رئیس کمیسیون فرش، صنایع دستی و گردشگری اتاق تعاون ایران، صنایع دستی و فرش را بهعنوان کالاهایی مهم و ارزآور برای کشور معرفی کرد و امیدوار است که با لغو مصوبهی پیمانسپاری ارزی، گام موثری در راستای افزایش صادرات فرش دستباف و رفع مشکلات حوزهی صادرات صنایع دستی برداشته شود.
مقررات تعهد ارزی بانک مرکزی از سال ۱۳۹۸ به دلیل تحریمهای یکجانبهای که علیه کشورمان اعمال شده، اجرایی گردید و تاثیرات زیادی بر بازارهای صادراتی داشت. در این راستا، بانک مرکزی صادرکنندگان فرش دستباف را ملزم به رفع تعهد ارزی کرد و این موضوع باعث خروج شماری از فعالان از این صنعت شد، چرا که فرش دستباف کالایی نیست که به سرعت به فروش برسد و ارز آن سریعاً به کشور بازگردد. از همین رو، فعالان این حوزه خواستار معافیت فرش دستباف از مقررات تعهد ارزی شدند.
در همین ارتباط، اتحادیه تعاونیهای فرش دستباف بارها بر ضرورت معافیت صادرات فرش دستباف از دستورالعملهای بانک مرکزی تاکید داشته و به منظور ارتقاء جایگاه فرش ایرانی و جلوگیری از کاهش صادرات آن، مطالبات خود را برای حذف یا اصلاح این مصوبه مطرح کرده بود.
عبدالله بهرامی در مصاحبه با ایسنا بیان کرد: صادرکنندگان فرش فقط در صورتی مکلف به بازگرداندن ارز نیمایی هستند که مواد اولیه را به نرخ ارز مصوب دولتی خریداری کرده باشند، اما هنگامی که مواد اولیه فرش با نرخ آزاد تهیه میشود، چگونه میتوان انتظار داشت که صادرکنندگان فرش با نرخ ارز نیمایی، درآمد خود را بازگردانند؟
در آن زمان، با وجود مکاتبات و برگزاری جلسات متعدد با بانک مرکزی، وزارت صمت و اتاق تعاون، هیچ تغییری در مقررات مذکور حاصل نشد؛ حتی مرکز ملی فرش نیز پیمانسپاری ارزی را مانع بزرگی بر سر راه صادرات فرش ذکر کرده و ابراز امیدواری کرد که نتایج خوبی در این زمینه ایجاد شود.
تا اینکه در بند (ک) تبصره ۹ بودجه سال ۱۴۰۲ ممنوعیت اخذ هرگونه تعرفه و عوارض صادراتی و همچنین الزام به پیمانسپاری ارزی در خصوص صادرات صنایع دستی به تصویب رسید و تعیین شد که صادرات فرش، به جز میزان ارزش مواد اولیه مصرف شده، از پرداخت تعهد ارزی معاف باشد.
چند وقت پیش، وزیر صنعت، معدن و تجارت در نامهای به وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس کل بانک مرکزی، جدول مقادیر و قیمت ارزش مواد اولیه فرش دستباف را با توجه به تقسیمبندی انواع فرشهای صادراتی و با مشورت نهادهای متولی در این زمینه (مرکز ملی فرش و صنایع خلاق) ارسال کرد.
در این راستا، عبداللهی بهرامی – مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای فرش دستباف در ارتباط با مصوبه اخیر در بودجه ۱۴۰۲ به ایسنا گفت: در آبان ماه امسال، این مصوبه برای اجرا از طریق وزارت صمت به وزارت اقتصاد و بانک مرکزی ابلاغ گردید که این اقدام، گام مهمی در جهت حل مشکلات صادرات صنایع دستی به شمار میآید و به افزایش و تقویت صادرات فرش دستباف و دیگر صنایع دستی منجر خواهد شد.
وی افزود: مصوبه تعهد ارزی که در سال ۱۳۹۸ توسط بانک مرکزی ابلاغ شد، موجب خروج تدریجی قالیبافان از بازار شد و تمایلات در این حوزه را به شدت کاهش داد، زیرا فرش کالای امانی محسوب میشود و به سرعت در بازارهای هدف به فروش نمیرسد و فرآیند فروش آن ممکن است هفتهها و حتی ماهها به طول بینجامد؛ در حالی که بازگشت ارز حاصل از فروش نیز برای صادرکنندگان به ویژه در مدت یک سال دشوار است.
رئیس کمیسیون فرش، صنایع دستی و گردشگری اتاق تعاون ایران، صنایع دستی را بهویژه فرش را کالایی ضروری و ارزآور دانسته و با اشاره به مکاتبات با وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی از مسئولین خواست تا به خواستهها و نیازهای فعالان این رشته توجه ویژهای داشته باشند و مشکلات آنها را مرتفع سازند.
، آمارها نشان میدهد که بیش از ۸۰ درصد فرش دستباف ایرانی به خارج از کشور صادر شده و تنها ۲۰ درصد آن در بازار داخلی به فروش میرسد. تولید و بافت فرش برای معیشت قالیبافان موثر و حائز اهمیت است و در ثبات اجتماعی و اقتصادی آنان تاثیرگذار میباشد؛ لذا ابلاغ اخیر وزیر صمت میتواند موجب افزایش انگیزه بافندگان و صادرکنندگان فرش دستباف و رونق صادرات فرش ایران گردد.
