری دارد. شبکه مبادلات گازی از شمال به جنوب باید در اسرع وقت طراحی و به هم متصل شود، تا ظرفیت‌های صادرات، واردات و تجارت گاز کشورها در این شبکه فعال شده و از قفل شدن ظرفیت‌های صادراتی به بازارهای جدید جلوگیری شود.

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران ادامه داد: هرگونه غفلت در این زمینه باعث خواهد شد که بازارهای نوظهور به عرضه ال‌ان‌جی کشورهای غیردوست واگذار شود. این امر نیازمند بازنگری در الگوهای توسعه زیرساخت‌های مشترک و بهره‌برداری از استراتژی مبادلات شبکه‌ای گاز در منطقه است که برتری دارد بر الگوی سنتی خرید و فروش دو جانبه.

چگنی در خصوص محورهای تبادل فناوری در بستر هم‌افزایی تلاش‌های مشترک تحقیق و توسعه اظهار کرد: تمرکز منفرد هر کشور در زمینه فناوری‌های گازی نمی‌تواند زمینه‌ساز تحول در سطح تعاملات باشد. لذا، همکاری‌های مشترک در عرصه فناوری برای تقویت صنعت گاز میان کشورهای تولیدکننده گاز الزامی است.

امکان توسعه الگوی همکاری در فناوری‌های گاز ایران و روسیه

وی افزود: الگوی همکاری ایران و روسیه در حوزه فناوری می‌تواند از طریق پلتفرم مشترک همکاری در زمینه‌های اولویت‌دار، آموزش نیروی انسانی متخصص، تبادلات فناوری و ایجاد لابراتورهای مشترک برای توسعه فناوری‌های گاز، مراکز تحقیق و توسعه مشترک، دیپلماسی علم و فناوری و مشارکت در مجامع بین‌المللی علم، فناوری و نوآوری‌های گاز گسترش یابد.

معاون وزیر نفت در امور گاز ادامه داد: شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی، با حمایت دولت و شرکت ملی گاز ایران به فناوری‌های پیچیده در ساخت اقلام پرکاربرد صنعت گاز دست یافته‌اند. از جمله این دستاوردها می‌توان به کلدباکس‌های کرایوژنیک، توربوکمپرسورهای کوچک مقیاس تا ۳۵ مگاوات، بوسنج‌های گاز طبیعی، نشت‌یاب‌های لیزری مکشی گاز طبیعی، انواع کاتالیست و کنتورهای گازهای مشعل اشاره کرد. ما آمادگی لازم برای تبادل فناوری و اقلام تولیدی با کشورهای دوست خصوصاً روسیه و دیگر شرکت‌های حاضر در این نشست تخصصی را دارا هستیم.

ایران در جستجوی تجارت ال‌ان‌جی

چگنی بیان کرد: ایران با دسترسی به آب‌های آزاد، در پی برنامه‌ریزی برای تجارت ال‌ان‌جی است، اما به دلیل تحریم‌های ظالمانه این تلاش‌ها به تعویق افتاده است. با این حال، طرح‌هایی برای توسعه تأسیسات ال‌ان‌جی در نظر گرفته شده و در دستور کار قرار دارد. به ویژه، در حال حاضر اولویت ما بر روی استقرار واحدهای کوچک و متوسط مقیاس ال‌ان‌جی تغییر یافته است. بنابراین، همکاری در زمینه فناوری برای واحدهای کوچک مقیاس ال‌ان‌جی میان ایران و روسیه در قدم اول، و تسلط بر فناوری مایع‌سازی بزرگ‌مقیاس به واسطه تحولات تجارت جهانی گاز در مرحله دوم از اولویت‌های پیشنهادی ما محسوب می‌شود.

وی افزود: یکی از ابزارهای به کار رفته توسط تحریم‌کنندگان، قفل کردن صادرات گاز از طریق محدود کردن مسیرهای تجارت گاز با خط لوله است؛ به همین سبب، توسعه فناوری‌های تبدیل‌های گازی و تقویت زنجیره متانول باید در اولویت همکاری ایران و روسیه قرار گیرد و این موضوع باید از طریق ایجاد واحدهای مشترک تحقیق و توسعه عملیاتی شود تا به صورت متنوع‌تری به بازار جهانی دسترسی حاصل شود.

معاون وزیر نفت در امور گاز تأکید کرد: توسعه زیرساخت‌های ذخیره‌سازی زیرزمینی گاز طبیعی ایران از جمله اولویت‌های دولت سیزدهم است که هم‌زمان با توسعه چند میدان برای ذخیره‌سازی در حال انجام است.

توسعه طرح‌های ذخیره‌سازی برای تعادل شبکه گاز کشور

چگنی ادامه داد: توسعه ذخیره‌سازی یکی از ابزارهای کلیدی در ایجاد تعادل در شبکه گاز است و علاوه بر تامین نیازهای فوری مصرف، جریان پایدار در تجارت گاز را فراهم می‌آورد. ما در نظر داریم همکاری‌هایی در حوزه ذخیره‌سازی، چه از نوع واحدهای UGS در داخل و چه به صورت ذخیره ال‌ان‌جی در برنامه‌ریزی‌های ایران در مرکز مبادلات ال‌ان‌جی جنوب ایران داشته باشیم.

وی ادامه داد: ضروریست از امکانات مشترک برای دستیابی به فناوری‌های تجاری‌شده هلیوم، هیدروژن و فناوری‌های پیشران در پالایش گاز طبیعی بهره‌برداری کنیم. الگوسازی مشترک در افق آینده جایگاه گاز در سبد انرژی جهانی و تدوین تراز گازی مشترک بدون داشتن چشم‌انداز روشن از آینده، امکان‌پذیر نخواهد بود و بررسی سناریوهای مختلف آینده برای اتخاذ سیاست‌های مناسب ضروری است.

معاون وزیر نفت در امور گاز افزود: سناریوهایی که بر اساس مسیرهای رشد اقتصادی متعدد و سیاست‌های تغییر اقلیم و پیشرفت فناوری، روندهای آینده را ترسیم می‌کنند. در حال حاضر، الگوی جهانی انرژی در مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی وابسته به وزارت نفت ایران در حال توسعه و ترسیم سناریوهای مختلف است.

چگنی گفت: استفاده از تجارب یکدیگر می‌تواند در توسعه چنین الگوهایی راهگشا باشد تا تصویری دقیق‌تر از آینده بازار جهانی و منطقه‌ای گاز و تدوین برنامه‌های مشترک همکاری فراهم شود.

وی در پایان پیشنهادی به مجمع گاز روسیه مطرح کرد که تراز گازی سالیانه ایران و کشورهای اوراسیا، که ظرفیت‌های عرضه و تقاضای مشترک گازی کشورها را نشان می‌دهد، باید در اولویت برنامه‌های همکاری مجمع گاز روسیه با خانه گاز ایران قرار گیرد.

معاون وزیر نفت در امور گاز در پایان با ابراز امیدواری خاطرنشان کرد که با تمرکز بر تحقق ایده‌های همکاری، بستر لازم برای شکوفایی هماهنگ و هم‌افزای صنعت گاز کشورهای هم‌پیوند فراهم گردد.