در مراسمی که طی آن توافقنامه‌ای برای راه‌اندازی و پشتیبانی از فعالیت اتاق ارتباطات و صادرات فرهنگی استان اردبیل به امضاء رسید، رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی بر اهمیت توسعه دیپلماسی فرهنگی با همسایگان تأکید کرد و گفت که این امر می‌تواند به رونق گردشگری و شناخت بهتر از ایران منجر شود و برای کشور سودمند باشد.
، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدمهدی ایمانی‌پور در این نشست بیان داشت که کشوری که در عرصه فرهنگ موفق‌تر عمل کند، از قدرت بیشتری برخوردار خواهد بود. او اضافه کرد: افزایش قدرت نرم، نقش بازدارندگی کشور را به طرز قابل توجهی بالا می‌برد و می‌تواند به امنیت ملی کمک کند.
وی تصریح کرد: چنانچه ایران به عنوان کشوری امن شناخته شود، سرمایه‌گذاری در آن افزایش یافته و تأثیرات مثبت آن در عرصه‌های مختلف نمود خواهد یافت. این امر منجر به مشاهده تأثیرات مستقیم دیپلماسی فرهنگی بر زندگی روزمره مردم خواهد شد.
ایمانی‌پور با اشاره به تمرکز دولت سیزدهم و توجه ویژه رئیس‌جمهور شهید بر دیپلماسی فرهنگی و ارتباط مستمر با همسایگان، تصریح کرد: از این رو، شرایط ایدهالی برای گسترش دیپلماسی فرهنگی در کشورهای همسایه با حمایت استانداران محترم استان‌های مرزی فراهم آمده است.
رئیس دستگاه دیپلماسی فرهنگی کشور به فراموشی عدالت فرهنگی در کشور اشاره کرد و افزود: در این راستا، نیاز است تا اموری که به تعویق افتاده‌اند با شتاب بیشتری انجام شوند. در این زمینه، مفهوم مهمی به نام دیپلماسی پیرامونی وجود دارد که در سطح بین‌الملل به‌عنوان یک رکن کلیدی شناخته می‌شود و به گسترش جدی روابط فرهنگی با کشورهای همسایه مربوط می‌شود. این کار تأمین کننده امنیت و تصویر مثبت‌تری از کشور در بین همسایگان خواهد بود. استان اردبیل هم با برخورداری از ظرفیت‌های مناسب می‌تواند در دیپلماسی فرهنگی و پیرامونی پیشرو باشد.
تنظیم نظام‌نامه صادرات فرهنگی به عنوان یکی از راهکارهای کلیدی در پیشرفت دیپلماسی فرهنگی
وی نظام‌نامه صادرات فرهنگی را یکی از راهکارهای اصلی در پیشرفت دیپلماسی فرهنگی دانسته و اظهار داشت: تحقق این نظام‌نامه نیازمند تعهد جدی است و باید محیط‌های همکاری در استان‌های مرزی و با کشورهای همسایه شناسایی شود تا ارتباطات مؤثری به وجود آید.
ایمانی‌پور با تأکید بر اینکه آشنایی بیشتر ملت‌ها، به خصوص در کشورهای همسایه، از طریق فعالیت‌های فرهنگی می‌تواند منجر به افزایش تبادل‌ها شود، بیان کرد: تجربه نشان داده هر کسی که به ایران سفر کرده، دیدگاه او نسبت به کشورمان تغییر کرده و مثبت شده است. بنابراین، دیپلماسی فرهنگی که شناخت بیشتری از ملت‌ها نسبت به کشورمان ایجاد کند و رفت و آمدها را تسهیل کند، برکت‌آور خواهد بود.
رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در توضیح مزایای متنوع صادرات فرهنگی برای کشور گفت: من از جنبه اقتصادی این حوزه تغییری نمی‌بینم و باور دارم باید در جهت درآمدزایی در این زمینه اقدام شود. ولی باید بگویم که تمرکز ما نمی‌تواند تنها بر صنایع دستی باشد، بلکه هدف ما معرفی صنایع خلاق کشور، که صنایع دستی یکی از زیرمجموعه‌های آن به شمار می‌رود، به بازارهای جهانی است. در واقع، دید ما به صادرات فرهنگی، مقدمه‌ای برای توسعه فرهنگ کشورمان است.
نیاز به توجه بیشتر به مبانی هویت‌ساز
سیدحامد عاملی، استاندار اردبیل نیز در این نشست بیان کرد: استان اردبیل می‌تواند به طور جدی و مؤثر در زمینه صادرات فرهنگی نقش ایفا کند.
او ادامه داد: با توجه به وضعیت کنونی کشور، ضروری است بیشتر به مبانی هویت‌ساز خود بپردازیم و نواقص گذشته را جبران کنیم. اقدامی که سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در زمینه صادرات فرهنگی آغاز کرده، بر اساس مبانی هویتی است و امیدوارم این روند ادامه یابد.
محمدرضا بهمنی، معاون توسعه همکاری‌های علمی و فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی نیز در این جلسه اعلام کرد: ما با تدوین نظام‌نامه برای راه‌اندازی اتاق ارتباطات و صادرات فرهنگی، به دنبال عملیاتی کردن این موضوع هستیم تا برقراری توازن و عدالت در دسترسی به ظرفیت‌های فرهنگی در استان‌ها ممکن شود.
