گرامیداشت «شکوه قاسم‌نیا» و انتقاد صریح او از نسل پیشین

یکی از شب‌های مجله بخارا به نکوداشت «شکوه قاسم‌نیا» نویسنده مشهور ادبیات کودک و نوجوان اختصاص یافته بود.

مجید راستی -نویسنده در حوزه کودک و نوجوان- در آغاز این مراسم که در شامگاه 13 آبان ماه برگزار گردید، به این نکته اشاره کرد که آثار شکوه قاسم‌نیا نقطه عطفی در ادبیات خردسال است و گفت: وی همواره به طور خالصانه به کار خود پرداخته و هیچ‌گاه ادعایی در این زمینه نکرده است.

او افزود: یادها و خاطرات من از خانم قاسم‌نیا به دوران «کیهان بچه‌ها» برمی‌گردد. در آن زمان هر هفته دور هم جمع می‌شدیم و به اشتراک‌گذاری نوشته‌های یکدیگر می‌پرداختیم.

این نویسنده در ادامه به یاد قصه «علی کوچولو» اشاره کرد و اعلام کرد: من از ایشان درخواست کردم شعری در مورد «علی کوچولو» بنویسند و پس از آن خانم قاسم‌نیا همواره به من مشوقی برای نوشتن داستان‌های مربوط به «علی کوچولو» بودند.

راستی در ادامه خاطرنشان کرد: خانم قاسم‌نیا برای من مانند یک رمان نویسنده است که خاطرات شیرین و پرباری را به همراه داشته است. او در عرصه مدیریت فرهنگی و دوستی‌ها، همواره قائل به صداقت بوده و به نظر می‌رسد بعد از این همه سال هیچ تغییری در شخصیتش رخ نداده است. امیدوارم که همچنان برای بچه‌ها کار کند و جهان کودکان را شادتر سازد.

وی در خاتمه سخنانش به سه نهاد شورای کتاب کودک، انجمن نویسندگان و کانون پرورش فکری کودک و نوجوان پیشنهاد کرد که به صورت مشترک خانم شکوه قاسم‌نیا را برای دریافت جایزه «ادبیات نسل جوان آلمان» نامزد کنند؛ چرا که واجد این حق است.

در بخشی دیگر از این مراسم شهرام اقبال‌زاده -منتقد ادبیات کودک و نوجوان- با تأکید بر اهمیت انتخاب مدیران خوب فرهنگی، بیان داشت: انتخاب خانم قاسم‌نیا برای مدیریت فرهنگی یک انتخاب شایسته بود، چرا که او در زمینه شعر کودک و داستان‌سرایی و همچنین درک عمیق دنیای کودک، تلاش‌های بسیاری انجام داده است.

وی افزود: هنگام سخن گفتن از ادبیات کودک، باید به جبار باغچبان اشاره کنیم و سپس به توران میرهادی بپردازیم؛ زیرا این بزرگواران راه را برای افرادی چون شکوه قاسم‌نیا هموار کرده‌اند. وجود معلمان خوب و الگو بسیار حیاتی است و شکوه قاسم‌نیا مدیون معلمان خویش است.

این منتقد ادامه داد: خلاقیت، درک مطلب و استقلال، سه مؤلفه کلیدی برای یک دانش‌آموز به شمار می‌آید، و اگر دانش‌آموزی به این نکات پایبند باشد، مشابه شکوه قاسم‌نیا خواهد شد.

اقبال‌زاده در ادامه گفت: یکی از برجسته‌ترین کتاب‌های ضد جنگ «کاش یکی قصه‌اش را می‌گفت» نام دارد و این کتاب به خوبی به اهمیت پاسداری از جان کودکان که هیچ نقشی در جنگ ندارند، می‌پردازد.

قاسمعلی فراست -نویسنده و داستان‌نویس- در بخش دیگری از این مراسم اظهار داشت که برخی افراد ممکن است دارای علم و دانش باشند، اما ناشناخته بمانند. او اشاره کرد که افراد بدون تریبون، نیاز به شناسایی و آموزش دارند. شکوه قاسم‌نیا یکی از این افراد است که به دنبال دیده شدن نیست، زیرا روحی بزرگ دارد.

وی ادامه داد: یکی از مزایای خانم قاسم‌نیا این است که از ابتدا به کار کودک پرداخته و توانایی بالقوه او در شعر کودک و نوجوان، معلمی و عدم تمایل به جلب توجه هم از دیگر مزایای اوست.

این نویسنده ابراز داشت: شکوه قاسم‌نیا حق بزرگی بر ادبیات کودک و نوجوان ما دارد؛ دنیایی که او برای کودکان و نوجوانان ببینید، تأثیر بسزایی در تغییر نگاه آنها آزاد کرده است. همه ما بایستی به وجود چنین شخصیتی افتخار کنیم؛ چرا که سرمایه این کشور نه منابع طبیعی، بلکه معلمان بزرگی چون شکوه قاسم‌نیا هستند که نسل آینده را تربیت می‌کنند.

