دکتر محسن رجب نیا بیان کرد: برای درمان کبد چرب، بهترین رویکرد شامل کاهش وزن، تغییرات در سبک زندگی و انجام ورزش است. در صورتی که آسیب کبدی خفیف باشد، پیشنهاد میشود در طی شش ماه، حداقل پنج تا هفت درصد از وزن خود را کاهش دهید. اما اگر علائم التهاب یا آسیب کبدی مشهود باشد، کاهش حداقل هفت تا ده درصدی وزن در همان بازه زمانی توصیه میشود. نکتهی اساسی در کاهش وزن این است که کاهش وزن باید بهصورت تدریجی و در حد نیم تا یک کیلوگرم در هر هفته باشد و از کاهش وزن ناگهانی باید پرهیز کرد، زیرا این نوع کاهش وزن بهویژه میتواند عوارض خاص خود را به همراه داشته باشد.
وی تصریح کرد: برای درمان کبد چرب، بایستی بر روی افزایش فعالیت فیزیکی، انتخاب یک رژیم غذایی مناسب و کاهش وزن تمرکز کرد. فعالیتهای فیزیکی شامل ورزشهای هوازی نظیر دوچرخهسواری، دویدن، و پیادهروی سریع به گونهای طراحی شده است که حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته، بهصورت پنج جلسه ۳۰ دقیقهای انجام گیرد. با هر چه بیشتر شدن تعداد این جلسات، متابولیسم پایه نیز افزایش مییابد و نتایج بهتری حاصل خواهد شد.
این پزشک خاطرنشان کرد: در فرآیند درمان، رژیم غذایی از اهمیت بالایی برخوردار است. غذاهای مصرفی ما از سه گروه کربوهیدراتها، پروتئینها و چربیها بنا شده است که بهطور معمول رژیم غذایی روزانه میبایست شامل نزدیک به ۵۵ درصد کربوهیدراتها، ۳۰ درصد چربیها و ۱۵ درصد پروتئینها باشد. در بیماران مبتلا به کبد چرب، کربوهیدراتها مهمترین جزء از رژیم غذایی محسوب میشوند. یکی از باورهای نادرست این است که چربیها عامل اصلی بروز کبد چرب هستند، در حالی که کربوهیدراتها بهویژه قندهای ساده موجود در شیرینیها، کیک، دلستر و نوشابه، میتوانند بهعنوان عوامل اصلی ایجاد کبد چرب شناخته شوند.
وی ادامه داد: بیماران دارای کبد چرب باید مصرف کربوهیدراتهای خود را از ۵۵ درصد به حدود ۴۰ درصد کاهش دهند. یک باور اشتباه دیگر در خصوص کبد چرب، پذیرایی بیش از حد از میوههاست. برخی افراد بهدلیل تصور اینکه میوهها سودمند بوده و کبد را پاکسازی میکنند، به مصرف فراوان آنها میپردازند. اما میوهها شامل نوعی قند ساده بهنام فروکتوز هستند که نسبت به گلوکز هیچگونه فیدبک منفی در مغز ندارند و هر مقدار که مصرف شوند، به کبد جذب شده و به تریگلیسیرید تبدیل میشوند و این امر زمینهساز کبد چرب میگردد. هرچند میوهها بهخاطر وجود فیبر و آنتیاکسیدانها مفیدند، اما باید در مصرف آنها اعتدال رعایت شود و نهایتاً سه واحد یا ۳۰۰ گرم میوه در روز در وعدههای تقسیم شده توصیه میشود.
دکتر رجب نیا درباره چربیها در رژیم غذایی افراد دارای کبد چرب نیز گفت: هر نوع چربی جامد، چربی اشباع شده محسوب میشود و باید از رژیم غذایی حذف شود و بهجای آن باید از روغنهای گیاهی همچون روغن زیتون و روغن مغزها استفاده شود. پروتئینها بهخلاف کربوهیدراتها و چربیها نمیتوانند سبب بروز کبد چرب شوند و به احساس سیری نیز کمک میکنند، بنابراین بهترین بخش رژیم غذایی برای افراد دچار کبد چرب به شمار میروند. پروتئینهای گیاهی از قبیل حبوبات بهترین منابع پروتئینی هستند. در میان پروتئینهای حیوانی، گوشت سفید مانند مرغ و ماهی، بهویژه ماهی به علت داشتن امگا۳ بسیار توصیه میشود. در خصوص گوشت قرمز نیز مصرف آن باید در حد یک یا دو بار در هفته محدود شود. همچنین مصرف لبنیات پروبیوتیک مانند ماستهای حاوی باکتریهای مفید نیز مورد تأکید است.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز اظهار داشت: یکی از گروههای غذایی بسیار مهم دیگر در رژیم بیماران مبتلا به کبد چرب، فیبرها هستند که تأثیر بسزایی در ایجاد حس سیری زودرس دارند. فیبر باعث میشود که چربیها به تدریج آزاد شده و مستقیماً وارد کبد نشوند. این فیبرها در سبزیجات، کلم، کاهو، مواد غذایی حاوی سبوس، حبوبات، کدو و سبزیجات رنگی مانند هویج یافت میشوند. همچنین طبق تحقیقات اخیر، مصرف روزانه دو تا سه فنجان قهوه بهخوبی میتواند از آسیبهای کبدی ناشی از کبد چرب جلوگیری نماید.
وی درباب کبد چرب غیرالکلی مطرح کرد: کبد چرب غیرالکلی مختص افراد چاق نیست و کسانی که وزن طبیعی دارند نیز ممکن است به این بیماری مبتلا شوند. درمان کبد چرب در این قبیل بیماران بهمراتب مشکلتر است. همانطور که اشاره شد، کاهش وزن درمان اصلی کبد چرب میباشد و در حالی که این افراد دچار اضافه وزن نیستند، بر اساس مطالعات، ۲۰ درصد کبدهای چرب غیرالکلی شامل این گروه از افراد است. بنابراین به این بیماران رژیم غذایی سالم، سبک زندگی درست و ورزش توصیه میشود. حتی انجام ورزشهای هوازی منظم بدون کاهش وزن نیز میتواند به بهبود شرایط کبد چرب کمک کند. همچنین در این گروه، اهمیت فیبر بسیار بالاست.
