آیا تا به حال این سؤال به ذهن شما خطور کرده است که بزرگ‌ترین گنج گمشده ایران چه چیزی است و به کدام دوران تعلق دارد؟
چه چیز به عنوان بزرگ‌ترین گنج ایران شناخته می‌شود؟ پاسخ به این پرسش بستگی دارد به اینکه شما چه معیارهایی را مد نظر قرار می‌دهید. آیا به دنبال بزرگ‌ترین جواهرات ایران هستید یا آثار باستانی که هنوز کشف نشده‌اند؟ آیا می‌خواهید بزرگ‌ترین مجموعه گنج یافته‌شده را بررسی کنید یا به دنبال گنج‌های منفرد هستید؟ در هر صورت، پاسخ‌های متعددی وجود دارد.
بر اساس گزارش برنا، اگر به دنبال بزرگ‌ترین مجموعه گنج تاریخ ایران باشید با گزینه‌های مختلفی مواجه خواهید شد، اما بی‌گمان یکی از مرموزترین آنها، گنج گمشده داریوش است که در دل تاریخ پنهان شده است.
گنج داریوش سوم هخامنشی – اگر هنوز در دسترس باشد – می‌تواند به عنوان یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین گنجینه‌های ایران شناخته شود. بخشی از این گنج به دست اسکندر مقدونی افتاد، زمانی که او پادشاهی ایران را تصرف کرد و سرمایه‌های ارزشمندی از شوش، ایسوس (شهری در ترکیه کنونی)، دمشق و تخت جمشید را به غارت برد.
داریوش سوم کیست؟
داریوش سوم، که او را به عنوان دارا نیز می‌شناسند، آخرین شاهنشاه هخامنشی بود که در فاصله سال‌های ۳۳۶ تا ۳۳۰ پیش از میلاد سلطنت کرد. او فرزند آرشام و سی‌سی‌گامبیس به شمار می‌رفت و به عنوان آخرین پادشاه رسمی هخامنشیان شناخته می‌شود.
زمانی که اردشیر سوم به سلطنت رسید و تصمیم به حذف سایر شاهزادگان گرفت، نام داریوش در میان آنها نبود، که نشان‌دهنده وضعیت خاص او در آن زمان بود. اما در نهایت، داریوش در نبرد با کادوسیان شجاعت زیادی از خود نشان داد و به همین دلیل اردشیر او را «دلیرترین پارسیان» لقب داد و او را به عنوان ساتراپ ارمنستان برگزید.
چگونه داریوش به پادشاهی رسید؟
باگواس، وزیر بزرگ دربار اردشیر سوم، پس از مسموم کردن وی، پسرش ارشک را به سلطنت نشاند، اما مدت زیادی نگذشته بود که او هم به سرنوشت پدر دچار شد. باگواس سپس داریوش سوم، ساتراپ ارمنستان، را به تخت پادشاهی آورد تا به عنوان ابزاری برای پیشبرد نقشه‌های خود از او استفاده کند؛ اما در نهایت داریوش او را از میان برداشت و وزیر خائن را کشت.
در سال ۳۳۰ پیش از میلاد، در هگمتانه، داریوش قصد داشت تا نیروهایش را دوباره سازماندهی کند و به جنگ با اسکندر برود، اما وقتی دید اسکندر به سمت ماد لشکرکشی کرده، نتوانست در این زمینه موفق شود و به همراه برادرزاده‌اش بسوس و تعدادی از بزرگان به سمت غرب راهی شد.
در نواحی نزدیک دامغان، بسوس با ترس از نزدیک شدن سپاه اسکندر، داریوش را زخمی کرد و خود به باختر رفت و عنوان اردشیر پنجم را برگزید. وقتی اسکندر به بالین داریوش رسید، او دیگر زنده نبود. سپس اسکندر برای قانونی کردن فتوحاتش، ابتدا با احترام او را دفن کرد و سپس به جستجوی اردشیر پنجم پرداخته و او را مجازات کرد.
داستان گنج داریوش هخامنشی چیست؟
اسکندر مقدونی در تخت جمشید حدود ۹,۰۰۰ تالنت طلا و ۴۰,۰۰۰ تالنت نقره به تاراج برد. هر تالنت معادل با تقریباً ۲٫۲۶ کیلوگرم به حساب می‌آید، که به معنای به دست آوردن بیش از ۱۰۰۰ تن طلا و نقره – یا به عبارت دیگر، تشکیل بیش از ۵۰ کاروان بزرگ با حیوانات بارکش از تنها یک شهر ایران – است.
مورخ معروف یونانی دیودور می‌نویسد که اسکندر بیش از ۳,۰۰۰ شتر بارکش و ۱۰,۰۰۰ جفت قاطر (در مجموع بیش از ۲۳,۰۰۰ حیوان بارکش) را به سمت کشور خود برد.
گنج‌هایی که داریوش سوم با خود برد
داریوش سوم با کاروانی کوچک از گنجینه‌ها به پایتخت تابستانی‌اش در هگمتانه رفت. بر اساس برخی روایات تاریخی، او پیش از مرگ دستور داد که تمام طلاها، نقره‌ها و اشیای قیمتی دیگر را در نزدیکی این شهر پنهان کنند. پس از فتح هگمتانه توسط اسکندر، هیچ نشانی از این گنج یافت نشد.
این گنجینه، که به عقیده کارشناسان تقریباً نیمی از دارایی خاندان هخامنشی را شامل می‌شد، در راستای بازسازی ایران و تشکیل ارتش بزرگ توسط داریوش حمل می‌شد.
در تمام سال‌های بعد، تمام تلاش‌ها برای یافتن گنج داریوش هخامنشی بی‌نتیجه باقی ماند و هیچ‌کس نتوانسته است حتی سرنخی از این گنج پیدا کند.