هیچ شک و تردیدی نیست که برخی مواد غذایی میتوانند فشار زیادی به عملکرد کلیههای شما وارد کنند. در این میان، برخی از آنها را باید با احتیاط و در حد اعتدال مصرف کرد، در حالی که باید از برخی دیگر بهطور کلی پرهیز شود. با ما همراه باشید تا ببینید چگونه میتوانید یک رژیم غذایی مناسب برای کلیهها داشته باشید.
۱. گوشت قرمز
مقدار پروتئینی که گوشت قرمز فراهم میکند، برای رشد و شکلگیری بافتهای عضلانی بدن ضروری است؛ اما متابولیسم آن برای کلیهها میتواند بسیار چالشبرانگیز باشد. این نوع گوشت همچنین سرشار از چربیهای اشباع است. کلیهها برای انجام وظایف خود به جذب مقداری چربی نیاز دارند، اما اگر این مقدار بیش از حد باشد، ممکن است به تشکیل سلولهای خاصی به نام ماکروفاژها در بافت کلیه منجر شود که در نهایت به آسیب به این ارگان و تجمع اسید در بدن بینجامد.
گوشت قرمز، بهخصوص احشای داخلی حیوانات، میزان بالایی از ترکیب پورین را داراست که میتواند تولید اسید اوریک را تحریک نماید. کلیهها بهطور طبیعی وظیفه پردازش اسید اوریک را بر عهده دارند، اما مصرف بیش از حد پورین میتواند منجر به تشکیل سنگهای دردناک کلیه شود.
۲. الکل
الکل بهعنوان یک سم، نیاز به فیلتر شدن توسط کلیهها دارد. مصرف بیش از اندازه الکل میتواند به افت عملکرد کلیهها منجر شود، مانند تاثیری که بر مغز میگذارد و باعث میشود نتوانند بهخوبی خون را تصفیه کنند.
علاوه بر این، الکل اثر رقیقکننده دارد و هیدراتاسیون کافی برای عملکرد مؤثر کلیهها و همچنین هر یک از سلولهای بدن حیاتی است.
۳. نمک
سدیم بهعنوان یکی از عناصر ضروری در تنظیم موازنه مایعات بدن شناخته میشود و سدیم به هیدراته نگهداشتن پتاسیم خون کمک میکند تا کلیهها بتوانند بهخوبی عمل کنند. با این حال، مصرف بیش از حد نمک باعث میشود که کلیهها برای رقیق کردن آن، آب بیشتری ذخیره کنند. این موضوع در نهایت فشار خون را بالا میبرد و میتواند به ساختارهای میکروسکوپی نفرونها که فیلتر واقعی خون هستند، آسیب دهد.
برای کم کردن مصرف سدیم، توصیه میشود از غذاهای تازه و خانگی استفاده کنید تا بتوانید بهراحتی مقدار نمک موجود در آنها را کنترل کنید. همچنین با مصرف غذاهایی غنی از پتاسیم، توازن پتاسیم را که برای هیدراتاسیون حیاتی است حفظ کنید.
۴- کافئین
بسیاری از ما روز خود را با مصرف مقدار معینی کافئین شروع میکنیم تا سرحال شویم و برای انجام کارها آمادگی پیدا کنیم. با این حال، از آنجایی که کافئین محرک است، میتواند جریان خون را افزایش داده و فشار خون را بالا ببرد. همچنین این ماده ممکن است بهعنوان یک ادرارآور عمل کند و بر روی توانایی کلیهها برای جذب آب تأثیر بگذارد، که نتیجه آن میتواند کمآبی بدن باشد.
اگرچه مصرف اندک کافئین فشار زیادی به کلیهها وارد نمیکند، اما مقدار بیش از حد ممکن است مشکلات کلیوی را تشدید کند و با کاهش آب بدن سبب بروز سنگ کلیه شود. در صورتی که روزانه ۲ تا ۳ نوشیدنی کافئیندار مصرف کنید و به اندازه کافی آب بنوشید، جای نگرانی نیست.
۵- نوشابه و نوشیدنیهای انرژیزا
این نوشیدنیها معمولاً طعمی دلپذیر دارند و میزان زیادی انرژی ناشی از قند را به شما ارائه میدهند، اما بهراستی مملو از مشکلات هستند. واقعیت این است که این نوشیدنیها هیچ گونه ارزش غذایی سالمی ندارند، و حذف آنها از رژیم غذایی میتواند تاثیر زیادی بر کاهش فشار بر کلیهها و بهبود کلی سلامتی شما داشته باشد.
این نوشیدنیها به شدت با کافئین، شکر، شیرینکنندههای مصنوعی و همچنین برخی رنگها و مواد شیمیایی مضر بارگذاری شدهاند. کافئین نه تنها به عنوان یک مدر عمل میکند، بلکه مقدار بالای قند موجود در یک نوشابه یا نوشیدنی انرژیزا به شدت بالا است. کلیهها مجبور به دفع مقدار زیادی از این قند از طریق ادرار هستند و در طول زمان، این میزان قند بالا میتواند به بافت کلیه آسیب زده و توانایی آنها در تصفیه خون را تحت تأثیر قرار دهد.
۶. شیرینکنندههای مصنوعی
شیرینکنندههای مصنوعی که در بسیاری از نوشابههای رژیمی وجود دارند، با این هدف طراحی شدهاند که به کاستن وابستگی ما به قندهای مضر کمک کنند، اما بهواقع این هدف بهخوبی تحقق نیافته است. تحقیقات نشان میدهد که مصرف محصولات حاوی شیرینکنندههای مصنوعی در واقع نتایج مثبتی در کاهش مصرف کل قندها ندارد و میتواند به نوعی توجیه روانی برای افزایش مصرف قند منجر شود.
۷. محصولات لبنی
محصولات لبنی سرشار از کلسیم و سایر مواد مغذی و همچنین پروتئین هستند. این مواد غذایی میتوانند بخشی سالم از رژیم غذایی شما باشند، اما باید به اندازه مصرف شوند. مصرف بیش از حد کلسیم میتواند سبب بروز سنگ کلیه شود، چرا که کلیهها برای دفع مقدار اضافی آن در ادرار تحت فشار قرار میگیرند.
کلیهها نمیتوانند زبالههای پروتئینی بیش از حدی را پردازش کنند که عوارض خطرناکی را برای بدن ایجاد کنند. مطالعات نشان میدهند که محدود کردن مصرف لبنیات در افرادی که دچار بیماری کلیوی هستند، میتواند به تأخیر در نیاز به دیالیز که فرآیندی برای تصفیه خون در صورت ناتوانی کلیهها است، کمک کند.
۸- مواد غذایی غیر ارگانیک
به احتمال زیاد شما از مضرات مصرف سموم آگاه هستید. شاید نمیدانید که شستشوی سموم دفع آفات از روی محصولات غیر ارگانیک تقریباً غیرممکن است، چرا که این سموم به داخل مواد غذایی نفوذ میکنند. پس از مصرف، بدن ما نمیتواند این مواد شیمیایی را پردازش کند و در نتیجه این سموم در طول عمر ما انباشته میشوند.
هرچند ارتباط دقیقی بین سموم دفع آفات و آسیب کلیوی هنوز بهطور کامل مشخص نیست، محققان بر این باورند که مقدار بالای باقیمانده این سموم در بدن میتواند به کلیهها آسیب اکسیداتیوی قابل توجهی وارد کند.
