احمد بخشایش اردستانی در گفت‌وگویی با شفقنا درباره وضعیت ساماندهی خارجی‌ها در کشور، بیان کرد: سناریوهایی درباره تعداد مهاجران در ایران مطرح می‌شود که یکی از آنها این است که به دلیل هجرت گسترده نخبگان، پزشکان و جوانان ایرانی به کشورهای دیگر، برخی از مسئولین ما تمایل دارند که اتباع را به جای نخبگان و جوانان کشور قرار دهند.
وی با انتقاد از این نگرش که نمی‌توان مهاجرین را جایگزین متخصصین تحصیل‌کرده داخلی دانست، تصریح کرد: شاید توانایی این را داشته باشیم که با اتباع افغانستانی به تعادل جمعیتی برسیم، اما از نظر تخصص قابل مقایسه نیستند. به همین خاطر ممکن است که برخی مسئولان این فکر را بکنند که چون سطح تحصیلات این افراد پایین‌تر است، می‌توانند به تبعیت بسنده کنند؛ به ویژه اینکه افغانستان روزگاری جزئی از ایران بوده و ممکن است عده‌ای این تحلیل را به جوانان مهاجر نسبت دهند که هدف‌شان جایگزینی این مهاجران با شماست، اما ما چنین سناریویی را به هیچ وجه نمی‌پذیریم زیرا در سطح جهانی، کشورها به افراد ماهر و متخصص به عنوان مهاجر احترام می‌گذارند.
آقای اردستانی اضافه کرد: در دوره تحصیلم در استرالیا شاهد بودم که مقامات این کشور به دنبال افرادی بودند که نیاز داشتند. ما هم باید چنین رویکردی را در پیش بگیریم؛ ولی متاسفانه به دلایل مختلف، جمهوری اسلامی ایران مرزهایش را باز گذاشته و برخی از شهرها به محل سکونت اتباع تبدیل شده‌اند. «طالبان» توانایی اداره افغانستان را ندارد؛ بنابراین مردم آن کشور با دیدن فرصت‌ها، به ایران مهاجرت می‌کنند تا بتوانند برای خانواده‌های خود درآمدی تأمین کنند. البته ممکن است که ارزش پول افغانستان بیشتر باشد، اما به دست آوردن آن آسان نیست و به طور قطع، کیفیت زندگی در ایران مطلوب‌تر است.
در پایان، وی اظهار داشت: وظیفه ما این است که اتباع را ساماندهی کنیم و اجازه ندهیم هر کس به کشور وارد شود؛ اما نکته‌ای که باید فراموش نکنیم این است که برخی کارها در ایران، به ویژه در زمینه کارگری، بیشتر توسط اتباع انجام می‌شود و جوانان ایرانی تمایل به انجام این مشاغل ندارند. بنابراین اگر به طور کلی جلوی مهاجرت اتباع افغان را سد کنیم، با کمبود نیروی کار در این زمینه مواجه خواهیم شد.
پیشتر نیز ابوالفضل ابوترابی، نماینده کمیسیون امور داخلی کشور و شورای مجلس اظهار داشت که ۷ میلیون نفر اتباع خارجی در ایران زندگی می‌کنند. وی با ابراز تأسف از ناهماهنگی آمار، بیان کرد که حدود ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر از اتباع به‌طور قانونی شناسایی شده‌اند که تقریبا ۶۰ درصد آنها غیرمجاز هستند. تخمین زده می‌شود که تعداد کلی اتباع مجاز و غیرمجاز در ایران بین ۶ تا ۷ میلیون نفر باشد و بر این اساس، جمعیت اتباع خارجی در ایران بیشتر از جمعیت جهان و کشور ۷۲ میلیون نفری است. به‌علاوه، حدود ۷ میلیارد دلار به عنوان یارانه به این اتباع پرداخت می‌شود و آنها هر ساله ۷ میلیارد دلار از کشور خارج می‌کنند. در واقع، پیش‌بینی می‌شود که این اتباع حدود ۲۱ میلیارد دلار یارانه پنهان از کشور به بیرون می‌برند؛ از این مبلغ، ۷ میلیارد دلار مربوط به یارانه‌ها و ۷ میلیارد دلار دیگر به سرمایه‌گذاری در مسکن و سایر امور با ایرانیان در کشورهای دیگر مرتبط است.