وی همچنین افزود: در حال حاضر، رویکرد به ارتباطات فرهنگی در سطح بین‌الملل به سمت ارائه خدمات فرهنگی و صادرات فرهنگی تغییر کرده که می‌تواند ارزش افزوده‌ای برای کشور به همراه داشته باشد.
بهمنی در ادامه با اشاره به این که اردبیل، دومین استان است که این توافقنامه را اجرایی می‌کند، گفت: در این توافقنامه، فعالیت‌ها بر اساس ظرفیت‌های استان‌ها از لحاظ محتوایی تنظیم شده و لازم به ذکر است که این توافقنامه قابلیت تغییر و انعطاف را داراست.
مفاد توافقنامه
توافقنامه اجرایی برای راه‌اندازی و حمایت از فعالیت اتاق ارتباطات و صادرات فرهنگی استان اردبیل، که در دوره اولیه خود به مدت دوسال برگزار خواهد شد، شامل سه هدف عملیاتی است: شناسایی، ساماندهی و توانمندسازی فعالان فرهنگی، هنری و رسانه‌ای مردمی و خصوصی استان اردبیل در عرصه بین‌المللی، تقویت نقش و ظرفیت‌های استان اردبیل در دیپلماسی عمومی و گسترش ارتباطات فرهنگی بین‌المللی کشور با تمرکز بر کشورهای همسایه و تقویت اقتصاد فرهنگ و افزایش سهم کالاهای فرهنگی استان اردبیل در بازارهای فرهنگی منطقه و جهان.
این توافقنامه فعالیت‌های فرهنگی بین‌المللی را در چهارده بخش اولویت‌بندی کرده است؛ از جمله برگزاری نشست‌های مشترک با اتاق‌های اصناف و اتاق بازرگانی اردبیل با هدف طراحی بازار هنر و حراج بین‌المللی صنایع فرهنگی استان، شناسایی شهرهای مرتبط برای طرح خواهرخواندگی با تمرکز بر هویت مذهبی و تاریخی در دوره صفویه و برگزاری رویدادهای مشترک علمی و فرهنگی، طراحی و برپایی نمایشگاه دائمی صادرات محصولات و خدمات فرهنگی استان با هدف حمایت از فعالیت‌های فرهنگی در خارج از کشور و برگزاری نشست‌های تخصصی با نمایندگی‌های فرهنگی کشورهای هدف با اولویت کشورهای همسایه به منظور شناسایی ظرفیت‌ها و توسعه تفاهم‌نامه‌های همکاری میان فعالان فرهنگی استان و خارج از کشور، به عنوان بخشی از این برنامه‌ریزی‌ها تعریف شده است.
علاوه بر این، تولید یک اثر سینمایی مشترک با سینماگران زبان ترکی در کشورهای همجوار (یعنی یک فیلم و یک مستند)، برگزاری هفته‌های فیلم در نقاط هدف مشخص با همکاری سازمان (سالانه یک هفته فیلم)، برگزاری نوروزگاه مشترک با جمهوری آذربایجان طبق برنامه متقابل (سالانه یک رویداد)، برگزاری جشنواره فرهنگی بین‌المللی به مناسبت بزرگداشت شیخ صفی‌الدین اردبیلی در مجموعه جهانی بقعه شیخ صفی با حضور شخصیت‌های علوی از ترکیه و سایر کشورها و طراحی و برگزاری جشنواره و نمایشگاه مد و لباس آذری از دیگر فعالیت‌هایی است که در اولویت قرار دارد.
همچنین، شامل طراحی و برپایی سکوهای فروش محصولات فرهنگی استان در سه کشور و یک نقطه مرزی (از جمله فروشگاه‌های دائمی یا غرفه‌های در فروشگاه‌های زنجیره‌ای یا سکوهای فروش مجازی)، برگزاری هفته فرهنگی اردبیل یا فعالیت هنرمندان محلی در جشنواره‌ها و برنامه‌های فرهنگی کشورهای هدف (سالانه حداقل یک رویداد)، برگزاری کارگاه‌های آموزش صنایع دستی در رویدادهای فرهنگی خارج از کشور (سالانه در سه کشور) و تولید محتواهای منحصر به فرد برای معرفی ظرفیت‌های گردشگری و فرهنگی استان در قالب دیجیتال (شامل کلیپ، VR و AR) و در نهایت، میزبانی از فعالان رسانه‌ای و نمایندگان معرفی‌شده توسط رایزنان فرهنگی برای آشنایی با ظرفیت‌های فرهنگی و گردشگری استان در کشورهای هدف، از مواردی است که باید توسط اتاق ارتباطات و صادرات فرهنگی استان اردبیل مورد توجه قرار گیرد.
در پایان این نشست، توافقنامه اجرایی راه‌اندازی و پشتیبانی از فعالیت اتاق ارتباطات و صادرات فرهنگی استان اردبیل، به امضای حجت‌الاسلام والمسلمین محمدمهدی ایمانی‌پور، رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و سیدحامد عاملی، استاندار اردبیل رسید.