کارشناس حوزه روابط بین‌الملل بیان داشت که «ایران و کشورهای اروپایی در زمینه مذاکرات به نقطه شروع خود بازگشته‌اند» و پیش‌بینی کرد که «مسئله بحران اوکراین به‌عنوان ابزاری برای پیشبرد این دیپلماسی عمل خواهد کرد».
این کارشناس بین‌المللی، ضمن اشاره به ضرورت برگزاری مذاکرات بین ایران و اروپا در روزهای پیش‌رو، افزود: این گفت‌وگوها هم‌اکنون به‌عنوان یک نوع دیپلماسی تأخیری محسوب می‌شود، اما قطعا وجود چنین دیپلماسی‌ای از عدم آن مؤثرتر است.
، در روز یکشنبه چهارم آذرماه، «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران از آغاز نشست معاونان وزرای خارجه ایران، فرانسه، آلمان و انگلیس به‌منظور بررسی مسائل دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی در تاریخ جمعه نهم آذر خبر داده است.
بقائی با تأکید بر اصل سیاست جمهوری اسلامی ایران در راستای تعامل و همکاری با دیگر کشورها بر مبنای عزت، حکمت و مصلحت، گفت‌وگوهای آینده با سه کشور اروپایی را در راستای تبادل نظرهای صورت‌گرفته با آنان در حاشیه اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک توصیف کرد. وی افزود در این دور از مذاکرات که از همان نیویورک برنامه‌ریزی شده، موضوعات مختلفی از جمله مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی نظیر موضوع فلسطین و لبنان و همچنین مسائل هسته‌ای مورد بحث و بررسی قرار خواهند گرفت.
این مذاکرات با حضور «مجید تخت‌روانچی» معاون سیاسی وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، «کاظم غریب آبادی» معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت خارجه و «انریکه مورا» معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا برگزار خواهد شد.
مسئله اوکراین در روابط ایران به شدت تحریف شده است
«حشمت‌الله فلاحت‌پیشه» نماینده سابق مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگویی با ایسنا در رابطه با اخبار مرتبط با شروع دور جدید گفت‌وگوهای ایران و اروپا که پس از مذاکرات نیویورک در سپتامبر، در روز جمعه ۹ آذرماه در ژنو برگزار خواهد شد، بیان داشت: این مذاکرات عمدتاً به‌عنوان نوعی دیپلماسی تأخیری تلقی می‌شود، اما به‌هرحال اینگونه گفت‌وگوها به مراتب بهتر از فقدان دیپلماسی هستند.
وی تصریح کرد: «شخصاً بر این باورم که ایران و کشورهای اروپایی در مذاکرات به مرحله نخست خود بازگشته‌اند و متأسفانه فرصت‌های متعددی برای کاهش تنش بین ایران و اروپا از دست رفته است». وی ادامه داد: تنش‌های موجود بین ایران و اروپا به مشکلات بزرگتری در سطح جهانی نسبت داده شده و وضعیت را بحرانی‌تر کرده است.
این نماینده سابق مجلس با اشاره به شرایط دشوار دیپلمات‌ها در این برهه زمانی تأکید کرد: به‌نظر می‌رسد که موضوع دیپلماسی، با بحران اوکراین در ارتباط خواهد بود.
فلاحت‌پیشه همچنین یادآور شد که «در طول سه سال گذشته، ارتباط ایران با بحران اوکراین به‌طور غیرمنطقی بزرگنمایی شده و تصمیمات اروپا در این زمینه به شکلی تحت تأثیر این بزرگنمایی قرار گرفته است». وی تصریح کرد: اروپایی‌ها با توجه به این نوع بزرگنمایی در مورد نقش ایران در بحران اوکراین، تلاش کرده‌اند تا این مسئله را به موضوع هسته‌ای پیوند دهند و همان‌طور که در این راستا متوجه شدیم، آن‌ها خواهان صدور قطعنامه علیه ایران در شورای حکام بیشتر از آمریکایی‌ها بودند.
وی تأکید کرد: با صدور قطعنامه‌ای، اروپایی‌ها و آمریکا به آقای گروسی مهلت شش‌ماهه‌ای داده‌اند که در اجلاس اسفند ماه یا در نهایت خرداد ماه، گزارشی در خصوص اجرای خواسته‌هایشان از سوی ایران ارائه دهد. آنچه در این بین مورد انتظار است، خواسته‌های مبتنی بر عقب‌نشینی ایران بدون هیچ گونه مابه‌ازاست.
هنر دیپلماتیک در بازگرداندن استقلال به پرونده هسته‌ای ایران است
این کارشناس روابط بین‌الملل همچنین عنوان کرد: به‌نظر می‌رسد که در مذاکرات آینده، اروپایی‌ها بر روی مسئله اوکراین متمرکز شوند. ماهیت مستقل پرونده هسته‌ای ایران در حال حاضر به دو بحران اوکراین و خاورمیانه ارتباط تنگاتنگی یافته است؛ اروپایی‌ها از طرفی سعی دارند که این پرونده را با بحران اوکراین پیوند زنند و از سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو در تلاش است تا این مسئله را با تحولات منطقه‌ای مرتبط کند و اجازه ندهد که این موضوع حل و فصل شود. هنر دیپلمات‌های ما در این است که بتوانند استقلال را به پرونده هسته‌ای ایران بازگردانند.
فلاحت‌پیشه با تأکید بر لزوم حل سوءتفاهم‌هایی که ناشی از بزرگنمایی نقش ایران در بحران اوکراین به وجود آمده است، گفت: این می‌تواند نقطه آغازینی باشد تا دو طرف توافق کنند که مکانیزم ماشه فعال نشود.
این کارشناس حوزه بین‌الملل پیش‌بینی کرد که «زمانی که ترامپ مجدداً به کاخ سفید برگردد، در سیاست‌های خود تلاش خواهد کرد که یک روش جدید فشار حداکثری را ایجاد کند و از سوی دیگر، پیشنهاد مذاکره‌ای به ایران ارائه دهد» و گفت: اگر دو کشور ایران و آمریکا بخواهند به سمت مذاکراتی مشابه با آنچه در مسقط انجام شد، حرکت کنند، این می‌تواند در رفتار آمریکا نسبت به اجرای مکانیزم ماشه تأثیر بگذارد.
وی در پایان افزود: در دور اول ریاست جمهوری ترامپ، او اوایل تلاش کرد که مکانیزم ماشه را به اجرا درآورد، اما اروپایی‌ها با توجه به خروج آمریکا از برجام، مانع از اجرای این مکانیزم شدند و ما باید به‌منظور مقابله با فشار آمریکا در اجرای مکانیزم ماشه سعی کنیم که اروپایی‌ها را به دیدگاه قبلی خود در خصوص برنامه هسته‌ای ایران بازگردانیم.