یکی از روش‌هایی که می‌تواند به انتقال برق ایران به اروپا کمک کند، کشور ترکیه است. با توجه به مذاکرات و برنامه‌ریزی‌های انجام شده، تبادل برق ایران و ترکیه به مرحله اجرایی رسیده است و در حال حاضر برای انتقال برق ایران به اروپا در حال پیگیری هستیم.
ترکیه در حال حاضر یکی از بزرگترین مصرف‌کنندگان برق در این منطقه است و همچنین از ظرفیت انتقال انرژی به اروپا برخوردار می‌باشد. این امر زمینه‌ساز تبادل اقتصادی انرژی میان دو کشور را به شدت توجیه‌پذیر کرده است. یکی از ویژگی‌های بارز صنعت برق در ایران، تفاوت قابل توجه در تولید و مصرف در دو فصل زمستان و تابستان است که این موضوع تبادل برق با ترکیه، به‌عنوان یکی از همسایگان استراتژیک ایران را توجیه می‌کند.
چند پروژه برای انتقال برق ایران به اروپا
در اواسط فروردین‌ماه، وزیر نیرو جمهوری اسلامی ایران با وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه دیداری داشتند که طی آن اعلام شد تبادل برق میان دو کشور وارد مرحله اجرایی شده است. با شروع این تبادل، برق ایران به سمت اروپا هدایت می‌شود. به گفته محمد اله‌داد، معاون انتقال و تجارت خارجی شرکت توانیر، برنامه‌ریزی‌ها و اقدامات لازم برای صادرات برق به اروپا انجام شده است و دو پروژه تحت عنوان «ایر» و «آگیر» برای ارتباط بین ایران و روسیه در حال اجراست و همچنین از طریق ترکیه نیز ظرفیت صادرات برق فراهم است.
وی بیان کرد که در فاز اول، امکان انتقال ۳۰۰ مگاوات برق از مسیر آذربایجان و ارمنستان به روسیه وجود دارد و با تقویت خطوط پروژه ایر، این ظرفیت به ۱۰۰۰ مگاوات افزایش خواهد یافت. البته این طرح به دلیل نیاز به سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی در سه کشور، زمان‌بر خواهد بود و باید موضوعات دیپلماتیک نیز برطرف شود.
معاون انتقال و تجارت خارجی شرکت توانیر اضافه کرد که زمان دقیق اجرای این طرح به اراده کشورهای involved بستگی دارد. اگر آنها تمایل به تسریع در این کار داشته باشند، می‌توان به زودی نتیجه گرفت، اما ممکن است اولویت کشور آذربایجان در حال حاضر این موضوع نباشد. پس از سنکرون ترکیه، امکان اتصال برقی بین ایران و اروپا فراهم شده و در حال حاضر می‌توانیم از طریق ترکیه ۴۰۰ مگاوات برق را به صادرات برسانیم که این امر به صورت عملیاتی محقق شده است.
در تلاش برای ایجاد الزامات قانونی برای صادرات برق به اروپا هستیم
به نظر می‌رسد که دولت برای توسعه تبادلات برقی خود عزم جدی دارد و مذاکرات مربوط به انتقال برق ایران به اروپا به صورت فعال در حال انجام است. مجتبی اکبری، رئیس مرکز بین‌الملل و هماهنگی دیپلماسی وزارت نیرو در خصوص وضعیت فعلی سنکرون برق ایران و ترکیه و امکان صدور برق به اروپا، به ایسنا اظهار داشت: ما در تلاشیم تا بتوانیم با استفاده از خط بک‌توبک وان خوی، ظرف دو ماه آینده این پروژه را پیش ببریم و هم‌اکنون نیز در حال مذاکره هستیم.
وی افزود: به دنبال هماهنگی الزامات قانونی هستیم.
حجم تبادل برق ایران چقدر است؟
ایران با ظرفیت منصوبه حدود ۹۳ هزار مگاوات، یکی از تولیدکنندگان بزرگ برق در این منطقه به شمار می‌رود و در حال حاضر با تمامی کشورهای هم‌مرز، تبادل انرژی انجام می‌دهد. این در حالی است که از کشورهای شمالی شامل آذربایجان، ارمنستان و ترکمنستان، واردات و به کشورهای عراق، پاکستان و افغانستان صادرات برق صورت می‌گیرد. همچنین با ترکیه، تبادل دوطرفه انجام می‌شود که شامل صادرات و واردات است.
سیاست کشور در زمینه تبادل برق بر اساس تراز صفر پیش می‌رود، بدین معنا که در زمان مازاد تولید، برق به کشورهای هدف صادر و در زمان کمبود، به‌خصوص در فصل‌های گرم، واردات صورت می‌گیرد. این سیاست به دلیل تفاوت‌های زمانی و تعطیلات شرعی و اوج بار در کشورها، تعادل خود را پیدا می‌کند (ترکیه در روزهای شنبه و یکشنبه تعطیل است و ایران در پنجشنبه و جمعه، بنابراین اوج مصرف در دو کشور متفاوت است). همچنین مطالعاتی در حال انجام است تا اتصال الکتریکی به کشور قطر فراهم شود.
در حال حاضر، مجموع تبادل الکتریکی که بین ایران و کشورهای همسایه انجام می‌شود، بیش از ۳۰۰۰ مگاوات است.