“آکنه” نوعی بیماری مزمن و التهابی پوستی است که بهطور مستقیم تحت تأثیر عواملی نظیر رژیم غذایی، سیکل قاعدگی، تعریق، تابش نور خورشید، شرایط شغلی، استرسهای روانی، وراثت، داروها، مواد شوینده و محصولات آرایشی قرار دارد و یکی از دلایل عمده مراجعه به متخصصان پوست به شمار میآید. هرچند برای مقابله با این بیماری داروهایی در دسترس است، اما همواره نیاز به ارائه روشهای جدیدتر درمان احساس میشود. در این میان، محصولات گیاهی معمولاً عوارض کمتری نسبت به داروهای شیمیایی دارند و تأثیرات بهتری بر روی پوست بر جای میگذارند.
استفاده از داروهای گیاهی در درمان به قدمت تاریخ بشر بازمیگردد. برای درمان آکنه، گیاهانی از جمله ریشه انگور کوهی، روغن درخت چای، ساکارومیسس و ریحان به دلیل اثربخشی و ایمنی بالای خود میتوانند به عنوان گزینههایی جایگزین داروهای مرسوم برای آکنههای خفیف تا متوسط مورد استفاده قرار گیرند. با این حال، محققان همچنان در حال بررسی و آزمایش مواد مؤثره جدید گیاهان بهمنظور دستیابی به درمانهای قویتر برای این بیماری هستند.
در این راستا، گروهی از پژوهشگران از دانشگاه یزد و دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی واقع در این شهر، در کار تحقیقاتی خود تأثیر درمانی عصاره گیاه «بَنه»، که درختی مشابه درخت پسته است، را بر روی جوشهای صورت یا همان آکنه بررسی کردهاند. در این مطالعه، ۶۰ بیمار مبتلا به آکنه خفیف تا متوسط از بین دانشجویان دختر مقیم خوابگاه دانشگاه یزد مشارکت داشتهاند. برای گروهی از این افراد، بهمدت ۶ هفته، روزی یکبار عصاره ۱۵ درصد بنه بهصورت موضعی تجویز شد، در حالی که گروه دیگر هیچ درمانی دریافت نکردند. سپس نتایج حاصل از آزمایشات مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت.
یافتههای این تحقیق نشان میدهد که در افرادی که از عصاره گیاه بنه استفاده کرده بودند، ضایعات ناشی از آکنه تا حدود ۶۰ درصد کاهش یافته است. همچنین میزان لطافت و شفافیت پوست در این افراد بهطرز محسوسی افزایش یافته است. این موضوع نشان میدهد که عصاره گیاه بنه میتواند بهعنوان جایگزین مناسبی برای داروهای شیمیایی در درمان موضعی آکنه مورد استفاده قرار گیرد. بهگفته محمدابراهیم زاده اردکانی، محقق گروه پوست دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد و همکارانش: «یافتههای حاصل از مطالعه ما، بهبود در ضایعات ناشی از آکنه را نشان میدهد. خاصیت آنتی باکتریال عصاره برگ بنه از عوامل کلیدی در اثرات درمانی آن بهشمار میرود، چرا که میکروبها از عوامل اصلی ایجاد جوش هستند و ممکن است نتایج بهدستآمده در این مطالعه بهخاطر این ویژگی گیاه باشد».
آنها بیان میکنند: «میوه بنه دارای خواص مفید دیگری نیز میباشد. بهدلیل برخورداری از چربی بالا و ارزش غذایی، توجه زیادی را به خود جلب کرده و در مقیاس وسیع توسط ساکنین مناطق مختلف جمعآوری و علاوه بر مصرف شخصی، به بازار منطقه عرضه میشود و حتی در سالهای اخیر به کشورهای حاشیهای خلیجفارس نیز صادر گردیده است».
علاوه بر این، محققان بر این باورند که رژیم غذایی شامل ۱۰ درصد پودر میوه بنه میتواند منجر به کاهش تری گلیسیرید کبدی گردد. برگ درخت بنه به خاطر دارا بودن میزان بالای تانن، اثر قابض دارد و در موارد اسهالهای ساده مورد استفاده قرار میگیرد. بهعلاوه، بنه دارای خواص ضدالتهابی، ضدباکتری، ضدتب و ضدویروس است و در درمان بیماریهایی همچون اگزما، عفونت گلو، سنگ کلیه، زخم معده و آسم کاربرد دارد و همچنین بهعنوان خوشبوکننده دهان نیز استفاده میشود.