در ادامه این مراسم جعفر ابراهیمی -نویسنده کودک و نوجوان- به شخصیت شکوه قاسم‌نیا اشاره کرده و گفت: همیشه میان من و خانم شکوه قاسم‌نیا یک پیوند دوستی و همراهی بوده است. او هم معلم خوبی برای من بود و هم در نقش یک سنگ صبور به حرف‌های من گوش می‌داد.

وی با یادآوری خاطراتی از سال ۵۹ و نویسندگی در حوزه ادبیات کودک و نوجوان گفت: دغدغه اصلی شکوه قاسم‌نیا همواره ادبیات کودک و نوجوان بوده و در زمانی که هیچ توجهی به شعر و ادبیات کودک نمی‌شد، او جزو افرادی بود که‌ تمام هم و غم خود را برای این حوزه گذاشت و بعد از دوران کیهان بچه‌ها به مجلاتی چون «شاپرک» و «گلک» روی آورد.

ابراهیمی تأکید کرد: شکوه قاسم‌نیا همچون چراغی است که نور ادبیات خردسال را می‌تاباند و می‌توان گفت او مصداقی از درخشش ادبیات کودک و نوجوان است.

وی افزود: خانم شکوه قاسم‌نیا احساسات و عشق کودکان و نوجوانان ما را با زبان شعر و داستان به تصویر کشید و امید دارم که ایشان برای سال‌ها برای ما بنویسند.

این نویسنده با یادآوری خاطراتی از دوران همکاری‌اش با خانم قاسم‌نیا، شعری از همان زمان را نیز خواند.

محمد ناصری -مدیر مسئول نشریات رشد- نیز در بخشی از این مراسم به یاد مطرح کردن مجله رشد پرداخت و یادآوری کرد: یکی از نکات برجسته فعالیت خانم قاسم‌نیا به سردبیری مجله «رشد کودک» برمی‌گردد که حضور ایشان با وجود چالش‌های فراوان، بسیار مفید واقع شد و ما در این دوران به رکورد ۴۰ میلیون شمارگان دست یافتیم.

وی اظهار کرد: شکوه قاسم‌نیا به بداهه‌گویی تاکید فراوانی دارد و هیچ‌گاه به شعرهای خود وابستگی عاطفی نشان نمی‌دهد و اگر حس کند کاری دلچسب نیست، بی‌درنگ آن را کنار می‌گذارد.

مدیر مسئول نشریات رشد در پایان یکی از داستان‌های کوتاه شکوه قاسم‌نیا را برای حضار خواند.

در بخشی دیگر از این مراسم مرجان فولادوند -نویسنده کودک و نوجوان- با بیان اینکه تولید اثر برای کودکان و نوجوانان کاری دشوار است، اظهار کرد: خانم شکوه قاسم‌نیا به خوبی با ماهیت این دشواری‌ها آشنا هستند و من از زحمات ایشان در کیهان بچه‌ها تشکر می‌کنم، چرا که او و همکارانش در دوران جنگ با کلمات خود، پناهگاهی برای کودکان فراهم کردند.

او ادامه داد: زمانی که خانم قاسم‌نیا به قله ادبیات کودک و نوجوان رسیدند، از کار کنار کشیدند زیرا احساس می‌کردند که آثارشان تکراری شده و با شجاعت به دنبال ایده‌های تازه رفتند تا دوباره به ادبیات کودک و نوجوان جان تازه‌ای ببخشند.

در بخش پایانی این مراسم شکوه قاسم‌نیا -نویسنده برجسته عرصه ادبیات کودک و نوجوان- با اشاره به موفقیت‌هایش اظهار داشت: هر آنچه را که به عنوان موفقیت در حوزه مدیریتی کسب کرده‌ام، مدیون الهاماتی است که از کودکان گرفته‌ام. من در رشته علوم سیاسی دانشجو بودم و ارتباطی با ادبیات نداشتم، اما به صدای درونم گوش دادم و به دنیای ادبیات روی آوردم.

او در ادامه خاطرنشان کرد: امشب برای من افتخار بزرگی بود که در کنار شما باشم، اما از همه بیشتر به خاطر ادبیات کودک و نوجوان اینجا آمده‌ام تا بر اهمیت توجه به این حوزه تأکید کنم.

این نویسنده یادآور شد: ما به جامعه کودکانی را معرفی می‌کنیم که اوضاع تأسف باری دارند، و نباید از آنان انتظاراتی داشته باشیم که خود ما نتوانستیم برآورده کنیم. جامعه ما به گونه‌ای نیست که به خوبی کودکان را پرورش دهد و ما از فرزندان خود انتظار داریم که همانند بزرگ‌ترها رفتار کنند؛ در حالی که یک کودک باید بر تجربیات خود در دوران کودکی تاکید کند. علیرغم تلاش‌های من در سال‌های اخیر، هدفم این بود که به کودکان یادآور شوم که حق دارند کودکی کنند.