سریال «مهیار عیار» به کارگردانی سیدجمال سیدحاتمی تا کنون در جلب نظر مخاطبان چندان موفق نبوده است. این مجموعه تاریخی که این روزها از شبکه سه به نمایش درمی‌آید، پس از پخش ده قسمت هنوز نتوانسته است یاد و خاطرات خوب دیگر آثار موفق در زمینه تاریخ را زنده کند. با اینکه سیدحاتمی در گذشته کارنامه موفقی از جمله سریال «مستوران» در حوزه‌های تاریخی دارد، اما «مهیار عیار» نتوانسته است همان میزان توجه را از سوی بینندگان و رسانه‌ها به خود جلب کند.
چالش چهره‌های طبیعی؛ مسأله یا انتخاب کارگردانی؟
یکی از مسائلی که در «مهیار عیار» به وضوح به چشم می‌خورد، انتخاب چهره بازیگران و تناسب آن‌ها با دوران صفویه است. این موضوع به طور ویژه‌ای درباره بازیگران زن مشهود است. متین ستوده، که نقش خاتون را ایفا می‌کند، به عنوان یکی از شخصیت‌های محوری در این سریال، چهره‌ای دارد که بیشتر به سبک معاصر نزدیک است و به نظر نمی‌رسد با تصورات تاریخی مورد انتظار از بانوان آن زمان همخوانی داشته باشد. این مسأله تحسین و انتقاد کاربران شبکه‌های اجتماعی را به همراه داشته و بسیاری از بینندگان نسبت به عدم انتخاب بازیگرانی با چهره‌های طبیعی‌تر ابراز نارضایتی کرده‌اند.
آشا محرابی، که در نقش دزددل، پیشکار خاتون، ظاهر شده است، نیز تحت این موضوع مورد بحث قرار گرفته است. علی‌رغم تلاش‌هایی که کارگردان و تیم تولید برای استفاده از گریم و تکنیک‌های مختلف به منظور تطبیق چهره‌ها انجام داده‌اند، نتیجه نهایی نتوانسته است به طور کامل نظر بینندگان را جلب کند. به‌نظر می‌رسد که در دنیای امروز، بهره‌مندی از چهره‌های طبیعی در آثار تاریخی به شدت نادر شده و این مسئله حتی در سریال‌هایی نظیر «جیران» نیز به وضوح نمایان است. اما در نهایت، باید پذیرفت که سینما و تلویزیون به نوعی همیشه دارای عناصر جعلی است و شاید این ناهماهنگی‌ها جزئی از ذات این رسانه باشد.
بازیگران؛ درخشش‌ها و ناکامی‌ها
در زمینه بازیگری، متین ستوده در نقش خاتون نتوانسته است عملکرد درخشانی از خود نشان دهد. او در ده قسمت اولیه نتوانسته است شخصیت زنی رنج‌کشیده را به درستی به تصویر بکشد. نکته جالب توجه این است که با اینکه او بازی چندان تاثیرگذاری نداشته، برخی از بینندگان هنوز هم بر این باورند که او در میان سایر بازیگران توجه بیشتری را به خود جلب کرده است!
آشا محرابی نیز در نقش دزددل شخصیت جالبی را به نمایش گذاشته و تعاملات او با همسرش، که توسط رامین ناصر نصیر ایفا می‌شود، به نوعی جذاب و قابل تامل است. اگرچه توجه‌ها بیشتر به چهره بازیگران و مسأله «چهره طبیعی» متمرکز شده است، اما نباید از سطح کیفی بازی آن‌ها غافل شد.
اما در مورد کامران تفتی، بازیگری که نقش محوری یعنی مهیار را بر عهده دارد، باید گفت که این انتخاب چندان موفق نبوده است. در قسمت‌های اولیه، تفتی نتوانسته است به خوبی نقش مهیار را ایفا کند، به ویژه در صحنه‌های اکشن و احساسی که به نظر می‌رسید او نتوانسته است به درستی از عهده آن‌ها برآید. گریم و ویژگی‌های صدایی منحصر به فرد او نیز نتوانسته به برجسته‌تر نمودن نقش کمک کند. او به‌طور کلی در نقش خود چندان قوی ظاهر نشده و چه بسا بهتر بود که از ابتدا بازیگری دیگر برای این نقش انتخاب می‌شد.
در این بین، سیامک صفری در نقش داروغه اصفهان، بهترین اجرا را در میان تمامی بازیگران سریال ارائه داده است. او با ایفای شخصیتی پیچیده و متفاوت به خوبی توانسته است بازی خویش را به نمایش بگذارد. این شخصیت که با صدای خاص و بازی دقیق خود، توأمان قدرت و ناتوانی را منتقل می‌کند.
داستان و گره‌گشایی؛ کم‌رمقی در روایت تاریخی
اگرچه این سریال در ابتدا با وعده‌ای از ماجراهای مهیج و اطلاعات تاریخی جالب شروع به کار کرده بود، اما به تدریج داستان دچار کم‌چاشنی و بی‌روحی شد. گره‌گشایی‌هایی که در اوایل داستان نویدبخش یک روایت جذاب بودند، به مرور با تکرار و یکنواختی مواجه شدند. پیگیری ماجراهای مهیار و دیگر شخصیت‌ها دیگر همان جذابیت آغازین را نداشته و تماشاگر دیگر آن هیجان پیشین را احساس نمی‌کند.
فضاسازی سریال که قرار بود مخاطب را به بطن عصر صفویه هدایت کند، نتوانسته است این حس را به درستی القا کند. این ضعف به‌ویژه با توجه به چهره بازیگران و نیز جزئیات فنی نظیر سبیل‌های مصنوعی بازیگران مرد، نمایان است. در واقع، این جزئیات می‌توانستند عمق و تأثیرگذاری داستان را به طرز قابل توجهی افزایش دهند، اما در عمل نتایج مطلوبی نداشته‌اند.
جمع‌بندی
با گذشت ده قسمت از سریال «مهیار عیار»، می‌توان نتیجه گرفت که این اثر در تکرار موفقیت‌های دیگر سریال‌های تاریخی ناتوان بوده است. موانعی نظیر انتخاب نادرست بازیگران، گره‌گشایی ضعیف و فضاسازی ناکارآمد موجب شده‌اند که این سریال نتواند نظیر آثار موفق تاریخی قبلی، نظر مخاطب را به خود جلب کند. برای آنکه مجموعه‌های تاریخی موفق و جذاب تولید شوند، بایستی در ریزه‌کاری‌ها دقت بیشتری صرف شود، و به وضوح «مهیار عیار» هنوز نتوانسته است این انتظارات را به تحقق برساند.