در جریان جلسه استیضاح عبدالناصر همتی، صحبت هایی بیان شد که با توصیف هایی که برخی از فعالان سیاسی از وضعیت دولت پیشین داشتند، همخوانی نداشت.
به گزارش جهان صنعت، مسعود پزشکیان بیان کرد که دولت چهاردهم در شرایطی مسئولیت اجرایی کشور را بر عهده گرفت که تنها بدهی های وزارت بهداشت به ۹۰ همت، وزارت راه به ۱۲۰ همت و تامین اجتماعی به ۱۳۹ همت بالغ می شد. وی همچنین خاطرنشان کرد که زمانی که همتی سرپرستی وزارت اقتصاد را بر عهده داشت، تورم تقریبا ۴۰ درصد، کسری بودجه ۳۰ درصد و نرخ بیکاری حدود ۱۳ درصد گزارش شده بود. با این وجود، در چند ماه اخیر، وی توانسته بود بدهی های دولت قبلی را مدیریت کند و علاوه بر این، تراز تجاری را بهبود بخشد و در کنترل رشد تورم و کاهش ارزش بازار سرمایه اثرگذار باشد. این اظهارات بهانه ای شد تا در این گزارش به بررسی میزان بدهی دولت قبل به بانک مرکزی و سایر بانک ها پرداخته شود تا بتوانیم دیدگاه روشنی نسبت به اظهارات مطرح شده پیدا کنیم.
افزایش قابل توجه بدهی دولت به بانک ها در پایان دولت سیزدهم
مروری بر آمارهای بانک مرکزی نشان می دهد که در ماه های پایانی دولت سیزدهم، بدهی دولت به شبکه بانکی به طور چشمگیری افزایش یافته و تا پایان تیرماه به میزان ۱۶۰۰ هزار میلیارد تومان رسید. علاوه بر این، بدهی دولت به بانک مرکزی نیز در همین زمان به ۴۹۰ هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کرده است. در مقایسه با آغاز دولت سیزدهم که این ارقام به ترتیب ۶۴۴ هزار میلیارد تومان و ۲۰۱ هزار میلیارد تومان بود، نشان دهنده رشد ۱۴۸ درصدی بدهی دولت به بانک ها و افزایش ۱۲۸ درصدی بدهی به بانک مرکزی در کمتر از سه سال است. این افزایش شدید بدهی ها، دولت نوپای جدید را با بار مالی سنگینی مواجه کرده و مدیریت امور اقتصادی کشور را دشوارتر ساخته است.
روند افزایشی بدهی دولت سیزدهم به بانک ها در روزهای پایانی!
براساس اطلاعات، بدهی دولت به شبکه بانکی تا پایان مردادماه به ۱۶۵۴ هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۸.۶ درصد افزایش را نشان می دهد. در پنج ماه نخست سال جاری، این بدهی ۱۴.۲ درصد رشد داشته، درحالی که در مدت مشابه سال گذشته تنها ۶.۳ درصد رشد ثبت شده بود.
از مجموع این بدهی، حدود ۲۶۰ هزار میلیارد تومان به شرکت های دولتی وابسته است و دولت به تنهایی ۱۳۹۴ هزار میلیارد تومان به بانک ها بدهکار است. شایان ذکر است که افزایش بدهی شرکت های دولتی به بانک ها در پنج ماه نخست سال حاضر به ۲.۷ درصد کاهش یافته، در حالی که این رقم در سال گذشته ۱۲.۷ درصد بود. در مقابل، رشد بدهی مستقیم دولت به بانک مرکزی از ۵.۱ درصد در سال گذشته به ۱۶.۶ درصد در سال جاری افزایش چشم گیری را نشان می دهد.
افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی
تحلیل داده ها نشان می دهد که بدهی دولت به بانک مرکزی در مردادماه ۱۴۰۳ به ۴۹۲ هزار میلیارد تومان رسیده است. که از این میزان، دولت ۳۳۲ هزار میلیارد تومان و شرکت های دولتی ۱۶۰ هزار میلیارد تومان به بانک مرکزی بدهکار هستند.
نرخ رشد سالانه این بدهی نیز شاهد روند افزایشی بوده است. در حالی که در مردادماه ۱۴۰۲، رشد نقطه به نقطه بدهی بخش دولتی ۱۹.۶ درصد بود، این رقم در مردادماه امسال به ۴۵.۶ درصد افزایش یافته است. همچنین، میزان بدهی دولت به بانک مرکزی، بدون احتساب شرکت های دولتی، به طرز چشمگیری افزایش داشته و از ۲۵.۲ درصد در مردادماه ۱۴۰۲ به ۶۹.۴ درصد در مردادماه ۱۴۰۳ رسیده است.
با این حال، رشد این بدهی از ابتدای سال جاری ۴.۳ درصد گزارش شده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱.۶ درصد کاهش را نشان می دهد. این آمارها بیانگر فشار مالی سنگینی است که دولت چهاردهم در تلاش برای کنترل آن ناگزیر به اتخاذ تصمیمات کلان اقتصادی خواهد بود.
۲۱۷