مصطفی ده‌پهلوان، که ریاست پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری را بر عهده دارد، در همایشی که به مناسبت هفته پژوهش برگزار شده و دستاوردهای تحقیقاتی این حوزه در سال گذشته به نمایش درآمده، بیان کرد: هدف از برگزاری این نمایشگاه، شناسایی نقاط ضعف و قوت ماست تا به کمک آن برنامه‌ریزی بهتری برای سال‌های آتی انجام دهیم.
وی افزود: پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری می‌بایست پروژه‌هایی را از استخراج دی‌ان‌ای تا گردشگری بر پایه متاورس و فناوری‌های بلاک‌چین و NFT به تصویب برساند. بدون تردید، ورود به این حوزه‌ها با چالش‌هایی همراه خواهد بود، اما باید با انگیزه و به شیوه‌ای مبتکرانه در این راستا حرکت کنیم. این پژوهشگاه قادر است در عرصه‌های علمی معتبر، اقدامات شایسته‌ای انجام دهد و با همکاری دانشگاه‌ها و وزارتخانه، به سمت سیاست‌گذاری یکدست حرکت نماید.
ده‌پهلوان به ذکر این نکته پرداخت که شورای پژوهشی وزارت فرهنگ و گردشگری، برنامه‌های متعددی را برای همسوسازی معاونت‌های مختلف میراث فرهنگی تدوین کرده است و افزود: تا زمانی که به این سیاست‌گذاری جامع دست نیابیم، ممکن است همچنان درگیر رکود علمی باقی بمانیم.
اقدامات ضروری که باید اجرایی شوند
ذات‌الله نیکزاد، معاون پژوهشی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری نیز در این گردهمایی گزارشی ارائه کرد و به انجام ۹۲ طرح تحقیقاتی در اشکال مختلف ازجمله طرح‌های سالانه، پژوهش‌های مستقل، فرصت‌های مطالعاتی، ۳۵ کاوش باستان‌شناسی، آزمایش‌های ۳۴۵۵ نمونه و ارائه ۹۲ اثر هنری توسعه یافته از طریق پژوهش، انتشار ۲۴ عنوان کتاب و ۹۵ مقاله علمی، برگزاری ۵ کنفرانس علمی مهم و همچنین ۲۰۳ نشست تخصصی در وزارتخانه، ادارات کل استانی، دانشگاه‌ها و موسسات پژوهشگر را از جمله این اقدامات برشمرد. او اضافه کرد: در هفته پژوهش امسال، ۱۵ عنوان کتاب نیز با تلاشی جمعی تحت عنوان معرفی پژوهشگاه به چاپ رسیده است.
معاون پژوهشی در ادامه به برخی از موضوعات اصلی و اولویت‌دار در حوزه میراث فرهنگی که پژوهشگاه قصد پیگیری آن‌ها را دارد، اشاره نمود و گفت: موضوعات از جمله زبان‌های در خطر، اطلس زبان‌شناسی، میراث در معرض تهدید اثرات عمرانی، آیین‌های در حال فراموشی، مطالعات فرهنگی ایران، تهدیدهای محیطی، تغییرات اقلیمی و میراث طبیعی، احیای هنرهای به فراموشی رفته، اطلس‌های مختلف میراث، گردشگری و هنرهای سنتی از جمله مسائلی است که نیازمند تأکید و پیگیری است.
مرمت ۱۱۹ شیء در موزه ملی
جبرئیل نوکنده، رئیس موزه ملی ایران که به عنوان میزبان این رویداد علمی شناخته می‌شود، تصریح کرد: در سال گذشته، موزه ملی به عنوان یکی از مراکز فعال در ارائه خدمات تحقیقاتی به پژوهشگران شناخته شده و در سال جاری، ۱۲۶ نفر از ۵۲ مرکز تحقیقاتی داخلی و خارجی در ۱۶ رشته دانشگاهی از خدمات موزه ملی ایران بهره‌مند شده‌اند.
او همچنین افزود: در سال پژوهشی جاری، ۱۲ طرح مشترک تحقیقاتی با پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در زمینه‌های باستان‌شناسی، زبان و گویش و همچنین حفاظت و مرمت در این مجموعه انجام شده است. به علاوه، ۸۸ نفر از ۱۵ مرکز تحقیقاتی در ۱۴ رشته دانشگاهی در موزه ملی دوران کارورزی خود را سپری کرده‌اند.
نوکنده همچنین اشاره کرد که در این مدت، ۱۹۱ شیء در موزه ملی مورد مرمت قرار گرفته و باستان‌شناسان این موزه در سه پروژه میدانی کاوش و بررسی باستان‌شناسی در کنار پژوهشگران پژوهشگاه فعالیت داشته‌اند.
مدیر موزه ملی خاطرنشان کرد که ارتباط نزدیک موزه ملی ایران از ابتدا با مرکز باستان‌شناسی و قطع این ارتباط در دهه شصت خورشیدی باعث خسارت‌هایی شده است و اظهار امیدواری کرد که احیای موزه ملی ایران نیازمند تأمین منابع انسانی با کیفیت باشد و پیشنهاد تشکیل گروه پژوهشی موزه ملی ایران تحت نظر پژوهشگاه به منظور جذب هیأت علمی ارائه داده است. ایشان ابراز امیدواری کردند با حمایت وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در سال آینده شاهد تحقق این امر باشیم.
در حاشیه این همایش، نمایشگاهی از دستاوردهای پژوهشگاه میراث فرهنگی در زمینه‌های باستان‌شناسی، مردم‌شناسی، هنرهای سنتی و گردشگری با حضور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در سالن نمایشگاهی موزه دوران اسلامی موزه ملی ایران افتتاح گردید.