محمدرضا دهشیری، استاد در دانشکده روابط بینالملل وزارت امور خارجه، در مصاحبهای با خبرنگار سیاست خارجی ایرنا به مناسبت روز جهانی صلح (۲۱ سپتامبر) در خصوص آخرین تحولات منطقهای و جهانی گفت: نهادینه کردن صلح به معنای تلاشی مستمر برای ایجاد ساختارهایی پایدار به منظور دستیابی به صلح جهانی و همچنین صلح مثبت است.
او بیان کرد: مفهوم صلحسازی به معنای ایجاد انسجام در نهادهای اجتماعی و همچنین توانمندسازی دولتها و ملتها به منظور استقرار صلحی پایدار و مشروع میباشد. این فرآیند به یک برنامهریزی راهبردی نیاز دارد که هدف آن ایجاد تعهدی بلندمدت به چرخه صلحسازی و کمک به بازسازی و تقویت ظرفیتهای نهادهای دولتی و مدنی، حاکمیت قانون، ساخت زیرساختهای حیاتی برای صلح و تقویت حکمرانی مطلوب است.
دهشیری تاکید کرد: تمامی اعضای جامعه جهانی اعم از دولتها، سازمانهای بینالمللی، موسسات محلی، نهادهای مدنی و هر یک از شهروندان به عنوان بازیگران کلیدی در فرآیند صلحسازی بایستی زیرساختهای اقتصادی و سیاسی را برای ایجاد چارچوبی مناسب به منظور حفظ صلح پایدار در درازمدت تقویت نمایند.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: در این مسیر، شکلگیری ساختارهای صلحآفرین به هدایت مشارکت مدنی برای توسعه انسانی، ارتقاء آموزش فراگیر در حوزه صلح به روشهای رسمی و غیررسمی، ادغام ارزشهای صلح در نظام آموزشی و حمایت از ظرفیتهای محلی و درونزا برای مدیریت صلح و حل منازعات وابسته است.
وی ادامه داد: آموزش صلح به معنای کسب ارزشها، دانش، نگرشها، مهارتها و رفتارهایی است که فرد را قادر میسازد تا با دیگران و محیط زیست طبیعی خود در همزیستی بماند. آموزش صلح به ویژه برای ساخت صلح در جوامع پس از جنگها، با هدف کاهش دوگانگیهای اقتصادی، اجتماعی و قومی، نهادینه ساختن همزیستی مسالمتآمیز و فراهم آوردن شرایطی برای صلح پایدار و تقویت فرهنگ گفتوگو ضروری است.
دهشیری همچنین یادآور شد: اهمیت آموزش صلح در این نهفته است که بر نیاز به حل و فصل مسالمتآمیز منازعات و ترویج ارزشهای انسانی مبتنی بر کرامت تاکید دارد و به این ترتیب از بروز درگیریها و منازعات جلوگیری میکند.
این عضو هیات علمی وزارت امور خارجه با تأکید بر اینکه نهادینهسازی صلح تنها در سایه عدالت محقق میشود، گفت: صلح عادلانه بر اساس صلح مثبت استوار است و همزمان عناصر فرهنگی را نیز در بر میگیرد. این نوع صلح به معنای تقویت نهادها و بنیانهای قانونی برای برقراری صلح پایدار، سبب شکلگیری سیستمی میشود که ارزشها، هنجارها و فرهنگ صلح را بر پایه اصول مشترک همزیستی و وابستگی متقابل در سطح جهانی ترویج میکند.
او در پایان خاطرنشان کرد: صلحطلبان برای دستیابی به صلح عادلانه نه تنها باید به درک مناسبی از کاهش سوءتفاهمات بین گروههای سیاسی و اقتصادی نائل شوند، بلکه باید توانایی کاهش تعارضات بالقوه فرهنگی که ممکن است صلح جوامع بشری را تهدید کند را نیز به حداقل برسانند. تنها در این صورت اثرات همافزایی تلاشهای دولتها و جامعه مدنی میتواند به تأسیس یک پایه قانونی برای صلح پایدار و نهادینه شدن فرهنگ صلح منجر شود.
