علی بهشتی نامدار با تأکید بر این نکته که کبد دومین عضو بزرگ بدن انسان است و با وزنی نزدیک به یک تا یک و نیم کیلوگرم، قابلیت تصفیه بیش از یک لیتر خون در هر دقیقه را دارد، بیان کرد: کبد وظیفه دارد تا قسمتهای مضر مواد مغذی را استخراج کرده و آنها را به شکلی امن و بیخطر به دیگر سیستمهای بدن ارسال کند.
وی افزود: کبد بهطور طبیعی به وسیله سلولهای خود به تعمیر و پاکسازی میپردازد؛ اما در مواردی که عوامل منفی به آن وارد میشود، این روند مختل میگردد و یکی از این عوامل، تجمع بیرویه چربی در کبد است.
فوقتخصص بیماریهای گوارش و کبد ادامه داد: وجود چربی در کبد امری عادی است، اما هنگامی که این مقدار چربی از ۵ تا ۱۰ درصد وزن کبد فراتر رود، فرد به بیماری کبد چرب مبتلا شده است؛ به عبارت دیگر، این حالت نشاندهنده مشکلات کبد در پردازش چربیها است و در نتیجه میتواند باعث تجمع چربی در کبد شود.
بهشتی نامدار همچنین اظهار داشت که کبد چرب معمولاً بدون علائم ظاهری است و بثورات پوستی هیچ ارتباطی با این بیماری ندارند. برای جلوگیری از ابتلا به دیابت، کنترل دقیق بیماری و جلوگیری از اضافه وزن بسیار مهم است.
وی ذکر کرد: کاهش اشتها میتواند به عنوان یکی از علائم بروز مشکل در کبد در نظر گرفته شود، بهخصوص زمانی که تغییر ناگهانی در اشتها احساس میشود. این وضعیت ممکن است به دلایل مختلفی از جمله افسردگی یا مشکلات کبدی بروز کند. از دیگر علائم اختلال در عملکرد کبد میتوان به خستگی مزمن، خواب نامنظم، اختلالات حافظه، تغییرات وزن، خارش پوست، زردی چشمها و ادرار تیره اشاره کرد.
بهشتی نامدار خاطرنشان کرد که چاقی یکی از عوامل اصلی بروز کبد چرب است. همچنین، افزایش چربی شکمی که از طریق اندازهگیری دور کمر ارزیابی میشود، به عنوان یک شاخص مهمتر نسبت به چاقی عمومی بدن شناخته میشود.
وی در ادامه توضیح داد که بالا بودن چربی خون نیز یکی دیگر از اجزای سندرم متابولیک است که با بیماری کبد چرب ارتباط دارد. عوامل متعددی مانند افزایش چربیهای مضر یا کلسترول و تری گلیسیرید در خون، وجود سندرم متابولیک، سندرم تخمدان پلی کیستیک، دیابت نوع ۲، کمکاری تیروئید (hypothyroidism) و کمکاری غده هیپوفیز (hypopituitarism) میتوانند خطر ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی را افزایش دهند.
این فوقتخصص در زمینه گوارش و کبد تأکید کرد که کلیهی عوامل مؤثر در ایجاد کبد چرب شامل رژیمهای غذایی نامناسب، مصرف مکرر غذاهای فست فودی (مثل سوسیس، کالباس، سس و پیتزا)، استرسهای طولانیمدت شغلی و خانوادگی، مصرف خودسرانه داروها بدون مشورت پزشک و سبک زندگی بیتحرک با چاقی و اضافه وزن مرتبط هستند. او افزود که کاهش وزن مناسب، انتخاب مواد غذایی سالم و کاهش چربی شکم از طریق فعالیت بدنی برای بیماران مبتلا به کبد چرب بسیار سودمند است. پیروی از یک برنامه ورزشی منظم میتواند وزن را در حالت مطلوب حفظ کرده و از بروز بسیاری از مشکلات جلوگیری کند.
وی همچنین تصریح کرد: چندی از بیماران مبتلا به کبد چرب ممکن است به سمت نارسایی کبدی پیش بروند و از آنجایی که شیوع این بیماری در سطح جهانی رو به افزایش است، خطرات ناشی از آن نیز بالا میرود. بنابراین، بهترین راهکار برای مبارزه با کبد چرب، اصلاح نحوه زندگی و انجام تمرینات ورزشی منظم است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر این نکته که کاهش کالری دریافتی و افزایش فعالیت بدنی، اصول درمانی اساسی برای فرد مبتلا به کبد چرب به شمار میآید، بیان کرد: ۱۰۰ گرم تنقلات میتواند حاوی حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ کالری باشد، بنابراین باید در مصرف غذاهای چرب و شیرین تعادل را رعایت کرد. همچنین در مورد مصرف خرما، کشمش و توت به عنوان شیرینکننده همراه چای باید احتیاط کرد، زیرا قند این مواد غذایی نیز بالا است و میتواند خطر ابتلا به کبد چرب را افزایش دهد.
