شاید شما نیز شنیده باشید که تبخال تبخال لب بر اثر فشارهای عصبی یا کابوسهای شبانه ظهور میکند. این تصور تا حدی درست است؛ اما واقعیت این است که دلیل اصلی بروز تبخال لب، ویروس هرپس سیمپلکس یا HSV میباشد.
به تازگی، مطالعات ژنتیکی نشان دادهاند که ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ (HSV-۱) که امروزه حدود ۳.۷ میلیارد نفر را در سرتاسر دنیا مبتلا کرده است، حدود ۵۰۰۰ سال پیش ظهور کرده و رشد یافته است.
ویروسی با سابقه طولانی
خانواده تبخال یک تاریخ باستانی و وسیع دارد که شامل چندین نوع مختلف میشود و به میلیونها سال قبل باز میگردد. از ۱۱۵ ویروس هرپسی که شناخته شدهاند، تنها هشت نوع انسانها را آلوده میسازند.
قدیمیترین باقیماندههای مستند به یک مرد از روسیه برمیگردد که حدود ۱۵۰۰ سال پیش میزیسته است. ممکن است تعجبآور نباشد که آثار این ویروس در افرادی که به بیماری لثه، آبسه مبتلا هستند یا تنباکو مصرف میکنند، مشاهده شود و یافتههای بیشتری نیز نشاندهنده شیوع تبخال در افرادی است که تنباکو را مصرف کردهاند.
تکامل ویروس بهطور مداوم
شارلوت هالدکرافت، کارشناس ژنتیک در دانشگاه کمبریج انگلستان، خاطرنشان کرد: «جهان شاهد روند جهش سریع ویروس کووید ۱۹ در عرض هفتهها و ماهها بود. در مورد ویروس تبخال هم تحولات مشابهی صورت گرفته، هرچند که تکامل این ویروس در یک مقیاس زمانی به مراتب بزرگتر رخ داده است.»
تبخال صورت در طول عمر خود به طور پنهانی در میزبان خود باقی میماند و تنها از طریق تماسهای دهانی منتقل میشود، بنابراین تغییرات ژنتیکی آرام و تدریجی در طول قرنها و هزارهها صورت میگیرد. دانشمندان در حال انجام تحقیقات گستردهای به منظور درک روشهای تکامل DNA این ویروسها هستند.
اولین نشانهها
زمانی که للمرة اول به تبخال مبتلا میشوید، ممکن است با علائم زیر مواجه شوید. این نشانهها معمولاً به همراه زخمها، تاولها و تبخال ظاهر میشوند:
احساس درد و خارش
ورم غدد لنفاوی
تب
خستگی و احساس ناخوشی
در اکثر موارد، زخمها به طور طبیعی و بدون اینکه رد قابل مشاهدهای باقی بگذارند، بهبود مییابند.
نشانههای دورهای
علائم دورهای این بیماری مشابه نشانههای اولیه هستند، با این حال شدت آنها کمتر است و زمان کمتری بر روی بدن باقی میمانند. تحقیقات نشان میدهد که ۳۳ درصد از افرادی که به تبخال دهانی مبتلا هستند، علائم بیماری را به صورت متناوب تجربه میکنند.
در بازگشت نشانههای بیماری، فرآیند بهبودی تبخال دهانی به ۸ تا ۱۰ روز زمان نیاز دارد.
هیچ درمانی در دسترس نیست
در حال حاضر، هیچ روش درمانی مؤثری برای این ویروس وجود ندارد. اکثر راهکارهای درمانی که ارائه میشوند، هدفشان کاهش زخمها و جلوگیری از انتشار بیماری است.
لازم به ذکر است که این زخمها ممکن است بدون نیاز به درمان به خوبی بهبود یابند. با این وجود، پزشک احتمالاً داروهایی برای شما تجویز خواهد کرد که به کاهش خطر انتقال ویروس به دیگران کمک کند. این داروها همچنین میتوانند شدت بیماری و دفعات بروز آن را کاهش دهند.
اقدامات پیشگیرانه
از آنجا که هیچ درمان قطعی برای تبخال وجود ندارد، باید تلاش کنید تا احتمال ابتلا به آن را به حداقل برسانید. از اینرو، اگر علائم تبخال را تجربه میکنید، پیشنهادات پیشگیرانه زیر را مد نظر داشته باشید:
اجتناب از تماس مستقیم فیزیکی با دیگران.
پرهیز از به اشتراک گذاشتن وسایلی که میتوانند ویروس را منتقل کنند، مانند لیوان، حوله، ظروف غذاخوری، لباس، لوازم آرایشی و رژ لب.
دستهای خود را هنگام استفاده از دارو بشویید و دارو را با پنبه روی زخم بزنید تا از تماس مستقیم با زخم کاسته شود.
