در سال ۲۰۲۲، انرژیهای تجدیدپذیر موفق شدند بر میزان تولید برق آبی غلبه کنند، که این امر نشانهای از تحول در شیوههای مصرف انرژی در سطح جهانی است.
طبق اعلام ایسنا، در دهه اخیر، رشد جهانی انرژیهای تجدیدپذیر بهخصوص از سایر منابع انرژی پیشی گرفته است. در این بازه زمانی، انرژیهای تجدیدپذیر مدرن (به جز برق آبی و ژئوترمال) با نرخ متوسط افزایش سالانه ۱۲.۶ درصد، رشد سریع و چشمگیری را تجربه کردهاند. تجدیدپذیرها از جمله معدود گروههای انرژی به شمار میآیند که در طول یک دههی گذشته شاهد رشد دو رقمی بودهاند.
در سال ۲۰۱۰، مصرف جهانی انرژی تجدیدپذیر به ۱۰.۶ اگزاژول رسید و تا سال ۲۰۲۲ این عدد به ۴۵.۲ اگزاژول افزایش یافت. این رشد ۵.۲ اگزاژولی در سال ۲۰۲۲، رکوردی بینظیر برای یک سال به شمار میرود و نشاندهنده افزایش قابل توجهی در مصرف انرژی تجدیدپذیر است.
مصرف برق خورشیدی در سال گذشته به ۲۶۳ تراوات ساعت رسید که معادل ۲۵ درصد افزایش نسبت به سال ۲۰۲۱ بوده و حتی از افزایش ۲۵۱ تراوات ساعتی نیروی بادی نیز بیشتر است. هرچند نیروی بادی تقریباً ۶۰ درصد سهم بیشتری در تولید جهانی برق نسبت به نیروی خورشیدی دارد، اما نرخ رشد نیروی بادی در یک دهه گذشته تنها نصف رشد نیروی خورشیدی بوده است.
در مجموع، نیروی بادی و خورشیدی بهطور مشترک در سال ۲۰۲۲، ۳۴۲۸ تراوات ساعت برق تولید کردند؛ در حالی که این مقدار در سال ۲۰۱۰ تنها ۳۸۰ تراوات ساعت بود. سهم این دو منبع از تولید برق جهانی به ۱۴.۴ درصد در سال ۲۰۲۲ رسید.
برق آبی به عقب افتاد
برق آبی که در گزارش «مرور آماری انرژی جهان ۲۰۲۳» بهعنوان بخشی مجزا مورد بررسی قرار گرفته، با روندی بسیار کندتر نسبت به تجدیدپذیرهای مدرن مانند نیروی بادی و خورشیدی در سطح جهانی در حال رشد است. مصرف جهانی برق آبی در سال گذشته میلادی به ۴۰.۷ اگزاژول رسید که تنها ۰.۷ درصد نسبت به سال ۲۰۲۱ افزایش یافته است. با این حال، برای نخستین بار در سال ۲۰۲۲، مصرف نیروی بادی و خورشیدی از مصرف برق آبی پیشی گرفت و انتظار میرود که در سال جاری، تجدیدپذیرهای مدرن در مصرف کلی از برق آبی سبقت بگیرند.
در سطح جهانی، برق آبی ۶.۷ درصد از مصرف انرژی اولیه را تشکیل میدهد، در حالی که سهم نیروی بادی و خورشیدی به ۷.۵ درصد میرسد، زیرا میانگین رشد سالانه برق آبی ۱.۸ درصد است که کندترین نرخ رشد در یک دههی اخیر محسوب میشود و به وضوح پایینتر از نرخ رشد سایر تجدیدپذیرها است.
صدرنشینی چین
در طول دهه گذشته، چین از آمریکا بهعنوان بزرگترین مصرفکننده انرژی تجدیدپذیر پیشی گرفته است. چین با بیشترین نرخ رشد تجدیدپذیرها در میان ۱۰ کشور پیشرو مصرف کننده، بهعنوان الگوی برتر در این حوزه شناخته میشود.
بهطور کلی، ۱۰ کشور بزرگ در مصرف انرژی تجدیدپذیر، ۷۶ درصد از کل مصرف انرژی تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۲ را به خود اختصاص دادهاند. تغییر عمده فقط به جا بهجایی فرانسه و ایتالیا مربوط میشود.
بر اساس گزارش اویل پرایس، اگرچه تجدیدپذیرها به رشد سریع خود ادامه میدهند، اما همچنان از پایگاه کوچکی در مقایسه با سوختهای فسیلی برخوردارند. بنابراین، چالشی که دنیا با آن مواجه است، این است که مصرف کلی انرژی، با سرعت بیشتری نسبت به رشد تجدیدپذیرها در حال افزایش است.
