در چهل و دومین جشنواره فیلم فجر، جواد عزتی با اثر خود به نام «تمساح خونی» شرکت خواهد کرد. این فیلم نخستین تجربه کارگردانی اوست که در سالهای اخیر به چهرهای معروف تبدیل شده و نامش به خوبی توانسته نظر مخاطبان متعددی را برای تماشای یک فیلم جلب کند. حتی حضور مختصر او در فصل دوم سریال زخم کاری نیز اعتراضات تماشاگران این سریال را به دنبال داشت. امسال، جواد عزتی با فیلم «تمساح خونی»، که جزئیات چندانی از آن فاش نشده، در جشنواره به نمایش درمیآید. بهرام افشاری نیز با اثر خود به نام «هفتاد سی» و بازی هوتن شکیبا، برای نخستین بار تجربه کارگردانی را کسب کرده و در این جشنواره شرکت خواهد کرد. اما پیش از او، بازیگران برجستهای بودند که به کار ساخت فیلم پرداختهاند. ابوالفضل پورعرب، ستاره سینمای دهه هفتاد، پاییز سال گذشته مستند داستانی خود به نام «سگ» را جلوی دوربین برد، اما به خاطر مصدومیتی که برایش پیش آمد، تولید این فیلم برای مدتی متوقف شد.
پیش از او، بهزاد فراهانی که سابقه کارگردانی در تئاتر را دارد، در سال ۸۷ سریال تاریخی «حماسه آرد» را برای تلویزیون آغاز کرد که متاسفانه نیمهکاره باقی ماند. اما پس از آن، در سال ۱۴۰۰ اولین فیلم خود به نام «مهمانی از کارائیب» را با بازی چهرههایی همچون رضا بابک، شقایق فراهانی، کامران تفتی و رامین ناصرنصیر تولید کرد که هنوز به نمایش درنیامده است.
نیکی کریمی از جمله بازیگران شناختهشدهای است که تجربه کارگردانی دارد. اولین فیلم او با عنوان «شب» روایتگر یک شب ماندن دختر جوانی و مواجههاش با مردانی است که داستانهای زندگی خود را برای او روایت میکنند. هانیه توسلی، سعید ابراهیمیفر، عبدالرضا فخاری دولابی و نادر ترکمن از بازیگران این فیلم هستند. دو سال پس از این اثر و در سال ۸۵ نیکی کریمی، فیلم «چند روز بعد» را با فیلمنامهای از خود ساخت که داستان زنی به نام شهرزاد را روایت میکند که قرار است در زندگی خود تصمیم مهمی بگیرد. او نیز در این فیلم در کنار نیلوفر خوشخلق، احسان امانی، بهزاد دورانی، علیرضا انوشفر و حسام نورانی به ایفای نقش پرداخته است.
فیلم بعدی نیکی کریمی «سوت پایان» است که در سال ۸۹ و باز بر اساس فیلمنامهای از خود تولید شده و همچنین در آن بازی کرده است. این فیلم داستان یک زوج مستندساز را دنبال میکند که زندگی آرامی دارند، اما ساخت یک مستند تلویزیونی چالشهای جدیدی را برای آنها رقم میزند.
در سال ۹۳، نیکی کریمی «شیفت شب» را ساخت که اینبار علاوه بر نویسندگی و کارگردانی، به عنوان تهیهکننده نیز در این اثر نقش داشت. داستان این فیلم حول زندگی زنی به نام ناهید است که شوهرش مبالغ زیادی از شرکتی که در آن کار میکرده است سرقت کرده و بعد از قرض گرفتن پول هم فرار کرده است و حالا ناهید برای حل مشکلات شوهرش در تلاش است.
آخرین فیلم نیکی کریمی، «آتابای» در سال ۱۴۰۰ ساخته شده و برای نخستین بار در جشنواره سی و هشتم فیلم فجر به نمایش درآمد. این فیلم به دو زبان ترکی و فارسی ساخته شده و هادی حجازیفر، سحر دولتشاهی و جواد عزتی در آن به ایفای نقش پرداختهاند.
ستاره اسکندری نیز از بازیگرانی است که به کارگردانی پرداخته است. او در سال ۹۹ و در زمان شیوع بیماری کووید، فیلم «خورشید آن ماه» را در بلوچستان و به زبان بلوچی ساخت و به نظر میرسد تجربهای ساده نبوده باشد. پژمان بازغی، نازنین فراهانی و امیرحسین هاشمی از بازیگران این فیلم هستند. با این حال، «خورشید آن ماه» هنوز به جشنواره فجر راه نیافته و به نمایش درنیامده است.
حمیدرضا آذرنگ، بازیگر و کارگردان نام آشنای تئاتر، در سال ۹۹ برای نخستین بار فیلم «روزی روزگاری آبادان» را ساخت که داستان یک خانواده در زمان جنگ ایران و عراق را روایت میکند. این فیلم در سی و نهمین جشنواره فیلم فجر در بخشهای بهترین کارگردانی اول، بهترین فیلمنامه اقتباسی و بهترین بازیگر نقش اول مرد برای محسن تنابنده نامزد دریافت جایزه شد و موفق به کسب جایزه بهترین طراحی صحنه گردید. با این وجود، اگرچه مورد توجه قرار گرفت و در سال ۱۴۰۰ نیز مجوز نمایش دریافت کرد، فیلم «روزی روزگاری آبادان» هنوز به اکران نرسیده است.
«موقعیت مهدی» نخستین تجربه کارگردانی هادی حجازیفر است که پیشتر با حضور در فیلم «ایستاده در غبار» نظرها را به خود جلب کرده بود. این فیلم داستان زندگی و شهادت مهدی باکری، فرمانده لشکر، را به تصویر میکشد و نقدهایی مثبت دریافت کرده است. برخی منتقدان بر این باورند که حجازیفر به عنوان نویسنده و کارگردان سعی کرده قهرمان داستان را کمتر در کانون توجه قرار دهد و با وجود اینکه زبان فیلم ترکی است، اما بیننده با داستان و شخصیتهای آن ارتباط برقرار میکند. منتقد دیگری نیز «موقعیت مهدی» را یکی از بهترین فیلمهای اول چند سال اخیر سینمای ایران دانسته و نشان میدهد که حجازیفر نه تنها در بازیگری و فیلمنامهنویسی (همانطور که در «آتابای» نشان داده) بلکه در کارگردانی نیز تواناییهای قابلتوجهی دارد. در مقابل، عدهای آن را تلاشی ناموفق برای به تصویر کشیدن زندگی یکی از برادران باکری توصیف کرده و برخی فیلم را به عنوان بدترین فیلم ارائه شده در جشنواره چهلم فجر قلمداد کردهاند: «فیلمی که به نوعی قرار است روایتی جامع از زندگی یکی از مشهورترین شهدای تاریخ ما باشد، با منحرف شدن کارگردان به مسیرهای مختلف و وارد کردن شخصیتهای فرعی بینقش، دچار کشیدگی و کسلکنندگی شده است.»
