در دوره های مختلف، گرمای غیرمعمولی در آب های استوایی اقیانوس آرام شرقی به وقوع می پیوندد که قابلیت تغییر کلیه الگوهای آب وهوایی کره زمین را دارد. این پدیده با نام «ال نینو» شناخته می شود و می تواند موجب وقوع سیلاب های شدید در برخی نواحی و در عین حال خشکسالی های طاقت فرسا در نقاط دیگر شود.
به گزارش همشهری آنلاین، ال نینوی سال ۲۰۱۵۲۰۱۶ یکی از قوی ترین نمونه های ثبت شده در تاریخ به شمار می رود که تیم علمی ناسا با استفاده از ماهواره ها و مدل های جامع رایانه ای به بررسی آن پرداخته اند. اما در واقع این پدیده چیست و چه تأثیری بر روی زمین می گذارد؟
پدیده ای اثرگذار با پیامدهای جهانی
ال نینو؛ پدیده ای تاثیرگذار که هر دو تا هفت سال یک بار اتفاق می افتد و در آن دمای آب های شرقی اقیانوس آرام به میزان ۲ تا ۳ درجه سانتی گراد افزایش می یابد. این تغییر دما، هرچند به نظر کوچک می رسد، اما تأثیرات عمیقی بر الگوهای آب وهوایی جهانی دارد؛ از بارش های سنگین و سیلاب ها در برخی مناطق تا خشکسالی های طولانی و آتش سوزی ها در جاهای دیگر، ال نینو می تواند به طور کلی وضعیت زمین را تغییر دهد.
استفاده از فناوری های فضایی پیشرفته
ناسا با استفاده از ۱۹ ماهواره پیشرفته، به دقت ال نینو را تحت نظر دارد. برخلاف سال های ۱۹۹۷۹۸ که دانشمندان ابزارهای محدودی برای مطالعه این پدیده داشتند، امروزه فناوری های فضایی به ما این امکان را می دهند که با دقتی بی سابقه، تأثیر ال نینو بر آب و هوای زمین را بررسی کنیم. داده های به دست آمده از این ماهواره ها نشان می دهد که ال نینو امسال از نظر قدرت و دامنه تأثیرگذاری، هم تراز با عمده ترین موارد ثبت شده در تاریخ است.
در گزارشی از سایت Scitechdaily تغییرات دمایی الناتج از ال نینو به طور مستقیم بر شرایط جوی و اکوسیستم های جهانی تأثیر می گذارد. به عنوان مثال، در ایالت کالیفرنیا که مدت هاست با مشکل خشکسالی مواجه است، ال نینو می تواند سبب بارش های شدید و سیلاب های خطرناک گردد. در مقابل، استرالیا و برخی نواحی آسیا ممکن است از خشکسالی های غیرقابل تحمل رنج ببرند. افزون بر این، این پدیده قادر است الگوهای طوفان، جریانات آبی و کیفیت هوا را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
نحوه رصد ال نینو
اما روش های ناسا برای رصد ال نینو چیست؟ ماهواره های این سازمان اطلاعات دقیقی در خصوص دمای سطح دریا، ارتفاع آب، جریان های آبی، بادهای جوی و رنگ اقیانوس ها ارائه می کنند. یکی از برجسته ترین ابزارها در این زمینه، ماهواره Jason۲ است که به صورت مشترک توسط ناسا، NOAA، CNES و EUMETSAT طراحی شده و ارتفاع سطح دریا را اندازه گیری می کند و داده های ارزنده ای در خصوص میزان گرما ذخیره شده در اقیانوس ها فراهم می آورد. این اطلاعات به دانشمندان کمک می کند تا شدت و میزان ال نینو را به طور بهتری تحلیل کنند.
تأثیرات ال نینو بر محیط زیست و زندگی انسانی
پدیده ال نینو بیشتر از یک تغییر آب وهوایی است و تأثیرات گسترده ای بر محیط زیست و اقتصاد جهانی به همراه دارد.
آتش سوزی های جنگلی در اندونزی، تغییرات در موسم بارانی در آمازون، تخریب اکوسیستم های دریایی و ضربه به صنایع ماهیگیری، همه از پیامدهای این رویداد طبیعی محسوب می شوند. همچنین، ناسا در حال انجام تحقیقاتی است که نشان می دهد این پدیده ممکن است بر میزان آلودگی هوا و بروز بیماری های مرتبط با آلودگی نیز تأثیر بگذارد.
ضرورت ارتقاء آگاهی و بهره گیری از اطلاعات علمی
آیا نگران وضعیت باید باشیم؟ ال نینو یکی از پدیده های طبیعی زمین است که اگرچه می توان آن را پیش بینی کرد، اما هنوز جزئیات و اثرات آن برای علم ناشناخته باقی مانده است. سازمان ناسا با استفاده از فناوری های نوین در تلاش برای درک بهتر این پدیده و ارائه راهکارهایی برای کاهش مضرات آن است.
اگرچه ما قادر به جلوگیری از وقوع ال نینو نیستیم، اما با ارتقاء آگاهی و استفاده از داده های علمی می توانیم آمادگی بهتری برای مقابله با اثرات آن پیدا کنیم. آیا دانشمندان در آینده توان خواهند یافت که راهکارهایی برای پیش بینی دقیق تر و کاهش اثرات این پدیده ارائه دهند؟ «زمان» به این سؤال پاسخ خواهد داد.